8.5 C
İstanbul
Pazartesi, Nisan 6, 2020

10. İşçi Filmleri Festivali ‘İşimiz Gücümüz Yaşamak’ sloganıyla İstanbul, Ankara ve İzmir’de başlıyor!

Bu yıl 10.'su düzenlenen Uluslararası İşçi Filmleri Festivali (İFF), İstanbul, Ankara ve İzmir'deki gösterim programını açıkladı. Festivale katılan filmlerin isimleri ve öykülerinin de yer...

Bunlara bakmalısınız

Özdemir Asaf’ın enleri, ilkleri bilinmeyenleri!

Özdemir Asaf şiirleri, hayatı ve hikayeleriyle şiirimizin en nadide şairlerinden biridir. Cumhuriyet Dönemi Edebiyatının en önemli isimlerinden Özdemir Asaf'ın şiirleri dışında başına gelmiş bilinmeyen...

Erkeğin dünyasında zincirlerini kırmış 20 kadına adanmış 20 film

Tarihte bazı kadınlar toplum yapısına sirayet etmiş cinsiyet algısını öyle zorladılar ki, bugün onlar sayesinde bir nebzede olsa daha eşit bir dünya oluştu. Bu...

Gabriel García Márquez Nobel Konuşması: Latin Amerika’nın Yalnızlığı

Gabriel García Márquez'in Nobel Konuşmasında okuduğu Latin Amerika'nın Yalnızlığı adlı metini sizlerle paylaşıyoruz.Antonio Pigafetta, Macellan’ın dünya çevresinde yaptığı ilk seyahate katılan Floransa’lı denizci, Amerika’nın...

Dildeki cinsiyetçilikten kurtulmak için 14 maddelik imtihan

Türkçede hem günlük konuşma dilinde hem de tarihsel olarak günümüze değin bir anlam kazanan deyimler silsilesi kadın ve erkek cinsleri ve toplumsal cinsiyet rolleri...

Kadın’ı varlıklarıyla hatırlatmaya çalışan iki kadın: Luiz Bakar ve Ester Zonana

Birbirlerini hiç tanımamış, aynı amaç uğruna mücadele eden iki kadının dillendirdikleri bir nokta. Onca söz ve güç sahibi dini lider ve cemaat yöneticilerinin içinde,...

Marquez’in 2001’de Marcos’la yaptığı röportaj

Kendisini Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu'nun (EZLN) sözcüsü olarak tanımlayan ve herkesin bir kere olsun ağzında piposuyla, yüzü gizli halde çekilmiş bir fotoğrafını görmüş, muhterem...

Antibiyotik direnci çöllere kadar yayıldı

Antibiyotik direnci çöllere kadar yayıldı

Klinik ortamdan yayılan antibiyotik direnci geni, Namibya’daki Namib Çölü gibi en olanaksız yerlerden birinde, toprakta yaşayan bakterilere dek ulaştı. Araştırmacılar, antibiyotik direncinin yayılmasının tedavi seçeneklerini azaltmasından endişeli.


James Urquhart

Yeni bir araştırmada, klinik bir ortamdan yayılan antibiyotik direnci geninin, Namibya’da bulunan Namib Çölü gibi en olanaksız yerlerden birinde, toprakta yaşayan bakterilere dek ulaştığı keşfedildi. ‘Science of the Total Environment’ adlı dergide duyurulan keşif, toprakta yaşayan bakterilerin, insani faaliyetlerin bulunmadığı yerlerde bile, antimikrobiyal direnç genlerini içeren bir birikim oluşturabildiğine ve muhtemelen bunların tekrar kliniklere yayılmalarına yol açabileceğine ilişkin çoğalan kanıtlara yenilerini ekliyor.

DİRENÇ GENİ NASIL OLUŞUYOR?

Antibiyotik direnci, dünyadaki en büyük sağlık meselelerinden biri. Antibiyotiklerin insanları ve evcil hayvanları tedavi etmek için yaygın biçimde kullanılması, bakteri suşlarının* birçok ilacı etkisiz hale getirecek savunma mekanizmaları geliştirmesine neden oldu.

