8.5 C
İstanbul
Çarşamba, Temmuz 15, 2020

17 çalışmasıyla Afganistan’ın tek kadın sokak sanatçısı Shamsia Hassani

Shamsia Hassani, Afganistan'da yıllardır süren savaşın ortasında kalmış yıkık dökük duvarları boyalarıyla güzelleştiriyor. Baskının ve karmaşanın içinde de sanatın var olabileceğini gösteriyor.Hassani, duvarlara çizdiği...

Bunlara bakmalısınız

Modern hayatlar, suni mutluluklar, senkronize yalnızlıklar

Yapmak isteyip de yapamayacağımız şeylerle doldu taştı dünya. İzlenecek tonla film, dizi, okunacak kitap, gidilecek, görülecek, gezilecek yerler ve ortalama 70 yıl ömür var...

Kadın’ı varlıklarıyla hatırlatmaya çalışan iki kadın: Luiz Bakar ve Ester Zonana

Birbirlerini hiç tanımamış, aynı amaç uğruna mücadele eden iki kadının dillendirdikleri bir nokta. Onca söz ve güç sahibi dini lider ve cemaat yöneticilerinin içinde,...

Dünden bugüne: Nuri Bilge Ceylan

 Dünyanın en prestijli ödüllerinden Altın Palmiye'yi son filmi "Kış Uykusu"yla kazanan Nuri Bilge Ceylan'ı ne kadar tanıyoruz? Güldal Kızıldemir'in bu büyük yönetmenle 1997'de yaptığı...

Yapay Zeka: Dost Mu, Düşman Mı?

Londra'daki Kraliyet Cemiyeti'nde sıradan bir Haziran'ın bir Cumartesi sabahı. Bilgisayar bilimcileri, halk arasında ünlü isimler ve gazeteciler, onlarca yıldır süregelen bir mücadeleye tanıklık etmek...

Zygmunt Bauman: Sosyal medya çok kullanışlı ve keyifli bir tuzak

Zygmunt Bauman yakınlarda 90. doğum gününü kutladı ve Leeds’deki evinden İspanya’nın kuzeyindeki Burgos’taki bir etkinliğe gitmek için iki kez uçağa bindi. Söyleşiye başlarken yorgun...

20 şiiriyle Ülkü Tamer

1937 senesinde Antep’te dünyaya gelen Ülkü Tamer, 1 Nisan 2018’de yaşamını devam ettirdiği Muğla’nın Bodrum ilçesinde hayatını kaybetti.İkinci Yeni şiir akımının önde gelen temsilcilerinden...

Bilinen en yüksek enerjili fotonların gizemli kaynağı tespit edildi

Bilinen en yüksek enerjili fotonların gizemli kaynağı tespit edildi

Yengeç Bulutsusu, Samanyolu’nda bulunan en tanınmış ölü yıldızlardan biri; çünkü bir süpernova kalıntısının –nebulanın (yani bulutsunun) kendisinin- bir süpernovanın tarihsel gözlemlerine dek izlenebildiği ilk bulguydu. MS 1054 yılında patlayan ve gün boyunca görülebilecek kadar parlak olan yıldız, Çinli astronomlarca gözlemlendi ve kayıtlara geçirildi.


Görsel: NASA/ESA/J. Hester ve A. Loll/Arizona State University.

Michelle Starr

Günümüzden yaklaşık bin yıl önce patlamış olmasına rağmen, Yengeç Bulutsusu hâlâ uzaya şaşırtıcı düzeylerde yüksek enerjiye sahip bir radyasyon yayıyor. Gerçekten de gökbilimciler, bu nesneden uzaya saçılan ve tepe noktasında 450 trilyon elektron volt değerine sahip olan enerji fotonları saptadılar.

Daha önceki çalışmalarda saptanan en yüksek enerji fotonu yalnızca 75 trilyon elektron volt ya da ‘teraelektron volt’ (TeV) idi. Son keşif, gökbilimcilerin ilk defa 100 TeV’den yüksek değere sahip ve ‘gama ışını’ adıyla tanınan yüksek enerjili fotonları tespit ettiğini ortaya koyuyor.

