8.5 C
İstanbul
Cuma, Kasım 27, 2020

Dünyada ki En Sert İçkiler ve Yapımları!

Dünya çapında sertliği ile meşhur farklı içkiler vardır. bu yazımda en sertlerinin hangileri olduğuna beraber bakacağız. Bunu belirlemenin en efektif yolu tabiki damıtma usulü...

Bunlara bakmalısınız

Dildeki cinsiyetçilikten kurtulmak için 14 maddelik imtihan

Türkçede hem günlük konuşma dilinde hem de tarihsel olarak günümüze değin bir anlam kazanan deyimler silsilesi kadın ve erkek cinsleri ve toplumsal cinsiyet rolleri...

Edebiyatın karanlık kahini: Aldous Huxley

Bütün zamanlarda raslayabileceğimiz, zamanını aşmış, hatta zaman hakkında öngörüde bulunmuş ve bu öngörüleri gerçekleşmiş insanlar vardır. Bu gün sizler için Aldous Huxley'in hayatından sahneleri...

Özdemir Asaf’ın enleri, ilkleri bilinmeyenleri!

Özdemir Asaf şiirleri, hayatı ve hikayeleriyle şiirimizin en nadide şairlerinden biridir. Cumhuriyet Dönemi Edebiyatının en önemli isimlerinden Özdemir Asaf'ın şiirleri dışında başına gelmiş bilinmeyen...

Marquez’in 2001’de Marcos’la yaptığı röportaj

Kendisini Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu'nun (EZLN) sözcüsü olarak tanımlayan ve herkesin bir kere olsun ağzında piposuyla, yüzü gizli halde çekilmiş bir fotoğrafını görmüş, muhterem...

Tomris Uyar ve aşıkları

Sizce en kıskanılan, çoğu kişinin yerinde olmak istediği kadın kim? Öyle bir kadın var ki en güzel isimler, en güzel eserlerini onun için yazdı. O...

Felsefe tarihinde ‘erkekliğin’ gölgesinde kalmış 19 kadın filozof

Kadınlar tarih boyunca birçok alanda olduğu gibi felsefe alanında da gölgede bırakılmış ve yaptıkları çalışmalar yok sayılmıştır. Bazı dönemlerde ise bir biçimde bilim ya da...

Beste Naz Süllü: Rothschild’in bitcoin yatırımı yükseliş mi getiriyor?

Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici, gazetelerde “haber’ kılıklı ilan içerikli yayınları değerlendirdi. Son olarak Hürriyet Gazetesi’nde Bekir Okan ile yapılan söyleşiye değinen Bildirici, “Pandemi dönemi konuşulmuştu ama Okan Üniversitesi’nde 162 akademisyene 2.5 ay ücretsiz izin verilmesine ilişkin tek soru yoktu. Hiçbir olumsuzluk sorulmamıştı! Gazetecilikten çok tanıtım amaçlı bir söyleşiydi” dedi.

Bildirici”nin yazısı:

“Yeni fırsatlar doğacak” başlıklı söyleşide Okan Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Bekir Okan, iş yaşamını, salgın dönemini nasıl fırsata çevirmeye çalıştığını anlatıyordu.

    Bu söyleşinin, 12 Ekim’de Hürriyet’in ekonomi sayfasında yayımlanmasının ardından Okan Üniversitesi’nden kısa süre önce atılan Prof. Dr. Levent Sevgi’den bir e-posta aldım. Bekir Okan söyleşisini eleştiriyordu:

    “Size yazmaktaki amacım birkaç gün önce Hürriyet’te röportaj süsü altında çıkan bir reklam.

Ekte onu da iletiyorum. Belki bu konuda yazmak istersiniz medya ombudsmanı olarak.

     Bir üniversitenin bilimsel araştırmaları, geliştirmeleri ve toplumsal sorumluluklarıyla manşetlere çıkması gerekirken böyle reklamlarla basında yer alması okuyucuyu kandırmak olmuyor mu sizce?

