Ana SayfaHaberlerEkonomiAnaliz: Bankalar 3. Çeyrekte...

Analiz: Bankalar 3. Çeyrekte çok zorlandı…

        Geçen yıldan gelen olumsuz baz etkisiyle krediler üçüncü çeyrekte  yıllık bazda %2.1 azaldı. Kurdan arındırılmış kredi büyümesi ise %3.3  oldu. Kamu bankalarında ise kredilerin %9.7 oranında artması, sektörün  kredi küçülmesini bir miktar sınırladı.

    Sektörün tahsili gecikmiş alacaklarının (TGA) yıllık artış hızı  yavaşlasa da yüksek seviyelerini korudu.

    Kredilerdeki azalışla birlikte sektör menkul değerlere yöneldi ve MDP’nin toplam aktifler içindeki payı %14.2 ile Mayıs 2015’ten sonraki  en yüksek seviyede gerçekleşti.

    Olumsuz baz etkisi mevduatların yıllık artış hızının  yavaşlamasında etkili oldu ve mevduatın yıllık artış hızı %10.6 ile üç  yılın en düşük seviyesine geriledi. Kurdan arındırılmış mevduat  büyümesi ise %16.7 oldu.

    Bankaların yurtdışından aldıkları kredilerde net ödeyici konumuna  geçmeleri ve baz etkisiyle mevduat dışı kaynaklar yllık bazda %13.2  geriledi. Mevduat dışı kaynakların kurdan arındırılmış yıllık küçülme  oranı ise %6.8 oldu.

    Sektörün dönem net karı yılın ilk dokuz ayında yıllık bazda %12.5  oranında azalarak 36.2 milyar TL oldu.

    2019 yılının üçüncü çeyreğinde sektörün aktif büyüklüğünün %59.3’ünü krediler, %14.2’sini menkul değerler portföyü (MDP),

%10.3’ünü nakit rezervler ve %16.2’sini diğer aktifler oluşturdu. 2018  yılsonuna göre kredilerin toplam aktifler içindeki payı 2.7 puan  azalırken, MDP’nin toplam aktifler içindeki payı 1.9 puan arttı.

    Türk bankacılık sektörünün aktif büyüklüğü 2019 yılının üçüncü  çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre %1.5 artarak 4 trilyon 272.8 milyar TL gerçekleşti. Yılın üçüncü çeyreğinde krediler toplam  aktifler içindeki ağırlığını korudu ve 2 trilyon 532.7 milyar TL  gerçekleşti. Üçüncü çeyrekte bankacılık sektörü bilanço kalemlerinin  hareketinde 2018 yılı Ağustos ayında yaşanan kur atağı kaynaklı oluşan  baz etkisi belirleyici oldu. Geçen yıl Ağustos ayında kurda ani bir  yükseliş yaşanmış ve sepet kur (0.7*$+0.3*¬) yıllık bazda %80’nin  üzerinde yükselmişti. Eylül’deki yükseliş ise %70 seviyesindeydi.

Kurdaki artış, kredi, mevduat, MDP gibi kalemlerin içindeki yabancı  para (YP) payı nedeniyle söz konusu kalemlerde sert yükselişe neden  olmuştu. Söz konusu atağın ardından kur yüksek seviyelerde seyretmedi  ve bir geri çekilme yaşandı. Böylece bu yıl Eylül’de sepet kur

(0.7*$+0.3*¬) yıllık bazda %9 düştü. Kurdaki düşüşün hem aktif hem  pasif kalemlere düşüş olarak yansıdığını görüyoruz. Böylece krediler  yılın üçüncü çeyreğinde %2.1 azaldı. Kredilerdeki azalışta YP kredi  payının %49 seviyesinde olduğu ticari kredilerdeki %3.7’lik düşüş  belirleyici oldu. Krediler BDDK tarafından verilerin yayımlanmaya  başladığı 2002 yılından bu yana ilk defa düşüş gösterirken, kur  etkisinden arındırılmış kredilerin ise arındırılmamış kredilerdeki  küçülmeye karşın %3.3 büyüdüğü görülüyor.

