ANALİZ:  ABD’de istihdam bozgunu

0


ADP özel sektör istihdam anketinde aylık 29 bin kazançla istihdam artışının son 10 yılın en düşük düzeyine gerilemesi ardından, resmi Mayıs tarım dışı istihdam da hayal kırıklığı yarattı. Değişik anketlere göre 175-185 bin yükselmesi beklenen istihdam, 75 binde sınırlı kalırken, önceki aylara yapılan aşağı yönlü revizyonlar son bir yılın totalinden 75 bin daha eksiltti. Sonuçta, 2018 yılında aylık ortalama 233 bin artan istihdam 2019’da 164 bine geriledi.

 

İşsizlik %3.6 ile değişmezken, işgücüne katılım oranı yine değişmeden %62.8 olarak açıklandı. Yılık ücret artışı artık alışık olduğumuz gibi hayal kırıklığı yaratarak konsensus %3.2 yerine %3.1 olarak kaldı. Hizmet sektörü iş üretmeye devam etti, fakat perakendede 7 bin iş kaybı ekonomiyi halen ayakta tutan özel tüketimin geleceği hakkında soru işaretleri uyandırdı.

 

ABD’de bileşik PMI Mayıs ayında çok hızlı gerilemişti. İmalat sanayi ISM de 10 yıllık dip yaparken, hizmetler ISM beklentileri aşıp ekonominin bu bacağının hala büyümeye güçlü katkı verdiğini anımsattı. Daha da ilginci, anket verilerindeki zafiyete karşın GSYİH’i çok yakın tahmin eden Atlanta  Fed’in nowcast ekonometrik modeli 2Ç2019 büyüme tahminini %1.3’ten %1.5’e yükseltti. Ek olarak yarı-zamanlı çalışanların oranı da %7.7’den %7.1’e geriledi.

 

Fakat, bu ufak ayrıntılar Fed’in faizleri sabit tutması için yeterli olmayacak. Yatırımcılar hisse senetleri ve ABD DİBS’e iştahla saldırırken artık Fed’in Temmuz, hatta Haziran’da önalıcı indirime gideceğine nerdeyse eminler.

 

Evercore ISI’den Krishna Guha Financial Times’a verdiği demeçte eğer veriler tez zamanda trend değiştirmezse  Fed’in Temmuz’da ilk indirimi yapacağını öngördü.

 

Bu algıyı sadece Trump değiştirebilir.  Trump’ın ne yapacağını kestirmek ise adeta imkansız.  Sabah Meksika ve Çin’le “mükemmel” bir antlaşmadan bahsederken, akşam ek vergi tehdidini yeniliyor. Pazartesi uygulamaya koyacağını vaat ettiği Meksika ithalatına %5  gümrük vergisi dahi kesin değil.  Washington’da müzakereler devam ediyor.

 

Ama Beyaz Saray ay sonuna kadar Ticaret Savaşları’nı uzlaşmayla sonlandırsa da, dünya ekonomisinin en az 2 çeyrek süreyle yavaşlaması kaçınılmaz. Bozulan  tedarik zincirlerinin tamiri ve geçen yılın son çeyreğinden bu yana ötelenen özel sektör sabit sermaye yatırımlarının yeniden hayata geçirilmesi zaman alacak.

 

Öte yanda, Ticaret Savaşları’nın sona erdiği senaryoda Fed’in faiz indirimi hususunda aceleci davranmayacağı, yıl sonuna kadar bekleyeceği  söylenebilir.

 

TSİ 20:30’da DJ30  200 puandan fazla prim yaparken, ABD gösterge 10 yılık tahvilin faizi de %2.06’ya geriledikten sonra %2.09’da yükseldi.  TL zayıf ABD tarım dışı istihdan ve Fed niyetlerinden destek alamayarak geceyi 5.8179’da kapatıyor. Fakat Euro/TL günü %1.08 kazançla kapatarak politik risklerin finansal avantajlara ağır bastığını gösteriyor.

 

FÖŞ yazdı:  Yüzyıl Savaşları

 

Dünya Ekonomisi:  JP Morgan bileşik PMI sert fren attı

 

Zamanında tarafsız haberler ve gündemi aydınlatan yorum ve analizlere erişmek için ParaAnaliz’i Facebook’ta takibe alın.   Sayfamız BilgeEkonomist, işte linki.

 



CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here