Dünyanın en ilginç sanatçısından en ilginç savaş aracı

Evlenecek çiftlere 25 poz önerisi

Ortadoğu’nun kadife sesi Mohsen Namjoo ve 10 şarkısı

Vadim Stein’in 32 fotoğrafıyla dansçılar

Bu “rezerv” konusu böyle kapanmaz!

Ekonomi 30 Nisan, 17:41'de eklendi


Kim ne derse desin… Merkez bankasının Enflasyon Raporu toplantısına damga vuran, her insanın odaklandığı biriki mevzusunda “ne şiş yansın ne kebap” tavrına devam etmeyi yeğleyen banka başkanı Çetinkaya olamadı.  Artık her insanın bilmiş olduğu gerçeklerden bahsederek sordurulmuş olduğu sorularda kullandığı ses tonundan kelimelere kadar zekâmızın, bilgimizin yok sayılmasından ne kadar yorulduğumuzu yansıtan Uğur Gürses başrolü aldı.

Uğur Gürses, görüşmede neler sordu peki? Dinlemeyenler için kendisinden alıntı yapalım:

“Nisan ayındaki genel kurul sonrası piyasaya çıkan bağımsız denetim raporunda swap işlemlerinin iyi mi muhasebeleştirileceği yazıyor. Spotta bugün için bilanço için de vadelisinin de bilanço dışınca muhasebeleştirileceği yazılıyor.  Swap işlemlerine baktığımız süre. Biriki belirsizliği burada kaynaklanıyor. Mart sonu itibariyle 9.5 milyar dolara yakın swap yaptığınız normalde rezervleri çoğaltması gerekirken bu kadar artırmadığı. Mart sonu itibariyle piyasaya çıkan raporda da 9.5 milyar dolarlık açık görüyoruz Bilançoda. Bizim kadar saydam bir Merkez Bankası yok dediniz. Doğru. Fakat Merkez Bankaları Şeffaflık sağlarken bununla beraber hesap verebilir de oluyorlar. Fakat bugünkü açıklamalardan görüyorum ki biz bir şey yapıyoruz fakat bunu açıklamak zorunda değiliz benzer biçimde bir tavır görüyorum. Hala net değil. Bu kadar net bir muhasebeleştirme varken bunu netleştirmiş değil.”

“Dediniz ki biz dalgalı kur rejimindeyiz. Dalgalı kur rejiminde, merkez bankası ya da kamu bankaları döviz satarak döviz kurunu belli bir bantta tutmaya çalışırlar mı? Yoksa biz kuru rejimini değiştirdik, yönetilen bir ihtimal arka kapılı bir kur rejimine dönüşmüş durumda.  Kamu bankalarının döviz sattığı bilinirken, bu yokmuş benzer biçimde hareket etmek doğru mu diye düşünüyorum.  Şu sebeple bu bir piyasa enformasyonu ise eğer, bu dalgalı kur rejiminin aslına bakarsak temelini sarsan bir şey. Bu mevzuda esasen biriki tartışması ve kamu bankalarının döviz satması meselesi bir arada birleştiriyorum.  Üçüncüsü, bankalara Ankara’dan mevduat faiz oranlarının ne olacağa-ı söylenirken -%20,5 seviyesiydi yakın zamana kadar- sizin faiziniz %24 iken bunun aktarım mekanizmasını çalıştıracağını bilmiyor muydunuz? Bunun olmadığını bilmiyor muydunuz? Şu sebeple azca önceki yanıtınızda “sanki bir şey olmuş benzer biçimde fakat bilincinde değiliz benzer biçimde” konuştunuz. Bu, Ankara’dan dikte edilen bir faiz oranı vardı; kısa sürede bu gevşetildi. Bununla beraber fiyatlar meselesine geleceğim; siz enflasyon tahminlerinizi değiştirmediniz. Ankara’dan gene fiyatlar üstünde, fiyat ihtiyat kontrolü ve fiyat baskısı yapıldığı biliniyor.  Tüm gerçek sektörde konuşulan şey, firmalar kesiminde.  Bu olmamış benzer biçimde enflasyon tahmini yapmak doğru mu diye düşünüyorum. Bunlara cevap verirseniz memnun olurum.  Teşekkürler.”  

Hakikaten araçlarında bağımsız bir merkez bankasının olduğu ortamda bu konuların hayatta karşılığı olmaması gerekirdi.  Bu bir yanda dursun.