      Okan Üniversitesi sadece ücretsiz izine çıkardığı akademisyenlerin maaşlarını gasp ederek 6 ayda 1 milyon liradan fazla parayı cebe atmış durumda. Reklam’da dedikleri gibi ‘Krizden fırsat yaratmış olmuyorlar mı?”

        Prof.Dr. Levent Sevgi, pandemi nedeniyle 162 akademisyenle birlikte ücretsiz izne çıkarılmış. “Üniversiteler bilimsel özerkliğe sahip ve kamusal hizmet veren kuruluşlar olduğu için akademisyenler ücretsiz izne çıkarılamaz” diye sosyal medya paylaşımlarında bulunduğu için üniversiteden atılmış. Hem ücretsiz izne çıkarılması hem de işten atılmasıyla ilgili iki ayrı dava açmış, yargılama devam ediyormuş.

         Okan Üniversitesi ise Prof. Dr. Sevgi’nin açtığı davada 1 Mayıs-17 Temmuz aralığında idari ve akademik 193 personelin ücretsiz izne çıkarılmasının yasalara uygun olduğunu savunmuş. Ücretsiz izne çıkarma uygulamasının “hemen tüm vakıf üniversitelerinde de uygulandığını” vurgulamış. Prof.Dr. Sevgi için de “Hocamız konuyu her bir mecraya taşımasına rağmen hiçbir sonuç alamadı, muhtemelen bu yolla da ayrı bir şöhret kazanmaya çalışıyor” suçlamasında bulunmuş.

     Eleştirel soru sorulmaması eksik ve yanlış

    Sevgi’nin e-postada yazdıklarını inceledim. Okan Üniversitesi’ndeki ücretsiz izne çıkarmalara ve Sevgi’nin bu uygulamaya karşı verdiği mücadeleye ilişkin çok sayıda habere rastladım. İşten çıkarılması da çeşitli medya kuruluşlarında haber olmuş.

   Bir gazetecinin, bir üniversitenin Mütevelli Heyet Başkanı ile söyleşi yapmadan önce kısa bir tarama yapması ve o üniversite ile ilgili olumlu-olumsuz verileri toplaması, sonra da söyleşi sırasında bu konulara yanıt araması beklenir. Bir söyleşide konuşulan kişinin sadece olumlu ve başarılı yanlarına yönelik sorular sorulmaz; yanlışlıklar, eleştiriler de sorulup yanıtlar alınarak o kişi nesnel biçimde okurlara/izleyicilere tanıtılır, onunla ilgili bilgiler aktarılır.

   Bekir Okan ile söyleşide de üniversitenin 162 akademisyen ve 31 idari personeli ücretsiz izne çıkarmasının, buna itiraz eden bir akademisyenin işten çıkarılmasının sorulması gerekirdi. Oysa söyleşi sırasında pandemi döneminde yaşanan bu tartışmalı duruma hiç değinilmediği gibi, en ufak bir eleştirel yaklaşım sergilenmemiş.

   Söyleşi diyorum ama metinde sadece üç soruya yer veriliyor; “Üretmeye, yenilik peşinde koşmaya da devam ediyorsunuz”, “Pandemi size ne öğretti?” ve “Yurtdışı yatırımı ne oldu”. Görüldüğü gibi bu sorular, Bekir Okan’ı sorgulamaya değil, onun kendisini ve çalışmalarını daha iyi anlatmasını sağlamaya yönelik.

      Böyle olunca da ne yazık ki, Bekir Okan söyleşisi bir gazetecilik ürününden çok bir tanıtım ve halkla ilişkiler metni haline dönüşmüş.

     Hürriyet yalnız değil bu söyleşilerde

    Ancak Hürriyet’e haksızlık yapmamak gerek. İş insanlarıyla tanıtıma yönelik söyleşiler yapılması, medyadaki holdingleşme ve sadece yayıncılık faaliyeti yürüten patronların medyadan çekilmesiyle başlayan, son yıllarda da iyiden iyiye yoğunlaşan bir uygulama.