‘Beta-laktam’ türü antibiyotikler, penisilin ve türevlerini içeren en yaygın tiplerden biridir. Bu antibiyotikler, ‘E. Coli’ gibi bazı patojenik (hastalığa sebep olan/ç.n.) bakterilerin, kendilerini öldüren hücre duvarlarını büyütmesini engelleyerek çalışırlar.

Buna karşın, kimi suşlar, ilaçlara saldıran geniş spektrumlu ‘beta-laktamazlar’ (ESBL) adı verilen enzimler üreterek bu tehdidin üstesinden gelirler.

Bu enzimleri kodlayan genler doğal biçimde gelişebilir ya da antibiyotiğin etkisine bir cevap olarak ortaya çıkabilir. Klinik ortamlar ve tarımsal üretim yapılan topraklar gibi insan türü tarafından etkilenen diğer ortamlarda da yaygın biçimde bulunurlar.

Bununla birlikte, şimdiye dek çöller, dış ortamdan yalıtılmış haldeki mağaralar ve Arktik (Kuzey Kutbu bölgesi) dahil olmak üzere daha önce çok uzak bölgelerde de varlıkları saptanmıştı.

ÇÖLLERE DEK YAYILDI

Bu son çöl keşfini benzersiz kılan husus, bir plazmid üzerinde bir ESBL geninin bulunmasıydı; ESBL, genomundan ayrı bir şekilde bir bakterinin içine yerleşen dairesel bir DNA parçası. Bunlar (ESBL’ler/ç.n.) bakteriler arasında kolaylıkla paylaşılabilir ve klinik açıdan, yaygın olarak, bağlantılı antibiyotik direnç genlerinin iletilmesiyle ilişkilidir.

Güney Afrika’daki Pretoria Üniversitesi’ndeki çalışmaya öncülük eden Yashini Naidoo, “Daha önce, çöl ortamında, bir plazmid üzerinde bu genin görüldüğü rapor edilmemişti” diyor.

“Bir plazmid üzerinde bulunması, genin dışarıdan edinildiğini ve bu ortamda evrimleşmesinin ihtimal dahilinde olmadığını düşündürüyor.”

Naidoo ve meslektaşları, Nisan 2018’de Namib Çölü’nden alınan toprak örneklerinin genetik içeriğini analiz etmelerinin ardından bu keşfi yaptı.

Örnek toplanan altı alandan dördü, toprakta yaşayan bakteri türleri olan ‘Rhodococcus ruber’de bulunan bir plazmid üzerinde‘TEM-116’ adı verilen bir ESBL enzim kodlama geni barındırıyordu. Dahası, plazmid aynı zamanda, doğal yapısında yüksek arsenik seviyeleri olan topraklarda bulunan bakterilerin hayatta kalmasını sağlayan bir metal direnci geni içeriyordu. Metal direnci geni, bakterilerin varlıklarını sürdürmelerine yardımcı olduğu için, plazmidin diğer bakterilere yayılma olasılığını ve TEM-116 geninin varlığını sürdürme ihtimalini de arttırıyor.




Peki ama eğer gen klinik bir ortamdan yayıldıysa, çöle nasıl ulaştı?

MEVCUT TEDAVİ SEÇENEKLERİNİ AZALTABİLİR

Araştırmacılar bu işten kuşların sorumlu olabileceğini düşünüyorlar. Düzensiz yağışlardan sonra, milyonlarca gri sırtlı serçe beslenmek amacıyla toprağa konar. Bu ise topraktaki mikroorganizmaları dışkıları aracılığıyla insanların yaşadığı bölgelerden çöle ya da tam tersine taşımalarına neden olabilir.

Bu teoriyi destekleyen araştırma grubu, plazmid üzerinde dışkı kontaminasyonu (teması/ç.n.) ile ilişkili bir ‘bakteriyofaj’ –bakterilere hastalık bulaştıran bir virüs- bulunduğunu gözlemledi. Naidoo, bunun yanı sıra bizzat bakteriyofajın, TEM-116’yı yaymak için yeni bir araç olabileceğini ifade ediyor.