    2019 yılının üçüncü çeyreğinde toplam kredilerin %78.8’ini  oluşturan ticari krediler, yıllık bazda %3.7 oranında azalarak 1  trilyon 994.1 milyar TL gerçekleşti. Ticari kredilerdeki azalışta  yıllık bazda %11 azalan YP ticari krediler belirleyici oldu. YP  payının çok düşük olduğu bireysel kredilerde ise yukarıda sözünü  ettiğimiz geçen yılki kur atağı kaynaklı baz etkisini görmedik.

Böylece bir önceki yılın aynı dönemine göre %4.13 artan bireysel  krediler 538 milyar TL gerçekleşti. TCMB’nin Temmuz ve Eylül aylarında  yaptığı faiz indirimleri, ayrıca Amerika Merkez Bankası (Fed) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB)’nın da faiz indirimine gitmesiyle yurtdışı  maliyetlerin azalması sonucu yurtiçinde kredi faiz oranlarında da  düşüş yaşandı. Ancak kredi faiz oranlarındaki düşüşün yıllık kredi  büyüme oranları üzerindeki olumlu etkisini geçen yıldan gelen olumsuz  baz etkisi nedeniyle üçüncü çeyrekte göremedik. Yılın son çeyreğinde  ise olumsuz baz etkisinin azalması ve ekonomide toparlanmanın  belirginleşmesiyle birlikte kredi büyümesinde artış görebiliriz.

    Sektörün tahsili gecikmiş alacakları (TGA) 2019 yılının üçüncü  çeyreğinde bir önceki yıla göre %54 oranında artışla 132.7 milyar TL  gerçekleşti. Böylece TGA’nın yıllık artış hızında yılın ikinci  çeyreğinde başlayan yavaşlama üçüncü çeyrekte de devam etti. TGA’nın  yıllık artış hızı azalmasına karşın kredilerin yıllık artış hızında da  düşüş yaşanmasının etkisiyle kredilerin takibe dönüşüm oranı üçüncü  çeyrekte yükselmeye devam etti ve %4.98 ile Şubat 2010’dan sonraki en  yüksek seviyede gerçekleşti. Kredilerin yıllık artış hızının  yükselmesiyle TGA’nın yıllık artış hızındaki düşüş son çeyrekte de  devam edecektir.

Menkul değerler portföyü (MDP) 2019 yılının üçüncü çeyreğinde bir  önceki yılın aynı dönemine göre %24.2 oranında artarak 608.25 milyar

TL gerçekleşti. Kredi talebindeki düşüşün yanı sıra bankaların kredi  verme iştahındaki düşüş ve özellikle Hazine’nin yılbaşında açıkladığı  projeksiyondan daha fazla borçlanması sektörün aktif büyümesinde  menkul değerlere yönelmesinde etkili oldu. Böylece MDP’nin yıllık  artış hızı yüksek seviyelerde gerçekleşirken MDP’nin toplam aktifler  içindeki payı da yükseldi. Üçüncü çeyrekte MDP’nin toplam aktifler  içindeki payı %14.2 ile Mayıs 2015’ten sonraki en yüksek seviyede  gerçekleşti. Ancak önümüzdeki dönemde özellikle faizlerde düşüşün  yarattığı kredi talebindeki artış ve Hazine’nin borçlanma oranını  azaltacak olması MDP’nin artış hızında yavaşlamaya neden olabilir.

    Pasifler

    2019 yılının üçüncü çeyreğinde mevduatlar toplam pasifin %55.3’ünü, mevduat dışı kaynaklar %33.8’ini, özkaynaklar ise %10.9’unu  oluşturdu. Bankalara borçlar toplam pasifler içindeki %12.3’lük pay  ile en yüksek mevduat dışı kaynak kalemi oldu. Bankalara borçlar  kalemini %4.5’lik pay ile ihraç edilen menkul kıymetler ve %3.4’lük  pay ile repo işlemlerinden sağlanan fonlar izledi.

