8.5 C
İstanbul
Çarşamba, Nisan 8, 2020

Vietnam ve fotoğraf

Vietnam'ı merak edenler için Vietnam merkez kıyısında bulunan Hoi An antik kenti ve Tra Que  köyünde  Réhahn Photography tarafından çekilen harika ötesi fotoğraflar Bui Thi...

Bunlara bakmalısınız

Erkeğin dünyasında zincirlerini kırmış 20 kadına adanmış 20 film

Tarihte bazı kadınlar toplum yapısına sirayet etmiş cinsiyet algısını öyle zorladılar ki, bugün onlar sayesinde bir nebzede olsa daha eşit bir dünya oluştu. Bu...

Kitaplardan Sinemaya Uyarlanan ‘Baş Yapıtlar’

Derleme/Günel Abdullayeva Tekcan Her zaman sevdiğimiz kitapları defalarca okumak hoşumuza gidiyor ama bu kitapların film versiyonları da bir o kadar heyecanlı olmuyor değil. Hele bu...

Çocuğunuzu ‘cinsel istismardan’ korumak için ‘İç Çamaşırı Kuralı’nı öğretin

Beş çocuktan biri cinsel şiddete, cinsel istismara maruz kalıyor. Çocuğunuzun böyle bir durumla karşılaşmaması için ona İç Çamaşırı Kuralı'nı öğretebilirsiniz. İç Çamaşırı Kuralı, Avrupa Konseyi'nin...

Marquez’in 2001’de Marcos’la yaptığı röportaj

Kendisini Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu'nun (EZLN) sözcüsü olarak tanımlayan ve herkesin bir kere olsun ağzında piposuyla, yüzü gizli halde çekilmiş bir fotoğrafını görmüş, muhterem...

Zygmunt Bauman: Sosyal medya çok kullanışlı ve keyifli bir tuzak

Zygmunt Bauman yakınlarda 90. doğum gününü kutladı ve Leeds’deki evinden İspanya’nın kuzeyindeki Burgos’taki bir etkinliğe gitmek için iki kez uçağa bindi. Söyleşiye başlarken yorgun...

Dildeki cinsiyetçilikten kurtulmak için 14 maddelik imtihan

Türkçede hem günlük konuşma dilinde hem de tarihsel olarak günümüze değin bir anlam kazanan deyimler silsilesi kadın ve erkek cinsleri ve toplumsal cinsiyet rolleri...

2,2 milyar yıllık krater keşfedildi: Buzul çağını bitirmiş olabilir

2,2 milyar yıllık krater keşfedildi: Buzul çağını bitirmiş olabilir

Çarpan göktaşının iklim değişikliğine sebep olduğu düşünülüyor. Krater, 70 kilometre çapında.


Fotoğraf: Curtin Üniversitesi

DUVAR – Bilim insanları Avustralya’da göktaşı çarpması sonucu oluşmuş en eski krateri tespit etti. Bu bulgunun, gezegenimizde eski bir buzul çağın nasıl sona erdiğine dair açıklayıcı olabileceği belirtiliyor. Dünyanın 4,5 milyar yıl önce oluştuğu, 70 km çapındaki göktaşının ise 2,29 milyar yıl önce Batı Avustralya’da Yarrabubba bölgesine çarptığı tahmin ediliyor.  Araştırmacılar bu bölgedeki kayalarda bulunan mineralleri inceleyerek bu sonuca vardı. Dünyada meydana gelen eski bir ısınma evresinin çarpma dönemine denk düşmesi, bu ısınmanın göktaşı çarpmasının etkisiyle başlamış olabileceğini gösteriyor.

Avustralya’nın batısındaki kurak bölgede yer alan krater ilk kez 1979’da keşfedilmiş, ancak jeologlar kraterin yaşına dair herhangi bir araştırma yapmamıştı. Milyarlarca yıllık erozyon nedeniyle krater bugün çıplak gözle görülebilir durumda değil. Ancak manyetik alanda yapılan ölçümler kraterin 70 km çapında olduğunu gösteriyor. Profesör Chris Kirkland, “Bu alan çok eski olduğu için oldukça düzleşmiş, ama oradaki kayalar oldukça farklı” diyor.

KRİSTALLER İNCELENDİ

Göktaşının ne zaman çarptığını tespit etmek için kayalardaki zirkon ve monazit kristalleri incelendi. Prof. Kirkland, kayalarda çarpma etkisinin ‘ağaç gövdelerindeki halkalar’ gibi okunabildiğini söylüyor. Kristallerde eser miktarda uranyum bulunuyor. Uranyum zamanla bozuma uğrayıp kurşuna dönüşüyor. Bu dönüşümün ne kadar zamanda gerçekleştiği hesaplanarak çarpmanın zamanı da tespit edilebiliyor.