    Türkiye basınında ekonomi sayfası haberciliğini, 1963 yılında Milliyet gazetesinde Abdi İpekçi yarım sayfa olarak başlatmıştı.1970’lere gelindiğinde artık günlük gazetelerin çoğu ekonomi haberlerine tam sayfa ayırıyordu. Ekonomi sayfalarında dönüşümü Günaydın gazetesi gerçekleştirdi; çarşı-pazar, enflasyon, maaş artışları, zamlar, kiralar gibi ekonomi konularına birden fazla sayfa ayırarak dikkatleri ekonomi haberlerine çekti.

     24 Ocak kararlarının ardından ekonomi sayfalarında para piyasaları, borsa ve finans haberleri ağırlık kazandı. 12 Eylül askeri dönemi boyunca da böyle sürdü ama 1983 sonrasında ekonomi haberciliğinde atılımı yine Günaydın gazetesi gerçekleştirdi. Dört sayfalık ekonomi bölümünü yöneten Necati Doğru, ekonomi servislerinin kurulmasına ve “kitlesel ekonomi haberciliğinin” medyada yayılmasına öncülük etti. (*)

    Ekonomi haberlerini geniş kitleler tarafından anlaşılır hale getiren bu yaklaşım 1990’larda basının sahiplik yapısının değişmesi ve “medya”ya dönüşmesiyle birlikte terkedildi. Geniş kitlelere yönelik ekonomi haberciliği ile ekonomi yönetiminin sorgulandığı haberler yerini borsa, finansman, iş çevreleri ve ekonomi yönetiminin kararlarına ilişkin haberlere bıraktı.

    AKP iktidarıyla birlikte eleştirel haberler tamamen unutuldu. Ekonomi sayfaları, iş dünyasının tanıtımları ve ekonomi yönetimine güzellemelerle kaplandı. İş insanlarıyla yapılan tanıtım söyleşileri yaygın medyanın ekonomi sayfalarının günlük unsuru haline geldi.

     Tanıtım söyleşisi örnekleri

    Bekir Okan ile 12 Ekim’de Hürriyet’te yapılan tanıtım söyleşisi de böyle sıradan bir uygulama. Dün bu yazıyı yazarken gazeteleri taradım.

    Akşam, Hürriyet, Milliyet ve Sabah gazetelerinde ekonomi sayfalarında Limak’ın patronu Nihat Özdemir’in Rusya’daki yatırımlarını anlatan söyleşi ve haberlerini gördüm. Özdemir, bu dört gazeteden ekonomi yazar ve yöneticilerini Sibirya’ya geziye götürmüş, orada konuşmuştu.

     Limak söyleşileri son zamanlarda medyada sık görünüyor. Limak Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir ile yapılan bir tanıtım söyleşisi de 27 Eylül’de Cumhuriyet gazetesinin ekonomi sayfasında yayımlanmıştı.

     Sabah gazetesinde “Türkiye ‘göz’de üretim üssü olabilir” başlığıyla Atasun optik CEO’su Nihat Aydın ile söyleşi, Hürriyet gazetesinde “BES’te katılımcı rekoru kırıldı” başlığıyla Garanti BBVA Emeklilik Genel Müdürü Burak Ali Göçer ile söyleşi, Türkiye gazetesinde “Kasko ile endişeleri ortadan kaldırıyoruz” başlığıyla Ray Sigorta Genel Müdürü Koray Erdoğan ile söyleşi yer alıyordu.

     Bu söyleşiler de gazetecilik faaliyetinden çok iş insanlarının tanıtıma yönelik metinlerdi.

      Güzellemeciliğin adı gazetecilik olamaz

     Bu tür “ekonomi haberciliği” anlayışı internet siteleri ve televizyonlarda da bütün hızıyla sürüyor. Siyasi iktidarın yaygın medyanın büyük bölümünü kontrolü altına alması ve eleştirel haberlere yönelik baskısı kadar, medya sahiplerinin ticari faaliyetleri ve iş dünyasının içinde olması da etkili ekonomi haberciliğinin bu hale gelmesinde.