ÇİNLİ VE JAPON BİLİM EKİBİ TESPİT ETTİ

Keşif, Çin ve Japonya’nın Tibet’te birlikte yönettiği bir tesis olan ASgamma’da gerçekleştirildi. 2014 yılında, ‘Cherenkov müon* detektörlerinin’ eklenmesi amacıyla yeraltı suyu yükseltildi; o zamandan beridir, tesiste 100 ve 450 TeV arasında değişen 24 gama ışını tespit edildi.

Tamamlayıcı bir bilgi olarak, Güneş’ten gelen parçacıklar genellikle 1 milyar elektron voltun, yani GeV’in altında bir değere sahipler.

Çin Bilimler Akademisi’nde görevli fizikçi Jing Huang, “Bu, tam anlamıyla ilk ama ileriye doğru atılmış büyük bir adım,” diyor. “Tekniklerimizin doğru çalıştığını ve birkaç TeV’e kadar enerji taşıyan gama ışınlarının gerçekten var olduğunu ispatlıyor.”

Parçacıkların kaynağına dönüldüğünde, doğrudan merkezindeki Yengeç Pulsarı’nda bulunan ölü bir yıldızın nabız atışı gibi uzaya saçılan kalıntılarıyla, bu gama ışınları 6.500 ışık-yılı uzağımızdaki bir süpernova olan Yengeç Bulutsusu’na işaret eder gibi görünüyor.

BİN YILDIR BİLİNEN BİR NEBULADAN GELİYOR

Bu gökcismi, Samanyolu’nda bulunan en tanınmış ölü yıldızlardan biri; çünkü bir süpernova kalıntısının –nebulanın kendisinin- bir süpernovanın tarihsel gözlemlerine dek izlenebildiği ilk bulgu. MS 1054 yılında patlayan ve gün boyunca görülebilecek kadar parlak olan yıldız, Çinli astronomlarca gözlemlenmiş ve kayıtlara geçirilmişti.
Gökbilimciler bunun dışında, nesnenin Dünya’da inşa edebileceğimiz her türlü araçtan çok daha güçlü bir parçacık hızlandırıcı gibi davrandığını da düşünüyorlar. Yeni keşfedilen gama ışını fotonları da bunun bir kanıtı olabilir.

Gökbilimciler, pulsar her 33 milisaniyede bir inanılmaz bir hızla dönerken, petaelectronvolt (PeV) aralığına kadar hızlanan elektronlar da dahil olmak üzere, yüklü parçacıkların, uzaya yıldızın bin trilyon elektron volt değerindeki rüzgârını yaydığına inanıyorlar.

Yeni sonuçlanan araştırmanın aktardığı kadarıyla, bu elektronlar, Evren’e nüfuz eden büyük patlamadan geriye kalan radyasyon olan Kozmik Mikrodalga Arka plan (CMB) radyasyonuyla etkileşime giriyor olabilir. Buna karşılık olarak PeV elektronları, CMB fotonlarını TeV aralığına dek hızlandırarak, onları Evren’in her köşesine ulaşacak biçimde uzaya yayabilir.

İNANILMAZ GÜCE SAHİP BİR HIZLANDIRICI

Yeryüzünde kurulu ‘tevatron’ adındaki parçacık hızlandırıcısı, 1 TeV’e kadar çarpıştırma enerjisine sahip (CERN’deki LHC aracı, 14 TeV gücüne ulaşabiliyor). Yanı sıra, ‘PeV-aralığı’ hızlandırıcısı için kullanılan gayrı resmî isim ise “PeVatron”.

Kozmik gama ışınları Dünya’ya ulaştığında ve atmosfere çarptığında, zararsız parçacıklardan oluşan bir yağmura neden olur. Müon detektörünün algıladığı parçacıklar da işte bunlardır; fizikçiler parçacık yağmurunu inceleyerek, ne tür bir fotonun bu yağmura neden olduğunu ve bunların ne kadar enerji taşıdıklarını ölçebilirler.