Fotoğraf: Uluslararası Uzay İstasyonu

Güney Afrika’daki Vredefort Krateri de 2 milyar yıl öncesine dayanıyor. Ancak Avustralya’daki kraterin ondan en az 200 milyon yıl daha eski olduğu tespit edildi. Prof. Kirkland, henüz keşfedilmemiş daha eski kraterler de olabileceğini söylüyor; ancak krater çeperinin zamanla erozyona uğramış olması, bu keşifleri ve dünyanın geçmişine yönelik bulguların ortaya çıkmasını zorlaştırıyor.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE SEBEP OLMUŞ

Avustralya’daki Curtin Üniversitesi’nden araştırmacılar, tam da göktaşının çarptığı dönemde dünyanın ısınmaya başladığı bir döneme girdiğini ve bunun çarpmanın etkisi sonucu olabileceğini söylüyor. Bilim insanları çarpmadan önce dünyanın büyük ölçüde buzullarla kaplı olduğuna, daha sonra da hızla ısınmaya başlayıp buz tabakalarının eridiğine inanıyor. Prof. Kirkland, “Kraterin yaşı, o buzul çağının sonuna denk geliyor. Bu nedenle çarpmanın etkisi dünya ikliminde önemli değişikliklere yol açmış olabilir” diyor.




Araştırma ekibinin kullandığı bilgisayar modellemesine göre göktaşı, dünyayı saran bir kilometre kalınlığında bir buz tabakasına çarpmış olmalı. Bu çarpma ile atmosfere devasa miktarda su buharı ve sera gazlarının salınmış olduğu tahmin ediliyor. Bunun, dünya atmosferinde oksijenin henüz yeni oluştuğu ve karmaşık canlıların oluşmamış olduğu bu dönemde dünyanın ısınmasına katkıda bulunduğu sanılıyor.

Prof. Kirkland, “Çarpmanın bu kadar eski olması bize heyecan verdi. Ama bunun Dünya’daki diğer olaylarla bağlantısını bulmak bu keşfi çok daha ilginç kıldı” diyor. Bir başka teoriye göre ise yanardağların aktif olması, atmosfere bol miktarda karbondioksit salınmasına ve dünyanın ısınmasına neden oldu. (BBC Türkçe)






Bunları kaçırmayın

Dresden’de Gezilecek 8 Yer

Doğu Almanya’nın mücevheri Dresden, nefes kesici güzelliğiyle şehri çevreleyen Elbe Nehri‘ne nazır nefis bir kent.

Marquez’in 2001’de Marcos’la yaptığı röportaj

Kendisini Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu'nun (EZLN) sözcüsü olarak tanımlayan ve herkesin bir kere olsun ağzında piposuyla, yüzü gizli halde çekilmiş bir fotoğrafını görmüş, muhterem...

Modern hayatlar, suni mutluluklar, senkronize yalnızlıklar

Yapmak isteyip de yapamayacağımız şeylerle doldu taştı dünya. İzlenecek tonla film, dizi, okunacak kitap, gidilecek, görülecek, gezilecek yerler ve ortalama 70 yıl ömür var...

Edebiyatın karanlık kahini: Aldous Huxley

Bütün zamanlarda raslayabileceğimiz, zamanını aşmış, hatta zaman hakkında öngörüde bulunmuş ve bu öngörüleri gerçekleşmiş insanlar vardır. Bu gün sizler için Aldous Huxley'in hayatından sahneleri...

Son haberler

Standard Chartered: Şafaktan önceki en karanlık zaman; COVID-19’la savaş 2009’dan daha derin durgunluk yaratacak

COVID-19 salgınının insani ve ekonomik maliyeti abartılamaz. En kötü etkinin 1Y-2020’de hissedilmesini beklesek de bu sürenin ötesine geçebilir. 2020, 1929-31’deki Büyük Buhran’dan bu yana...

Fransa’da ‘corona’ tekrar hızlandı; toplam can kaybı 9 bine dayandı

Fransa’da son gelen veriler yeni tip corona virüsü salgınının tekrar hız kazandığını ortaya koydu.Fotoğraf: ReutersSon 24 saatte hastane ve bakım evlerindeki vakaların toplamı...

Virüs gelişen piyasalar için Nisan’ı yılın en kötü ayı yapabilir

Gelişmekte olan piyasalar, Nisan ayının onlar için gelişmiş ekonomilere kıyasla ne kadar daha kötü olabileceğini keşfetmek üzereler. Sinyaller, fiyat dalgalanmalarında. JPMorgan Chase & Co. gelişmekte...

Başka Sinema evinizin salonuna geliyor

BluTV, sinemaların kapalı olduğu süreçte #başkasinemasalonda diyerek sinema salonlarında gösterime girmemiş yeni Başka Sinema filmlerinin gösterimine ev sahipliği yapacak. Başka Çarşamba gösterimleri de yine...

‘The Office’in yapımcıları, çalışanların gün boyu online konferansta olduğu yeni dizi hazırlıklarına başladı

“The Office” dizisinin yapımcıları, çalışanların gün boyu online konferansta olduğu yeni bir dizinin hazırlıklarına başladı. Klasik iş yeri sitcom’u “The Office”in (2005–2013) yapımcıları Ben Silverman ve...