    2019 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yıla göre %10.6 oranında  artan mevduatlar 2 trilyon 362 milyar TL gerçekleşti. Mevduatın yıllık  artış hızı ikinci çeyrekteki %19.7’den üçüncü çeyrekte %10.6’ya  geriledi. 2018 yılı Ağustos ayında yaşanan kur atağı mevduatlarda da  hızlı bir artış yaşanmasında etkili olmuştu. Bu nedenle YP mevduatın  payının %50’nin üzerinde olduğu mevduatların yıllık artış hızının  üçüncü çeyrekte yavaşlamasında baz etkisi belirleyici oldu. Üçüncü  çeyrekte TP mevduatların yıllık artış hızı bir önceki çeyreğe göre 5.7  puan artışla %9.5’e çıkarken, YP mevduatların yıllık artış hızı ise 25.9 puan azalarak %11.6’ya geriledi. Kredilerde yıllık artışın  azalışa dönmesinin etkisiyle mevduatın krediye dönüşüm oranı çeyreklik  bazda en hızlı düşüşü gösterdi ve ikinci çeyrekteki %111.8’den %107.2’ye geriledi. Böylece söz konusu oran altı yıldan uzun bir  sürenin en düşük seviyesine geriledi. Öte yandan söz konusu oranının  hala %100 seviyesinin üzerinde olması mevduat faizleri üzerinde yukarı  yönlü baskıya neden oluyor.

    Mevduata vadeler bazında bakıldığında, 2019 yılı üçüncü çeyreğinde  mevduatların 1-3 ay arası vadede yoğunlaştığı görülüyor. Ancak 1-3 ay  arası vadeli mevduatların yıllık artış hızı üçüncü çeyrekte oldukça  yavaşladı ve %0.3’e kadar geriledi. Söz konusu gerilemeyle birlikte 1-3 ay arası vadeli mevduatların toplam içindeki payı 2010 yılından  sonra ilk defa %50’nin altına indi. 1-3 ay arası vadeli mevduatların  payındaki azalışa karşın vadesiz ve 1 aya kadar vadeli mevduatların  payında yükseliş yaşandı. 1 aya kadar vadeli mevduatlar üçüncü  çeyrekte %36.3 artış gösterdi.

    2019 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yıla göre %13.2 oranında  azalan mevduat dışı kaynaklar (MDK) 1 trilyon 444.8 milyar TL  gerçekleşti. Üçüncü çeyrekte hem TP hem de YP MDK bir önceki yıla göre  düşüş gösterdi. Ancak toplam MDK’daki düşüşte YP MDK’nın %17.3  oranında sert bir azalış göstermesi belirleyici oldu. MDK içinde YP  payının %64 oranında olması, MDK’nın yıllık artış hızının  yavaşlamasında geçen yıldan gelen baz etksinin etkili olmasına neden  oldu. Baz etkisinin yanı sıra bankaların yurtdışından aldıkları  kredilerde net ödeyici konumuna geçmeleri de YP MDK’daki düşüşte  etkili oldu.

    2019 yılı üçüncü çeyreğinde sektörün özkaynakları, geçen yılın  aynı dönemine göre %14.2 artarak 466 milyar TL’ye yükseldi. 2018  yılında %17.7 olan özkaynakların yıllık artış hızının 2019 yılında  gerilemesinde, karda yaşanan düşüş etkili oldu. Özkaynakların toplam  pasifler içindeki payı ise 2019 yılı üçüncü çeyreğinde 2018 yılına  göre değişmeyerek %10.9 oldu. Sektörün sermayesinin risk ağırlıklı  varlıklarına oranını gösteren sermaye yeterliliği rasyosu ise, 2018  yılındaki %17.3 seviyesinden 2019 yılı üçüncü çeyreğinde %18.44’e  yükseldi.

