Dünyanın en ilginç sanatçısından en ilginç savaş aracı

Evlenecek çiftlere 25 poz önerisi

Ortadoğu’nun kadife sesi Mohsen Namjoo ve 10 şarkısı

Vadim Stein’in 32 fotoğrafıyla dansçılar

Caretta caretta mevsimi başladı

Yaşam 14 Mayıs, 17:21'de eklendi


Nesli çekince altındaki deniz kaplumbağası caretta carettaların, mayıs ortasından itibaren Antalya’daki sahillerde yuvalama yapması planlanıyor. Çıralı, Belek ve Patara’daki gönüllü ekiplerin emekleri yardımıyla önceki yıllara nazaran denizle buluşturulan yavru sayısında ciddi artış gözlendi.

Antalya, nesli çekince altında olan caretta carettaların en mühim yuvalama alanı sahillerine haiz. Tabiat Koruma ve Ulusal Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü’nce Türkiye’de belirlenen toplam 22 yuvalama kumsalının 9’u Antalya sahillerinde. Bu kumsallardan bazıları carettalarda olduğu şeklinde gene nesli çekince altındaki yeşil deniz kaplumbağalarının da yuvalama alanı.

GÖNÜLLÜ EKİP SAHASI DÖRDE ÇIKIYOR

Antalya sahillerindeki 9 yuvalama alanından üçünde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, DKMP 6’ncı Bölge Müdürlüğü ile bağlı birimler, kaymakamlıklar, belediyeler ve bölge sivil cemiyet örgütlerinin de desteğiyle oluşturulan gönüllü takımlar emek harcama yapıyor. Bu üç bölge Belek, Çıralı ve Patara’da bu sayede koruma ve farkındalık hem yöre halkı hem de yerli ve yabancı turistler açısından artırıldı. Bu sayede, denizle buluşturulan yavru sayısında üstün dereceli artış gözlendi. Çıralı’daki ekibin desteğiyle Kumluca Mavikent’teki yuvalama alanında da bu yıldan itibaren Kumluca Kaymakamlığı, belediye, Kumluca Tecim ve Endüstri Odası, DKMP, Imtihan Koleji ve gönüllü öğretmenlerin desteğiyle benzer bir emek harcama başlatılıyor.

Dünyaca meşhur iki sahilden yan yana Çıralı ve Olimpos’ta carettaların yuvalama alanı kumsalda çadır oluşturmak, ateş yakmak, eğlence partileri düzenleme, araçla giriş, gece ışıklandırma şeklinde sorunlara karşı Çıralı Kıyı Koruma Koordinasyon Komisyonu kuruldu. DKMP 6’ncı Bölge Müdürlüğü, Beydağları Sahil Ulusal Park Müdürlüğü, Kemer ve Kumluca kaymakamlık ve belediyeleri, beldelerin esnaf ve sivil örgütleri bir araya geldi. 4’ü maaşlı 40 gönüllü, mayıs-ekim ayları arasındaki caretta yumurtlama ve yavruların yumurtadan çıkıp denizle buluşturulması sürecinde her gece nöbet tuttu.

AÇIKTA ÇİFTLEŞMELER GÖRÜLDÜ

Çıralı’da geçen yıl ilk yuvanın 29 Nisan’da oluştuğunu belirten Komisyon Başkanı Erdal Elginöz, bu yıl havaların soğuk ve yağmurlu gitmesi sebebiyle hem deniz hem kumun yeterince ısınmadığını, hemen hemen bir anne çıkışı saptanmadığını söylemiş oldu. Carettalar çiftleşirken Çıralı’nın derhal açığında görülebildiğini belirten Elginöz, “Bu da ortalama en geç bir haftada ilk yuvayı görebileceğimizi gösteriyor. Zira çiftleşen carettaları 1 Mayıs’ta gördük, iki hafta içinde çıkması ve yumurtalarını bırakması gerekir. En geç 15 Mayıs’ta ilk yuva oluşur” dedi.

YUVA SAYISI YÜZDE 100 ARTTI

Önceki senelerde yuva sayısının 140’lardan 74’e kadar gerilediği sahilde koruma emekleri sonrasında geçen yıl 151 yuva oluştuğunu belirten Elginöz, 7 bin 612 yavru carettanın denizle buluşturulduğunu deklare etti. Elginöz, “Bundan önceki yıl 74 yuva vardı, 4 bin 432 yavru denize ulaşmıştı. Geçen yıl ciddi bir emek harcama yapılmış oldu ve mevsimin de sıcak olması yuva sayısını yüzde 10-15, koruma çalışmalarımız yardımıyla de yüzde 100 artırmış oldu. Bu oldukça büyük bir sayı. Bu konudaki farkındalığın artmasından ve destekten oldukça sevinçliyiz” diye konuştu.

OLYMPOS’TA 19 YIL SONRA U DÖNÜŞÜ

Sahili daha oldukça ateş yakma, çadır, vasıta girişi ve eğlence partilerine maruz kalan 300 metrelik Olympos sahilinde ise 2000 yılı öncesine kadar 17’ye kadar çıkan yuva sayısının sıfıra düştüğünü hatırlatan Elginöz, Çıralı’daki tedbirlerin aynen Olympos sahilinde de uygulanmış olduğu geçen yıl ilk kez caretta çıkışlarına tanık olduklarını söylemiş oldu. Elginöz, “20’ye yakın U dönüşü tespit ettim. Çıkıyorlar fakat kokudan mı artık beğenmiyorlar, yumurta bırakmadan geri döndüler. Bu yıl inşallah yuva olacak” dedi.