    Gazeteciliğin temel ilkesi olan kamu yararı yerine medya sahibinin ticari çıkarları, ilişkileri, şirketlerin tanıtımı ve siyasi iktidarın propagandası artık ekonomi sayfalarının pusulası. Yaygın medyada haberler, söyleşiler, çoğunlukla bu pusulaya bakılarak hazırlanıyor. Toplumun yararını gözeten, ekonomi haberlerine özellikle de siyasi iktidarın ekonomi kararlarına eleştirel yaklaşan habercilik yapılamıyor.

    İş insanlarıyla yapılan tanıtım söyleşileri, işte bu ekonomi haberciliğinin parçası. Bu söyleşileri gazetecilik ürünü gibi göstermek yerine “Tanıtım söyleşisi” ya da “Halkla İlişkiler söyleşisi” (PR) diye sunulsa daha doğru olur. Hem de okur kandırılmamış olur. Zira maddi gücü yüksek olanlara güzellemeler düzülerek gazetecilik yapılamaz. Adını doğru koyalım…








CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bunları kaçırmayın

Henüz izlemediyseniz ‘Mutlaka’ izlemeniz gereken 15 film!

Derleme/Eren Aşnaz Henüz izlemediyseniz izlemeniz gereken 15 filmi bu hafta sizler için derledik. Usta oyuncu ve efsane olmuş yönetmenlerden derlediğimiz filmlerin hepsini, yok olması imkansız...

Marquez’in 2001’de Marcos’la yaptığı röportaj

Kendisini Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu'nun (EZLN) sözcüsü olarak tanımlayan ve herkesin bir kere olsun ağzında piposuyla, yüzü gizli halde çekilmiş bir fotoğrafını görmüş, muhterem...

Yaşar Kemal: Sevmek, Sevinmek, İyi Şeyler Üstüne

Siz ne derseniz deyin, ben bıktım. Nah burama geldi. Neredeyse öfkeden, çaresizlikten boğulacağım. Kendimi kandırmaya çalışıyorum. İyi olacak, iyi olacak! Başkalarını da kendimle birlikte...

Dresden’de Gezilecek 8 Yer

Doğu Almanya’nın mücevheri Dresden, nefes kesici güzelliğiyle şehri çevreleyen Elbe Nehri‘ne nazır nefis bir kent.

Son haberler

The Criterion Collection’ın ‘İrlandalı’ belgeseli Netflix’te yayında

Netflix, The Criterion Collection’ın 40 dakikalık “The Irishman” (İrlandalı) belgeselini yayımladı. Belgeselde filmin kamera arkası görüntüleri ve yapım ekibiyle yapılan röportajlar yer alıyor. FilmLoverss’ın...

İstanbul Tabipler Odası: Türkiye’de COVID-19 nedeniyle 35 bin ölüm var

İstanbul Tabipler Odası (İTO) Sağlık Bakanlığı’nın COVID-19’dan kaynaklanan...

Xavier Dolan’ın ilk televizyon işi ‘The Night Logan Woke Up’ bir psikolojik gerilim

Xavier Dolan, tiyatro oyunundan uyarlayacağı “The Night Logan Woke Up” adlı bir diziyi yazıp yönetmeye hazırlanıyor. Dolan, dizinin başrolünü de üstlenecek. Henüz 20 yaşındayken yazıp...

Türkiye, Uluslar Ligi’nde küme düştü

Türkiye, UEFA Uluslar Ligi’nde B Ligi’nden C Ligi’ne düştü. Uluslar Ligi’nin grup karşılaşmaları, dün akşam oynanan maçlarla tamamlandı.Türkiye, B Ligi 3’üncü Grup maçında Macaristan deplasmanında 2-0 mağlup oldu....

Unutulmaz ’10’ numara: 60 yıllık ömrüne sayısız başarı sığdırdı

Geçirdiği kalp krizi sonrası 60 yaşında hayata veda eden Arjantinli efsane futbolcu Diego Armando Maradona, ardında unutulmayacak bir kariyer bıraktı.  AA’nın derlemesine göre futbolculuğu...