    Karlılık

    Faiz dışı gelirler 2019 yılının üçüncü çeyreğinde yıllık bazda %49.5 artışla 79.8 milyar TL gerçekleşti. Kredilerden alınan ücret ve  komisyonlar ile bankacılık hizmetleri gelirlerinden oluşan net ücret  ve komisyon gelirlerinde ise üçüncü çeyrekte %41.7’lik bir artış  yaşandı. Geçmiş yıllarda görece düşük artış oranlarının görüldüğü net  ücret ve komisyon gelirlerinde, 2019 yılında faiz marjlarındaki  daralma ve net faiz gelirleri üzerinde baskı oluşması sonucu daha  hızlı bir artış yaşanmaya başladı. Öte yandan enflasyon ve faiz  oranlarındaki artışın ödeme sistemlerinde komisyon oranlarını  artırması da faiz dışı gelirlerdeki artışta etkili oldu. Böylece en  büyük faiz dışı gelir kalemi olan bankacılık hizmet gelirleri üçüncü  çeyrekte yıllık bazda %40.5 artışla 36.4 milyar TL, kredilerden alınan  ücret ve komisyonlar ise %45.2 artışla 11.9 milyar TL gerçekleşti.

    Sektörün dönem net karı 2019 yılı üçüncü çeyreğinde yıllık bazda %12.5 düşüş kaydederek 36.2 milyar TL oldu. Böylece 2019 Ocak’ta  başlayan bankacılık sektörü karındaki azalış üçüncü çeyrekte de devam  etti. Ancak düşüş hızı yavaşladı. Üçüncü çeyrekte zayıf kredi  büyümesi, artan maliyetler karlılığı olumsuz etkilerken, ücret ve  komisyon gelirleri ise pozitif etkiledi. Bu gelişmelere bağlı olarak  sektörün aktif karlılığı 2019 yılının üçüncü çeyreğinde %1.13,  özkaynak karlılığı %10.3 oldu. “

Vakıfbank Analiz Raporu

 


Listeler

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Popüler haberler

Başarılı kişilerin 9 sabah alışkanlığı!

İş hayatında başarılı olmuş üst düzey yöneticilerin, günün ilk saatlerinde gerçekleştirdikleri...

Suriyeli ressam Abdullah el Ömer’den ‘dünya liderleri mülteci olursa’

Suriyeli ressam Abdullah El Ömer, 7 yıldır iç savaşın devam ettiği...

2014 yılının en iyi 57 fotoğrafı

Routers'ın seçimiyle dünyanın en iyi 2014 fotoğrafları. Fotoğrafların arasında iki tane...

Tahtadan yapılmış 53 harika ötesi sanat eseri

Çok ilginç denilebilecek yeni bir listeyle karşınızdayız. Bu listede ağaçlardan yapılmış...

Tartışı-Yorum

İsmail Beşikçi: Ahmet Ümit’in yeni kitabı Elveda Güzel Vatanım’da İttihatçılar…

15 Haziran 1926’da, Mustafa Kemal’e karşı gerçekleşen İzmir suikast teşebbüsü, eski İttihatçılara yönelik bir politikanın yaşama geçmesini gündeme getirir. Eski ittihatçılar, izlenmekte, tutuklanmakta, kaçırılmakta, yok edilmektedir. İstanbul’da bu politika...

Unutmayın, Affetmeyin, Delirin!

Sizlere bir ruh sağlığı uzmanı olarak, görüntüleri izlemeyin, izlettirmeyin demeyeceğim. Sizlere bu anın, bu dehşetin görüntülerini izlettirmek insanları travmatize eder, güvensiz hissettirir, katliamı yapanlara hizmet eder de demeyeceğim. İsrail’den,...

Kalbi atan ölü bedenler

Bazı anlar vardır zihinlerimizde çocukluğumuza dair. Hayal mi gerçek mi olduklarını ömrü billah çözemeyiz. Bize anlatılanları, oradan buradan duyduklarımızı kurgulayarak bir görüntü yaratmış da olabiliriz, bizzat gözlerimizle tanık olduğumuz...