Sema Moritz’in hikayesi ve taş plak sesi

Tomris Uyar ve aşıkları

Mutlu olmanın formülü

Toplum sorunlarını en iyi anlatan 7 illüstrasyon

Platon’un mağara metaforu

Bilim, Video 1 Şubat, 17:25'de eklendi

 

Antik çağ düşünürlerinden Platon‘un dünyayı ve nesneler dünyasını anlatmak için kullandığı “mağara metaforu” günümüze kadar anlatıla geldi. Mağara metaforuyla Platon ya da İslam dünyasındaki adıyla Eflatun, insanları, ışığa açılan uzun bir girişi olan, yeraltı mağarası gibi bir yerdelermiş gibi düşünür. Kendilerini bildiklerinden beri orada olan bu insanlar, kıpırdamasınlar diye ayakları ve boyunları zincire vurulmuş, zincirleri yüzünden etraflarına bakmak için başlarını bile döndüremiyor, sadece önlerini görebilecek şekilde resmedilir.

 

Sokrates, bir mağarada kapana kısılmış insanların, sadece nesnelerin duvara yansıyan gölgelerini görebildiği bir senaryo tarif eder. Bu insanlar, arkalarında bir ateş yanarken ileriye doğru bakmaya zorlanırlar. İnsanlar, ateşin önüne tutulan nesneler ve yansıyan görüntülerini bir tutarlar.
Bir insan nesnelerin doğasını bizzat görmek için mağaradan kurtulduğunda, mağaradan ilk başta güneşin parlaklığından gözleri acır ve fiziki nesnelerden dolayı kafası karışır. Ancak sonunda dünyanın gerçek doğasını anladığını da sadece gölgelerden haberdar olan kitlelere acır. Pek tabii, Sokrates‘in mağarasındaki insanlar gerçeği öğrenmeye direnç gösterirler ve mağaradan kurtulan arkadaşları onlara gerçeği anlatmaya çabaladığında onun deli olduğunu düşünürler.

 

Bu alegoride mağarada kapana kısılmış insanlar dünyadaki cahil kitleleri temsil eder. Onlar sadece fiziki duyularımızla farkına varılabilen nesne, görüntü ve seslerin suretlerini görebilirler. Nesnelerin gerçek doğasını bizzat görmek için mağaradan kaçıp kurtulan kişi filozoftur. Filozoflar akıllarını kullanarak evrenin esas temeli olan soyut, değişmez gerçekleri yani formları, kavrayabilirler. Mağaradan kurtulan filozof, nesnelerin gerçek doğasını bilir.
Devlet nihayetinde adalet sorunsalıyla ilgilidir. Platon, adaleti kurmak için kişinin neyin iyi olduğunu bilmesi gerektiğine inanır. Bu yüzden iyinin formunu anlayan filozoflar kral olup yönetime geçmelidir. Toplumun geri kalanı bu yöneticilerin taleplerini yerine getirmek için örgütlenmelidir.
Platon, MÖ 427 civarında Atina’da doğdu. Filozof kralları “guardians” (koruyucu, bekçi) olarak adlandırdı.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.