8.5 C
İstanbul
Perşembe, Nisan 2, 2020

Nikita Nomerz’den 18 çalışmayla şehrin ruhunu duvarlara yansıtan estetik

Nikita Nomerz, şehrin ruhunu sprey boyalarıyla eski yapılara yansıtmaya çalışan Rusyalı bir graffiti ustası. Eski binalara ve objelere ilginç portreler çizerek eserlerini bambaşka bir boyuta...

Bunlara bakmalısınız

Felsefe tarihinde ‘erkekliğin’ gölgesinde kalmış 19 kadın filozof

Kadınlar tarih boyunca birçok alanda olduğu gibi felsefe alanında da gölgede bırakılmış ve yaptıkları çalışmalar yok sayılmıştır. Bazı dönemlerde ise bir biçimde bilim ya da...

Patti Smith’ten Frida Kahlo ve Diego Rivera’ya bir aşk mektubu

Frida Kahlo da her kadın gibi kurbanıydı toplumun, öteki idi. Ama köşesine çekilip acılarının öylece geçmesini beklemedi. Kendisi ile yüzleşirken aslında kadınlığı ile de...

Yaşar Kemal: Sevmek, Sevinmek, İyi Şeyler Üstüne

Siz ne derseniz deyin, ben bıktım. Nah burama geldi. Neredeyse öfkeden, çaresizlikten boğulacağım. Kendimi kandırmaya çalışıyorum. İyi olacak, iyi olacak! Başkalarını da kendimle birlikte...

Ataerkil bir toplumda 4 maddeyle kadınların giyimine göre takılan isimler

Ataerkil bir zihniyetin hakim olduğu dünyada tahakküm altındaki cins olan kadına da erkeklerin rol biçtiğini söylemek yanlış olmaz. Ne var ki hayatın her alanında...

Kitaplardan Sinemaya Uyarlanan ‘Baş Yapıtlar’

Derleme/Günel Abdullayeva Tekcan Her zaman sevdiğimiz kitapları defalarca okumak hoşumuza gidiyor ama bu kitapların film versiyonları da bir o kadar heyecanlı olmuyor değil. Hele bu...

Ortadoğu’nun kadife sesi Mohsen Namjoo ve 10 şarkısı

Mohsen Namjoo Meşhed şehrinde geleneksel yapıdaki bir aile içerisinde büyüdü. Edebiyat ve müziğe olan ilgisi daha çocukluğunda başlamıştı. okuldaki sanat etkinliklerinde aktif olarak rol...

Büyük yıldızların kökeni üzerine

Büyük yıldızların kökeni üzerine

Büyük Macellan Bulutu, büyük ihtimalle geçmişte Küçük Macellan Bulutu ile bir veya daha fazla kez karşılaştı. Bu etkileşimler, bir çok şeyi tetikledi; şu anda bunların bir kısmını Tarantula Bulutsusu olarak görüyoruz.


Bu görüntü, uzayın ‘LHA 120-N150’ adı verilen bir bölgesini içeriyor. Burası, devasa Tarantula Bulutsusu’nun bir alt bölgesi. Bu alt bölge, yerel evrenimizdeki bilinen en büyük yıldız doğum alanıdır. Bulutsu, Samanyolu’nun yörüngesinde dönen komşu bir cüce gökada olan Büyük Macellan Bulutu’nda, dünyamızdan 160 bin ışık yılı uzaklıkta yer alır. Fotoğraf: ESA/Hubble, NASA, I. Stephens.

ESA/HUBBLE Bilgi Merkezi

NASA/ESA Hubble Uzay Teleskobu tarafından yakalanan bu yıldız yaratılış sahnesi, ünlü Tarantula Bulutsusu’nun saçaklarında gerçekleşiyor. Bu gaz ve toz bulutu ve onu çevreleyen birçok genç ve devasa yıldız, büyük yıldızların kökenini incelemek için mükemmel bir laboratuvar işlevi görüyor.

160 BİN IŞIK YILI UZAKTA

NASA/ESA Hubble Uzay Teleskobu ile çekilen görüntüde, bu bölgeyi çevreleyen parlak pembe renkteki bulut ve genç yıldızlar ‘LHA 120-N150’ gibi sönük bir isme sahip. Bu uzay bölgesi, yerel evrende bilinen en büyük yıldız kreşi olan Tarantula Bulutsusu’nun eteklerinde yer alıyor. Bulutsu, Samanyolu’nun yörüngesindeki komşu ve düzensiz bir cüce galaksi olan Büyük Macellan Bulutu’nda, bizden 160 bin ışık yılı mesafede bulunuyor.

Büyük Macellan Bulutu, büyük ihtimalle geçmişte Küçük Macellan Bulutu ile bir veya daha fazla kez yakın karşılaşmalar yaşamıştı. Bu etkileşimler, küçük komşumuzda gerçekleşen enerjik yıldız oluşumlarının bir bölümünü tetikledi; şu anda bunların bir kısmını Tarantula Bulutsusu olarak görüyoruz.

‘30 Doradus’ ya da ‘NGC 2070’ adıyla da tanınan Tarantula Bulutsusu, ismini, parlak parçalarının bir tarantula bacağına benzeyen dağılım şekline borçludur. Bulutsu yaklaşık bin ışık yılı genişliğindedir.