Naidoo, “TEM-116 klinik ortam ve doğal çevre arasında dolaştığından, bu genin çevrede kalıcı olması, mevcut haliyle klinikteki antibiyotik tedavisi sırasında yeniden ortaya çıkma olasılığının yüksek olduğu anlamına gelebilir” diye ekliyor. “Eğer bu gerçekleşirse, tedavi seçeneklerini uygulamayı da çok zorlaştırır.”

*Bir bakteri veya virüsün farklı alttürlerinin, aralarında genetik farklılıklar bulunan gruplarına ‘Suş’ denir. Farklı suşlar arasında, ilaçlara, dış etkilere dayanıklılık vs. özellik değişiklikleri olabilir. (ç.n.)

**Plazmid, kendi kendini eşleyebilen, kromozomdan ayrı bir DNA parçasıdır. Tipik olarak dairesel ve çift sarmallıdır. Genelde bakterilerde, bazen ökaryotlarda da (örneğin Saccharomyces cerevisiae deki 2 mikrometre plazmidi ) bulunur.(ç.n.)

Bu makalenin orijinali Cosmos Magazine‘de yayımlanmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)






Bunları kaçırmayın

Vadim Stein’in 32 fotoğrafıyla dansçılar

Ukraynalı Fotoğrafçı Vadim Stein, drama, heykelcilik ve grafik üzerine yaptığı çalışmalarının ardından dansçıların fotoğraflarını çekmeye karar verir.Fotoğrafçı Vadim Stein'in çalışmalarından küçük bir demeti sizin...

Modern hayatlar, suni mutluluklar, senkronize yalnızlıklar

Yapmak isteyip de yapamayacağımız şeylerle doldu taştı dünya. İzlenecek tonla film, dizi, okunacak kitap, gidilecek, görülecek, gezilecek yerler ve ortalama 70 yıl ömür var...

Dünyanın en ilginç sanatçısından en ilginç savaş aracı

Arjantinli sıradışı sanatçı Raul Lemesoff, insanlara kitabı sevdirmenin belkide hiç denenmemiş bir yolunu deniyor. Sanatçının çalışmasını derlediğimiz listemizde aşağılara doğru kaydıkça önyargılarınız yıkılacak.Dilerseniz sıradışı listemize...

Çocuğunuzu ‘cinsel istismardan’ korumak için ‘İç Çamaşırı Kuralı’nı öğretin

Beş çocuktan biri cinsel şiddete, cinsel istismara maruz kalıyor. Çocuğunuzun böyle bir durumla karşılaşmaması için ona İç Çamaşırı Kuralı'nı öğretebilirsiniz. İç Çamaşırı Kuralı, Avrupa Konseyi'nin...

Son haberler

Moai heykellerinin sırrı çözülüyor

Moai heykellerinin sırrı çözülüyor Paskalya Adası'ndaki ünlü Moai heykelleri inceleniyor: Heykel ve tarım için en uygun alan! Presshaber– Rapa Nui (Paskalya Adası)...

Kovid-19 Ekonomik Toparlanma Beklentilerini Olumsuz Etkiliyor

Virüs salgını sebebiyle dünya oldukça zorlayıcı bir dönemden geçiyor. Kovid-19 virüsünün küresel ekonomilere olumsuz etkilerinin ne kadar süreceği ve ne büyüklükte olacağı ise...

Çocuklar iklim için söyledi: ‘Dünya Evim ve Yanıyorsa’

“Fridays For Future” (Gelecek İçin Cumalar) oluşumundan çocuklar, müzisyen Banu Kanıbelli’yle birlikte iklim krizine dikkat çekmek için şarkı söyledi. “Dünya Evim ve Yanıyorsa” ve...

‘Tülay German: Kor ve Ateş Yılları’ belgeseli erişime açıldı

Anadolu popun öncülerinden Tülay German’ın hayatına ve müziğine odaklanan “Tülay German: Kor ve Ateş Yılları” belgeseli erişime açıldı. Tüm dünyada etkisini gösteren ve Dünya...