Araştırmacılar, bu 24 farklı tespitin neticelerinin, Yengeç Bulutsusu’nun, Samanyolu’nda bulunan en güçlü doğal parçacık hızlandırıcısı olabileceğini gösterdiğini belirtiyorlar.

Bu çalışma, ayrıca yüksek enerjili kozmik parçacıkların ve kaynaklarının nasıl bu denli kuvvetli olduklarına dair anlayışımızı geliştirebilir.

Huang, “Amacımız, henüz keşfedilmemiş ve galaksimizdeki en yüksek enerjili kozmik ışınları üretmesi beklenen çok sayıda Pevatron’u tespit etmek,” diyor.

Araştırmanın detayları, Physical Review Letters adlı dergiye kabul edildi ve arXiv sitesinde yayınlandı.

*Müon, elektrona benzer, -1 e’lik bir elektrik yükü ve ½’lik bir dönüşe (spin), ancak çok daha büyük bir kütleye sahip olan temel bir parçacıktır. Bir ‘lepton’ olarak sınıflandırılır. Diğer leptonlarda olduğu gibi, müon’un herhangi bir alt yapıya sahip olduğuna inanılmamaktadır; yani, daha basit parçacıklardan oluştuğu düşünülmemektedir.

* Yazının aslı Science Alert sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)






CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bunları kaçırmayın

Biz yaşlandıkça zaman neden daha hızlı akar?

Zaman; kontrolümüz dışında sürekli akıp giden, durdurulamayan, ileri ya da geri sarılamayan soyut bir kavram. Aynı zaman dilimi, kimisine göre uzun, kimisine göre kısa....

Üretim ve Tüketim üzerine bir film

Gıda üretimi ve tüketiminin bugünkü halini gösteren çok etkileyici bir kısa belgesel. Samsara film şirketinin Mark Magidson yapımcılığında gerçekleştirdiği 102 dakikalık filmin 6 dakikalık bir...

Dildeki cinsiyetçilikten kurtulmak için 14 maddelik imtihan

Türkçede hem günlük konuşma dilinde hem de tarihsel olarak günümüze değin bir anlam kazanan deyimler silsilesi kadın ve erkek cinsleri ve toplumsal cinsiyet rolleri...

Dünyanın en çok satan 20 kitabı

İnsanoğlu bu güne kadar kesin olmamak kaydıyla 130 milyana yakın kitap basmıştır. Biz bu listeyi hazırlarken bile basımda olan yeni kitaplar olduğunu biliyoruz. Bu...

Son haberler

Kadınların Elinden, ikinci turda 13.5 milyon TL değerleme ile yatırım aldı

Geçtiğimiz günlerde 1 milyon dolar değerlemeyle yatırım haberini paylaştığımız, ekibi üniversiteli ve liseli öğrencilerden oluşan ve vizyonu Anadolu’daki kadın üreticileri büyük pazarlarla buluşturmak...

GYODER Başkanı Kalyoncu: “Konut satışlarındaki rekor artış tarihin en düşük faiz indirimiyle geldi”

TÜİK’in açıkladığı Haziran 2020 Konut Satış İstatistikleri’ni değerlendiren GYODER Başkanı Mehmet Kalyoncu, “Konut satışlarındaki rekor artışta, kamu bankalarının tarihin en düşük faiz oranlarıyla...

Çin’deki sel felaketinin bilançosu: Can kaybı 140’ı geçti

Çin’deki sel felaketinde en yüksek ikinci seviye alarma geçildi. Yetkililer can kaybının 140’ı geçtiğini açıkladı. Asya’nın en uzun, dünyanın da Nil ve Amazon’dan sonra...

Kadına şiddetle suçlanan Özer Arkun’un konserleri iptal edildi

İstanbul’da müzik grubu Rubato’nun solisti Özer Arkun’un sevgilisine şiddet uyguladığının ortaya çıkmasının ardından grubun konserleri iptal edildi. Hürriyet’ten İsmail Bayrak’ın haberine göre, 22 Temmuz’da...