Bize olan yakınlığı, Büyük Macellan Bulutu’nun uygun açıya sahip eğimi ve aramızdaki uzay boşluğunda çok fazla uzay tozu bulunmaması, Tarantula Bulutsusu’nu yıldızların, özellikle de büyük yıldızların meydana gelişini incelemek bağlamında en iyi laboratuvarlardan biri haline getiriyor. Bu bulutsu, çoğunlukla ‘süper yıldız kümeleri’ diye adlandırılan olağanüstü yüksek yoğunlukta bir yıldız konsantrasyonu barındırıyor.

BİLGİ BİRİKİMİMİZİ ZENGİNLEŞTİRDİ

Gökbilimciler LHA 120-N150 üzerinde çalışarak büyük yıldızların oluştuğu ortam hakkında daha fazla bilgi edindiler. Büyük kütleli yıldızların oluşumuyla ilgili teorik modeller, yıldız kümeleri içinde oluşmaları gerektiğini, bununla birlikte, yapılan gözlemler, bunların yaklaşık yüzde onunun izole biçimde oluştuğunu gösteriyor.

Çok sayıda alt oluşuma sahip olan dev Tarantula Bulutsusu, bu bulmacayı çözmek için mükemmel bir laboratuvar işlevi görüyor; zira büyük kütleli yıldızlar hem yıldız kümelerinin üyeleri olarak hem de yalıtılmış halde bulunabiliyorlar.

Gökbilimciler, Hubble’ın da yardımıyla, bulutsuda gözlemlenen izole haldeki yıldızların gerçekten tek başlarına mı oluştuğunu yoksa yıldız kardeşlerinden mi uzaklaşmış olduğunu anlamaya çalışıyorlar. Ne var ki, bu tür bir çalışma kolay bir iş değil; genç yıldızlar, -özellikle de büyük olanlar- tam olarak oluşmadan önce yoğun toz kümelerine çok benziyorlar.




LHA 120-N150, bu nesnelerden birkaç düzinesini içeriyor. Bunlar, büyük ihtimalle bazıları genç yıldız nesneleri ve diğerleri de muhtemelen toz kümeleri halindeki henüz sınıflandırılmamış kaynakların bir karışımı. Yalnızca ayrıntılı inceleme ve gözlemler gerçek doğalarını ortaya çıkaracak ve sonunda büyük yıldızların kökeniyle ilgili henüz yanıtlanmamış soruyu çözmeye yardımcı olacak.

Hubble, Tarantula Bulutsusu’nu ve alt yapılarını geçmişte de gözlemlemiştir ve aralıksız olarak yıldızların oluşumu ve evrimiyle ilgilenmektedir.

Yazının aslı EurekAlert sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)

Kaynak: https://www.eurekalert.org/pub_releases/2020-03/eic-oto031820.php






Bunları kaçırmayın

Tomris Uyar ve aşıkları

Sizce en kıskanılan, çoğu kişinin yerinde olmak istediği kadın kim? Öyle bir kadın var ki en güzel isimler, en güzel eserlerini onun için yazdı.O...

Zygmunt Bauman: Sosyal medya çok kullanışlı ve keyifli bir tuzak

Zygmunt Bauman yakınlarda 90. doğum gününü kutladı ve Leeds’deki evinden İspanya’nın kuzeyindeki Burgos’taki bir etkinliğe gitmek için iki kez uçağa bindi. Söyleşiye başlarken yorgun...

Yapay Zeka: Dost Mu, Düşman Mı?

Londra'daki Kraliyet Cemiyeti'nde sıradan bir Haziran'ın bir Cumartesi sabahı. Bilgisayar bilimcileri, halk arasında ünlü isimler ve gazeteciler, onlarca yıldır süregelen bir mücadeleye tanıklık etmek...

Dünyanın en çok satan 20 kitabı

İnsanoğlu bu güne kadar kesin olmamak kaydıyla 130 milyana yakın kitap basmıştır. Biz bu listeyi hazırlarken bile basımda olan yeni kitaplar olduğunu biliyoruz. Bu...

Son haberler

Evden ve masa başında çalışanlara özel egzersiz yazılımı: Pergono

Corona Virüs salgınının tüm dünyayı etkisi altına almasıyla büyük ölçekli şirketler başta olmak üzere çok sayıda kurum ve kuruluş, çalışanlarını evde çalışmaya teşvik...

ARAŞTIRMA: Virüs online alışverişe nasıl bulaştı?

Türkiye’de corona virüs (Covid-19) vakasının ilk kez ortaya çıkmasının ardından evlerinden çıkamayan milyonlarca tüketici online alışverişe yüklendi. Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan pandemi...

Nisan ayında Ay’ın boşlukta olduğu günlere dikkat!

Ay'ın boşlukta olduğu zamanlar bir nevi boş işler zamanıdır. Çünkü Ay boşlukta olduğunda duraklama dönemine girilir. Her türlü işler askıda ve havada...

PMI: Mart’ta COVID-19 etkisiyle 52,4’ten 48,1’e geriledi

Istanbul Sanayi Odası ve IHS Markit’ten elde edilen PMI® anket verileri, ilk çeyrek sonunda koronavirüs (COVID-19) salgınının Türk imalatçılarının faaliyet koşulları üzerindeki etkilerini...

Tufan Cömert yazdı:  Piyasalar neyi beğenmiyor, ne zaman mutlu olacak?

Bu aralar tartışacak konu gerçekten çok. Bir süre önce tabu olan konular da bundan muaf değil: Merkez Bankası’nın para basması gerektiğini, kamu borcunun...