Kaş ilçesindeki 12 kilometrelik dünyanın en güzel plajları içinde gösterilen Patara Plajı’nda, 2009’dan itibaren Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Biyoloji Kısmı’nden Prof. Dr. Kurtuluş Olgun ve ekibinin çalışmalarıyla yuva sayısı ciddi düzeyde artış gösterdi. 1990’lı yıllarda kaplumbağaların yumurta bıraktığı yuva sayısının 30’lara kadar gerilediğini belirten Prof. Dr. Kurtuluş Olgun, koruma emekleri yardımıyla 243’e kadar yükseldiğini söylemiş oldu.

Senelerdir yaptıkları çalışmalarla hem yöre halkı hem de tatilcilerin bilinçlendirildiğini belirten Prof. Dr. Olgun, “Geçen yıl 243 yuvada 17 bin 559 yumurtadan yüzde 13’ü insan faktörü yada domuz, tilki, çakal yemesi şeklinde nedenlerle tahrip edildi. Yavru çıkışı olmayan yumurta sayısı 1177. 12 bin 991’i denize ulaştı. 2010 senesinde yüzde 30, bundan önceki yıl yüzde 50 olan başarı oranı yüzde 74. Bu oldukça mühim bir artış” dedi.

AKDENİZ’İN EN BÜYÜĞÜ BELEK

Kundu, Kadriye, Boğazkent ve Denizkent’ten oluşan 30 kilometrelik Akdeniz’in en büyük yuvalama alanı Belek sahilinde ise 20 senedir Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) ekibi, gönüllü koruma emekleri yapıyor. Bu sahillerde de traktör ve ağır iş makineleriyle girilmesi, sahilden belediye dahil kum alınması, otellerin hatalı aydınlatmaları, düğünlerde izinsiz havai fişek kullanımı, şezlong ve şemsiyelerin caretta yuva alanlarını kapatmaları, günübirlik sahilleri kullananların sahili kirletmesi ve araçlarıyla kumsala girmesi şeklinde pek oldukça problem var.

GEÇEN YIL 80 BİN YAVRU DENİZE ULAŞTI

EKAD ekibi bu yıl 40’a yakın gönüllüyle Belek’teki çalışmalarına 15 Mayıs’ta başlamış olacak ve eylül sonuna kadar sürecek. 1999’daki ilk çalışmalarında 400 yuva tespit ettiklerini açıklayan EKAD Başkanı Hacettepe Üniversitesi’nden Dr. Ali Fuat Canbolat, 2016 senesinde bu sayının 2 bin 600’e çıktığını, geçen yıl ise 2 bin 100 yuva oluştuğunu söylemiş oldu. Bu yuvalardaki 168 bin civarında yumurtadan ortalama 80 bin yavru kaplumbağanın denize ulaştırıldığını aktaran Canbolat, “Yuva sayısındaki artışın küresel ısınmadan kaynaklı bulunduğunu düşünüyoruz. Şimal Afrika’daki popülasyon bizim kıyılarımıza doğru geliyor olabilir” dedi.

EN BÜYÜK SORUN IŞIK

Aksu ve Manavgat Sarısu çayları arasındaki bu sahillerde oteller, konutlar, günübirlik alanlar şeklinde Türkiye kıyılarında görülebilecek her çeşit faaliyetin mevcut olduğuna dikkati çeken Canbolat, 1999’a nazaran yuva sayısında 5 kat artış bulunduğunu, sadece bunun ‘kaplumbağaları oldukça güzel koruduk ve bu noktayla getirdik’ anlamı taşımadığını altını çizdi. En temel probleminin da ışık kaynakları bulunduğunu belirten Canbolat, “Ergin bireyler yuva yapmayı pek tercih etmiyor. O nedenle gezim tesislerinin olduğu yerlerde kesinlikle ışık kaynaklarını azaltmamız lazım. Yavrular da denize gitmek yerine tersine gidiyor ve onların da çoğunluğu ölümle sonuçlanıyor” dedi.

BİN YUMURTADAN SADECE 2-3’Ü ERGİNLİĞE ULAŞABİLİYOR

Denize ulaşan yavru sayısı 80 bin dediklerinde ‘inanılmaz bir sayı’ şeklinde görüldüğüne dikkat çeken Ali Fuat Canbolat, bu yavruların büyük bölümünün denize ulaştıktan sonrasında da büyük tehditler yaşadığını ve oldukça büyük bölümünün yok bulunduğunu söylemiş oldu. Canbolat, “Denize ulaşan 80 bin yavrudan sadece 400-500’ü erişkinliğe ulaşabilir. Zira denizlerde yavruların ölüm oranları oldukça daha yüksek. Bin yumurtadan yalnız 2-3’ü erişkinliğe ulaşabiliyor” dedi.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

Başlıklar: , ,