8.5 C
İstanbul
Çarşamba, Eylül 23, 2020

Gülüşünü gizleyen insanlar; Vietnamlılar!

Dünya tarihinde ismi önde yazılan ülkelerden olan Vietnam'da, Fransız fotoğraf sanatçısı Rehahn Hoian'ın çektiği fotoğraflar ünlü fotoğraf sitelerinde paylaşım rekorları kırıyor. Sebebi çekilen fotoğrafların...

Bunlara bakmalısınız

Gabriel García Márquez Nobel Konuşması: Latin Amerika’nın Yalnızlığı

Gabriel García Márquez'in Nobel Konuşmasında okuduğu Latin Amerika'nın Yalnızlığı adlı metini sizlerle paylaşıyoruz.Antonio Pigafetta, Macellan’ın dünya çevresinde yaptığı ilk seyahate katılan Floransa’lı denizci, Amerika’nın...

Üretim ve Tüketim üzerine bir film

Gıda üretimi ve tüketiminin bugünkü halini gösteren çok etkileyici bir kısa belgesel. Samsara film şirketinin Mark Magidson yapımcılığında gerçekleştirdiği 102 dakikalık filmin 6 dakikalık bir...

Kitaplardan Sinemaya Uyarlanan ‘Baş Yapıtlar’

Derleme/Günel Abdullayeva Tekcan Her zaman sevdiğimiz kitapları defalarca okumak hoşumuza gidiyor ama bu kitapların film versiyonları da bir o kadar heyecanlı olmuyor değil. Hele bu...

Erkeğin dünyasında zincirlerini kırmış 20 kadına adanmış 20 film

Tarihte bazı kadınlar toplum yapısına sirayet etmiş cinsiyet algısını öyle zorladılar ki, bugün onlar sayesinde bir nebzede olsa daha eşit bir dünya oluştu. Bu...

Aman doktor, Canım doktor: August Bier

Bilim kurgu filmlerin favori tiplemesi hafif(!) kaçık bilim insanları en sevdiğim klişe karakterlerdendir. Mary Shelley’le aynı kumaştan mı dokunduk bilemeyeceğim ama bilim insanları ve...

Çocuğunuzu ‘cinsel istismardan’ korumak için ‘İç Çamaşırı Kuralı’nı öğretin

Beş çocuktan biri cinsel şiddete, cinsel istismara maruz kalıyor. Çocuğunuzun böyle bir durumla karşılaşmaması için ona İç Çamaşırı Kuralı'nı öğretebilirsiniz. İç Çamaşırı Kuralı, Avrupa Konseyi'nin...

Analiz: Özel bankalara “zorla kredi” baskısı ne işe yarayacak?

Hükümetin bankalar üzerindeki “Kredilerinizi artırın” baskısı, koronavirüs salgınının giderek artan ekonomik etkisi nedeniyle had safhaya ulaştı. Hükümet, yeni uygulamaya koyduğu “aktif rasyosu” ile bankaların mevduatla topladıkları paranın tümünü, hatta daha fazlasını kredilere aktarmasını sağlamaya çalışacak.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından yönetmelik değişikliği ile getirilen aktif rasyosu, hem teknik açıdan hem de uygulama açısından birçok sıkıntıyı beraberinde getirecek bir uygulama olarak görülüyor. Sonuçta özel sektör banka kredilerinin artmasını sağlayacağı da şüpheli.

Konuştuğumuz bankacılar, bankanın ticari bir müessese olduğunu hatırlatarak, tüm ticari işletmeler gibi büyümeyi istediklerinin; bunun için kredileri artırıp bilançolarını büyütmeyi tercih edeceklerinin altını çizdiler. Kamu bankalarının siyasi nedenlerle kredileri aşırı artırdığını, artık kaynaklarının sonuna geldiğini hatırlatan bir bankacı, buna karşılık özel bankaların batık riski gördükleri kredilerden kaçındıklarını, bunun da doğal sayılması gerektiğini söyledi.

“Ödeyebilene kredi vermek için zaten yarışıyoruz”

“Dünyanın sorunu likidite olabilir ama Türkiye’nin sorunu öz varlıklar” diyen bankacı, zaten uygun müşteri gördüklerinde kredi vermek için birbirleriyle yarıştıklarını kaydetti. Yüzmesini sağlayabilecekleri zor durumdaki şirketlere de kredi verdiklerini kaydeden bankacı, ancak belirli bir sürede toparlanması riski büyük olan sektörlere ve işletmelere, göz göre göre kredi veremediklerini söyledi. Aynı bankacı bu takdirde hem kişisel yasal sorumlulukları olduğunu, hem de banka sahiplerine karşı sorumluluklarının bunu engellediğini kaydetti.

Başka bir bankacı, hükümetin zorlayarak kredileri artırma politikasının, “Zaten ortada daha ciddi bir sorun olduğu”nun göstergesi sayılması gerektiğini belirtirken; bu soruna piyasa ekonomisini zorlayan zorlayıcı kurallarla çözüm bulunamayacağını, makro tedbirler gerektiğini ifade etti.

BDDK kararından sonra bankalar hangi yolu izleyecek?

