Alaattin Aktaş: TCMB’nin Net Rezervleri Eksiye Düştü!

0


Alaattin Aktaş bu iddiasını bugün köşesine taşımadan ilkin bir tablo ile birlikte dün Twitter’da paylaşmıştı. Aktaş’ın tweet’i şöyleydi:

Aslına bakarsak yazının özeti bu tweet’te mevcut. İşin evveliyatı ise daha ilkin Bloomberg ve Financial Times yazılarında ortaya atılmıştı. O gazeteler TCMB’nin bankalarla yapmış olduğu döviz swaplarının biriki içinde sayılamayacağını iddia etmişti. Bununla beraber kamu bankalarının dövizi düşürmek için boyuna internasyonal ve ulusal piyasalarda döviz sattığını bunun da döviz rezervini hızla düşürdüğünü yazmışlardı. Şu demek oluyor ki kamu bankalarının bu sattıkları dövizlerin aslen TCMB’nin olduğu, TCMB dövize müdahale etmiyor benzer biçimde yaparken gizlice ve dolaylı olarak müdahale etmiş olduğu öne sürülmüştü. Bununla beraber swap’ların TCMB tarafınca muhasebeleştirilmesine ilişkin de sorular ortaya atılmıştı.

Tüm bu sorular TCMB Başkanı Çetinkaya’nın yapmış olduğu senenin 2. Enflasyon Raporu sunumunda da kendisine yöneltilmiş sadece piyasayı doygunluk eden bir yanıt alınamamıştı.

Büytün bu tartışmalar sürüp giderken TCMB resmi rezervleri azalmaya devam ediyordu. bugün açıklanan ödemeler dengesi rakamlarında da mart ayında TCMB resmi rezervlerinin 5,7 milyar dolar azaldığı ortaya çıkmıştı. Fakat TCMB’nin haftalık bilançolarında durum daha güncel ve daha kaygı verici bir görünüm sergiliyordu. Aktaş’ın yukarıdaki tablosunda altın hariç ve kamu hariç  biriki miktarı 10,5 milyar dolara kadar inmiş görünüyordu. Üstelik bu miktara o meşhur swaplar da dahildi.  13 milyar dolarlık swapı da hariç tutarsanız durum bir kaç milyar dolar eksi anlamına geliyordu.

Alaattin aktaş bu durumu bugün köşesine “Dövizde Tehlikeli Operasyonlar” başlığıyla taşıdı.

Aktaş’ın yazısı şu şekilde:

“Merkez Bankası’nın altın ve kamu mevduatı hariç net döviz rezervi 9 Mayıs’ta 10,5 milyar dolara indi. Yalnızca bir günde 1,5 milyar dolarlık azalma oldu. 8 Mayıs’ta 12 milyar dolar olan net döviz rezervinin bigün sonrasında 9 Mayıs’ta 10,5 milyar dolara inmesine ne yol açtı?
Reuters ‘Merkez Bankası kamu bankaları eliyle döviz satıyor’ diye günlerdir yazıyor, kimsenin yalanladığını da görmedik. Satılan dövizin ilk gün 1 milyar dolar olduğu, ondan sonra tutarın haftalık bazda 4,5 milyar doları bulmuş olduğu yazıldı.

‘DÖVİZ SATMAK HEM DE DÖVİZ YOKKEN!’

Elinizde ‘sahibi olduğunuz’ on milyarlarca dolarlık ‘net biriki’ olur satarsınız. Ya da fazlaca eskide kalan Merkez Bankası’nın döviz müdahaleleri benzer biçimde bir operasyon yaparsınız. Hatırlayın Merkez Bankası bankalararası piyasaya satıcı olarak girdi mi, döviz talebi aniden kırılırdı. Fakat artık işleyiş bambaşka. Şimdi bir kere, güya dövizi Merkez Bankası değil, bazı kamu bankaları satıyor. Arka kapıdan dolanıyoruz.

İkincisi daha da tehlikeli bir duruma işaret ediyor. Satılan bu döviz artık Merkez Bankası’nın dövizi değil. Şu sebeple Merkez Bankası dövizini sıfırladı.

‘SATILAN KİMİN DÖVİZİ?’

Iyi mi olur, demeyin; oluyor işte… Merkez Bankası’nın net döviz rezervi ekside.
Merkez Bankası’nın 9 Mayısta 10,5 milyar dolar olan dövizindi swap yöntemiyle elde edilmiş dövizi düştüğünüzde biriki eksiye iniyor.

Şu demek oluyor ki Merkez Bankası kur daha da artmasın diye piyasaya bir halde müdahale ederken kendisinde emaneten tutulan mecburi karşılık dövizlerini ve swap yöntemiyle elde etmiş olduğu dövizleri kullanıyor.

Swap dövizinin tutarı olarak mart sonundaki resmi verileri biliyoruz. Bu yolla elde edilmiş dövizin toplamı 13,1 milyar dolar. Tutarı tam verelim; 13 milyar 55 milyon dolar. Bu tutarın 9 milyar 589 milyon doları bir aya kadar vadeli.

Bir de dört ay ile bir yıl arası vadeli olan 3 milyar 466 milyon dolarlık meblağ var.

‘Ortalama 3,5 milyar dolarlık bu meblağ acaba Katar’dan alınan dövizi mi gösteriyor?’
Katar döviziyse de asla eğer olmazsa 3.5 milyarın vadesi uzun sayılır. 9,6 milyarın vadesi fazlaca kısa ve sonuçta Merkez Bankası bu tutarı en fazla bir ay içinde ödeyecek.

Ayrıca 9,6 milyar dolar mart sonundaki durumu gösteriyor fakat son dönemdeki tutarın daha da fazla olduğu tahmin ediliyor.

Mart sonundaki 13,1 milyar doları esas alsak bile Merkez Bankasının net döviz rezervi artık eksi.

Peki net biriki sıfırlanmış ve eksiye geçilmişken Merkez Bankası kuramsal olarak kendisinin olmayan dövizlerle niye satış yapıyor?
Hani Merkez Bankası’nın bir kur hedefi olmazdı, ki olmaz, olmamalı, öyleyse bu satış kararını kim niye veriyor?

‘NEREYE KADAR’

Temel amacın kur artışını frenleyebilmek bulunduğunu hepimiz biliyor. Amaç, en azından 23 Haziran’a kadar kurda bir tırmanış yaşanmasını engelleyebilmek.

Bu operasyonlarla amaca ulaşmak mümkün. Şunun şurasında seçime altı haftalık bir süre kaldı bu sebeple.

Swap ile borç alınarak, yabancı para mevduatta mecburi karşılık aldırılarak ya da benzeri yollarla döviz yaratılır, bu döviz piyasaya verilmek suretiyle kurun artmaması, hatta geçen hafta sonunda olduğu benzer biçimde gerilemesi bile sağlanır.

Ana nereye kadar? Bu tür operasyonları aylar süresince sürdürmek mümkün mü?
Kur niye yükselme eğiliminde, temel sual budur.

Bu soruya cevap vermek de yetmez doğal ki.

Cevap bellidir esasen, mühim olan bunun gereğini yerine getirmektir.

Günü kurtarma amaçlı bu operasyonlar problemi daha da büyütmekten başka işe yaramayacaktır.”

İLGİLİ HABERReuters: Geçen hafta kamu bankaları 4.5 milyar dolar sattıReuters: Geçen hafta kamu bankaları 4.5 milyar dolar sattı

İLGİLİ HABERMerkezin rezervleri üzerine sorular devam ediyor...Merkezin rezervleri üstüne sorular devam ediyor…



CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here