Fakat madem gündemde bunlar var, hükümeti parasal işlere karışmaktan alıkoyacak kanunlar rafta duruyor… O süre da güvenirliği olan, bir izahat ile piyasalardaki yönü değiştirebilen, fırtınalı sularda gemiyi limana çekecek şekilde beklentileri yönetebilen bir merkez bankası başkanının bu sorulara yanıt vermesi gerekirdi. Başkan Çetinkaya ise bu sıkıntılı, tam mevzuya değinen açık ve net sorulara ne yazık ki cevap veremedi. “Yorumlarınıza saygı duyuyorum” demekle yetinmek mecburiyetinde bırakıldı. Sözlerinin gerisi, nezaketle söylenmiş sadece ne yazık ki söz kalabalığından öteye geçemeyen cümleler.

2001 krizi sonrası iktisat tarafında kurumsal anlamda elde edilmiş kazanımlardan en önemlilerinden olan merkez bankası bağımsızlığının bu şekilde harcandığını görmek, bir de ödenen maliyetler hatırlandığında son aşama üzücü.

Merkez bankasının gerçek soruların altından kalkamadığını mühim bir not edip, Rapor’a dönelim.

Çetinkaya’nın sunumunu yapmış olduğu raporda, rezervler mevzusunda meydana getirilen izahat köşesinde, banka yalnız merkezin biriki varlıkları değil, bankalar, hanehalkı ve firmaların elindeki yabancı para varlıkları da değerlendirilmeli diye vurgu yapılmış.  Düzgüsel fonksiyonu içinde olan bir ekonomide, elbet bütünün varlıklarını göz önüne almak gerekir.

Sadece, biz uzun süredir kur krizine paralel oldukça yüksek {özel sektör} dış borcunun daralan iç talep ortamında ödenme kapasitesi ile bankaların sendikasyon kredilerini çevirme oranının tartışıldığı; hanehalkının döviz alım hücumu yapmış olduğu bir ortam içinden geçiyoruz.  Üstelik bu şekilde bir ortama bir de seçim öncesi şeffaflık ilkesini zedeleyici şekilde dolambaçlı döviz müdahalelerinin yapıldığı, yabancı bir kısım yabancının swap işlemleri üstünden hükümet talimatıyla sıkıştırıldığı haberleri eklenmiş durumda.

Doğaldır ki, bu “kriz” günlerinde düzgüsel dönemde sistemin elindeki tüm kaynaklar yerine merkez bankasının neyi, niçin, kimden saklamış olduğu ön plana çıkıyor. Bakan gözler döviz rezervlerindeki erimeyi görürken, düşünen beyin de bunun nedenlerini sorgulamaya başlıyor.

Rapor’da bir öteki vurgu da “ihracat ve gezim gelirlerindeki pozitif yönde seyir ile birlikte cari işlemler hesabındaki dengelenme sürecinin de biriki yeterlilik göstergelerinde mühim bir iyileşmeye yol açması beklenmektedir. Netice olarak, konjonktürel gelişmeler ile para ve döviz kuru siyaset uygulamalarına bağlı olarak biriki verilerinde kısa dönemli oynaklık görülse de, internasyonal rezervlerin önümüzdeki dönemde artış eğilimini koruyacağı öngörülmektedir.”cümlesi var.

Son açıklanan Mart ayı ihracat sayıları geçen yıla nazaran düşüş göstermiş durumda.  Gezim gelirlerinde izlenen artış da rezervdeki kayıpları kapatsa bile, piyasa kurallarına uygun olmayan şekilde kullanılan merkez bankası rezervlerinin benzer şekilde gene bir kur hücumu olduğunda kullanılmayacağının garantisi yok.

Verilmiyor.  Verilmesi için, yapılanın kabul edilmesi gerek.  Verilse bile, bir kez kurallar dışına çıkışın tekrardan tekrarlanmayacağına da azca buçuk piyasa tecrübesi olan kimse inanmayacak.

Rezervler artış eğilimine girse bile, piyasa her hafta açıklanan merkez bankası bilançosunda biriki seviyesindeki gidişata odaklı duracak; brüt rezervlerden ilkin net rezervlerin ne seviyede olduğuna kilitli olarak Türk lirasını dalgalandırmaya devam edecek.  Bankanın “net rezervlere bakmanı hata biz brütle ilgileniyoruz” sözünün ne yazık ki beklenti yönetiminde bir karşılığı olmayacak.

Gerçekleri işin, işte bunlar.

Bu nedenlerle de yıl sonuna ilişkin besin enflasyonu beklentisini %13’ten %16’ya ve averaj varil başına petrol fiyat beklentisini 63,1 dolardan 67,2 dolara yükseltirken, iyi mi oluyor da banka yıl sonu tüketici fiyat enflasyonu beklentisini %14,6’da tutabiliyor sorusunun yanıtını münakaşaya açmaya yaklaşamıyoruz bile esasen.

GA.

 



Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

Başlıklar: , , ,