Bankaların, hükümet zorlayıcı kurallar koydu diye, kredileri kısa sürede ciddi ölçüde artırması bence beklenmemeli. Peki, getirilen aktif rasyosu ciddi maddi cezalar öngördüğüne göre, bankalar nasıl bir yol izleyecek? Konuştuğumuz bankacılar “durumu idare etmeye çalışacaklarını” söylediler. Özel bankaların mevcut ortalama verileri, bu rasyoyu yüzde 95 civarında gösteriyor. Mayıs sonu bilançolarına kadar bu rasyoya uymak için çalışacaklar. Bunun için izleyecekleri yolu açık olarak söylemiyorlar ancak gördüğümüz kadarıyla mevduat toplamak için artık agresif davranmayacaklar. Yabancı para mevduatında faizler zaten sıfıra yakın. Bankacılar burada belirleyici müşteri olduğu için, döviz mevduatında önemli bir erime beklemiyorlar. Buna karşılık TL mevduatta ise artık bankaların birbirleriyle faiz yarışına girmeyecekleri, dolayısıyla TL mevduatını çözen müşterileri geri döndürmeye çalışmayacakları anlaşılıyor.




Bu arada getirilen rasyoya uymak için bankaların mevduat yerine çıkaracakları bono ile kaynak sağlamaya çalışabilecekleri, yurtdışından aldıkları sendikasyon kredilerinde bu yıl yüzde 70 civarında beklenen çevirme oranının yükselebileceği konuşuluyor. Böylece rasyodan kaçmayı düşünebilirler ama bu noktada Türkiye’nin yüksek riski engelleyici bir rol oynayabilir.

Kredi verip batırmak yerine Hazine tahvilini seçebilirler

Bu arada yurt dışındaki bankalarla yapılan swapların bir bölümünün Merkez Bankası’nda kurulan piyasaya yönelebileceği, bunun da rasyonun düzeltilmesine katkıda bulunabileceği söyleniyor. Rasyoya uyumda önemli yöntemlerden biri de Hazine tahvil-bonosu olabilir. Kredi ile Hazine bonosu yatırımının rasyoda aynı ağırlıkta yer alması nedeniyle, kredi vermek yerine Hazine kağıtlarına yatırım tercih edilebilir. Hazine’nin borçlanma ihtiyacının giderek arttığı hatırlandığında, bankaların düşük faizle olsa bile, krediye verip batırmaktansa, Hazine tahvillerini tercih edebilecekleri görülüyor.

Yeni düzenlemedeki teknik sıkıntıların bazılarını iktisatçı Mahfi Eğilmez son blog yazısında sıraladı. Mevduatlar üzerinden zorunlu karşılık yatırıldığını hatırlatan Eğilmez, böylece bankaların aslında topladığından daha fazlasını kredi veya hazine bonosuna yatırmak zorunda kalacağını söyledi. Bunun yanısıra BDDK’nın bu düzenleme ile kuruluş amacından saptığını, bankaların zorlanarak verdikleri kredinin batması halinde Hazine’nin banka batıklarını sigorta edeceği bir mekanizmaya ihtiyaç olduğunu da kaydetti.

Görüldüğü gibi, hükümet önce zorunlu karşılıklarla özendirdiği, sonra açıkça hükümet yöneticilerinin hedef aldıkları özel bankaları, şimdi de yeni rasyo getirip kredileri artırmaya zorluyor. Basel kriteri gibi uluslararası standartlara uyumu tartışmalı bu düzenlemenin istediği kredi artışını sağlayamayacağı ama Hazine’nin daha düşük faizle borçlanmasını kolaylaştıracağı söylenebilir. Özetle, kredilerde köşe kapmaca oyunu bundan sonra da devam edecek.

 

Erdal Sağlam

© Deutsche Welle








CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bunları kaçırmayın

Patti Smith’ten Frida Kahlo ve Diego Rivera’ya bir aşk mektubu

Frida Kahlo da her kadın gibi kurbanıydı toplumun, öteki idi. Ama köşesine çekilip acılarının öylece geçmesini beklemedi. Kendisi ile yüzleşirken aslında kadınlığı ile de...

Dünyanın en ilginç sanatçısından en ilginç savaş aracı

Arjantinli sıradışı sanatçı Raul Lemesoff, insanlara kitabı sevdirmenin belkide hiç denenmemiş bir yolunu deniyor. Sanatçının çalışmasını derlediğimiz listemizde aşağılara doğru kaydıkça önyargılarınız yıkılacak.Dilerseniz sıradışı listemize...

Dünden bugüne: Nuri Bilge Ceylan

 Dünyanın en prestijli ödüllerinden Altın Palmiye'yi son filmi "Kış Uykusu"yla kazanan Nuri Bilge Ceylan'ı ne kadar tanıyoruz? Güldal Kızıldemir'in bu büyük yönetmenle 1997'de yaptığı...

Biz yaşlandıkça zaman neden daha hızlı akar?

Zaman; kontrolümüz dışında sürekli akıp giden, durdurulamayan, ileri ya da geri sarılamayan soyut bir kavram. Aynı zaman dilimi, kimisine göre uzun, kimisine göre kısa....

Son haberler

KWORKS Covid-19 Ekspres Demo Günü [Canlı Yayın]

KWORKS Covid-19 Ekspres Hızlandırma Programı’nda yer alan 10 girişimin işbirliği çıktılarını paylaşacağı sunumların ve platformda yer alan kurumların da işbirliği sürecindeki öğrenim ve...

KOBİ’ler İçin Çıkış Yolu; ‘Mikro İhracat’

Pandemi nedeniyle tüm dünyada ülke ekonomilerinin daralmaya gittiği bir belirsizlik döneminden geçtiğimize işaret eden Ticimax E-ticaret Sistemleri Kurucusu Cenk Çiğdemli, “Ticaret savaşları online...

Sıfır konutta durgunluğa teşvik paketi de çare olmadı

SIFIR KONUT SATIŞINDA YÜZDE 16 AZALIŞ Konut satışlarının yüzde 71’i ikinci el konutta gerçekleşti. Sıfır konut satışları yıllık yüzde 16 azalırken, ikinci el konut...