8.5 C
İstanbul
Perşembe, Mayıs 21, 2020

Dünyanın En Havalı Otelleri!

Dünyanın En Havalı Otellerini görmek için resme tıklayınız;

Bunlara bakmalısınız

Vadim Stein’in 32 fotoğrafıyla dansçılar

Ukraynalı Fotoğrafçı Vadim Stein, drama, heykelcilik ve grafik üzerine yaptığı çalışmalarının ardından dansçıların fotoğraflarını çekmeye karar verir.Fotoğrafçı Vadim Stein'in çalışmalarından küçük bir demeti sizin...

Dünyanın en çok satan 20 kitabı

İnsanoğlu bu güne kadar kesin olmamak kaydıyla 130 milyana yakın kitap basmıştır. Biz bu listeyi hazırlarken bile basımda olan yeni kitaplar olduğunu biliyoruz. Bu...

Çocuğunuzu ‘cinsel istismardan’ korumak için ‘İç Çamaşırı Kuralı’nı öğretin

Beş çocuktan biri cinsel şiddete, cinsel istismara maruz kalıyor. Çocuğunuzun böyle bir durumla karşılaşmaması için ona İç Çamaşırı Kuralı'nı öğretebilirsiniz. İç Çamaşırı Kuralı, Avrupa Konseyi'nin...

Özdemir Asaf’ın enleri, ilkleri bilinmeyenleri!

Özdemir Asaf şiirleri, hayatı ve hikayeleriyle şiirimizin en nadide şairlerinden biridir. Cumhuriyet Dönemi Edebiyatının en önemli isimlerinden Özdemir Asaf'ın şiirleri dışında başına gelmiş bilinmeyen...

Ortadoğu’nun kadife sesi Mohsen Namjoo ve 10 şarkısı

Mohsen Namjoo Meşhed şehrinde geleneksel yapıdaki bir aile içerisinde büyüdü. Edebiyat ve müziğe olan ilgisi daha çocukluğunda başlamıştı. okuldaki sanat etkinliklerinde aktif olarak rol...

Kitaplardan Sinemaya Uyarlanan ‘Baş Yapıtlar’

Derleme/Günel Abdullayeva Tekcan Her zaman sevdiğimiz kitapları defalarca okumak hoşumuza gidiyor ama bu kitapların film versiyonları da bir o kadar heyecanlı olmuyor değil. Hele bu...

Dildeki cinsiyetçilikten kurtulmak için 14 maddelik imtihan

Türkçede hem günlük konuşma dilinde hem de tarihsel olarak günümüze değin bir anlam kazanan deyimler silsilesi kadın ve erkek cinsleri ve toplumsal cinsiyet rolleri arasında keskin bir çıkmaz bulunuyor. Aşağıda yer alan sözcük, ikilem ve deyimlerden uzak durarak hem Türkçeyi doğru kullanabilir, hem de toplumsal cinsiyet rollerine dair bir farkındalık kazanarak yaşamınızla diğer insanlara da örnek olabilirsiniz.

Türkçede sözcükler İngilizce, Almanca, Arapça ya da Yunanca gibi dillerden farklı olarak, eril ve dişil olarak ayrılmaz. Ayrıca üçüncü tekil kişi zamiri (o) de kadın ve erkek için farklı kullanılmaz. Ancak bu durum Türkçenin cinsiyetçilikten uzak olduğu anlamına gelmez. Aşağıda örnekleri verilen bazı kelime, ifade, deyim ve atasözleri dilin tarihsel, toplumsal ve kültürel olarak beslendiği cinsiyetçi özellikleri ortaya koymakta ve bu konuda farkındalık sağlayarak, söz konusu ifadelerden kaçınmanın yollarını göstermektedir:

 

Bir de tabi günlük konuşma dilinin sözcükleri arasına gizlenmiş cinsiyetçiliğin yanında, kadını açıkça metalaştıran bir dil de var. İşte onlardan bazıları:

1.

Bazı mesleklerin, kelimelerin, ifadelerin sadece erkeklere özgü olduğu varsayımından hareketle, bu tür sözcüklerin önüne gereksiz biçimde “kadın” vurgusu yaparak kadını ötekileştiren ifadelerden kaçının!

• Kadın başbakan

• Kadın yönetici

• Kadın milletvekili

• Kadın yazar

• Kadın gazeteci

Halihazırda “kadın” mesleği olarak görülen mesleklerde ise “kadın” sözcüğünü eklememek yine aynı örtük ayrımcılığa işaret etmektedir: Hemşire, bakıcı, ana okulu öğretmeni, sekreter gibi.toplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (2)

 

2.

Örtük olarak “erkek olmayı”, “insan/adam” olmayla özdeşleştiren ve “herkesi” kapsama iddiasıyla kadını görünmez kılan ifadelerden kaçının!

• Adam olmak

• Adam gibi

• Adamakıllı

• Adam başı

• Adam yerine koymak/konmak

• Adamdan saymak/saymamak

• Adam etmek

• Adamına göre davranmak

• Adamına düşmek

• Adam kaçırmak

• Bilim adamı

• Devlet adamı

• Halk adamı

• İş adamı

• İnsanoğlu

• Ademoğlutoplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (1)

 

3.

“Kadın” kelimesini olumsuz bir kavram olarak, “sakıncalı”, “kirlenmiş”, “bakire-olmayan” olarak yaftalayan ifadelerden kaçının! “Kadın” yerine daha “kibar” “edepli” olduğunu düşünerek “bayan”, “hanım”, “hanımefendi”, “kız”, “bacı” vb. kullanmayın. “Erkek” ifadesini kullanacağınız yerlerde “kadın”ı, “bay” ifadesini kullanacağınız yerlerde de “bayan”ı tercih edin.

Gündelik hayatımızda sıklıkla karşılaştığımız aşağıdaki ikilikler bu ayrımı net bir biçimde göstermektedir:

• Erkek tuvaleti / Bayan tuvaleti

• Erkek yüzücü / Bayan yüzücü

• Erkek öğretmen / Bayan öğretmen

• Erkek arkadaş / Bayan arkadaş

• Erkek yanı / Bayan yanı (Toplu taşımacılıkta)toplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (3)

 

4.

“Kız” kelimesinin “cinselliği çağrıştıran bir ifade” olarak ve bazı durumlar için olumsuz kullanımından kaçının!

• Kızlık soyadı

• Kız oğlan kız

• Kız gibi gülmek /yürümek

• Kız gibi kırıtmaktoplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (4)

 

5.

“Er”, “baba” “oğlan” kelimelerinin, örtük olarak kadını dışlayan ve kapsayıcı olduğu düşünülen ifadelerinden kaçının!

• İşinin eri

• Sözünün eri

• Er sözü

• Babalanmak

• Allah baba

• Babalar gibi

• Baba evitoplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (5)

 

 

6.

Bazı deyim, atasözü, klişe cümleler ve ifadelerde cinsiyetçi kullanımlardan kaçının!

Kadınlar için en iyi meslek öğretmenlik (!) (Eve erken gelip çocukla ilgilenmek, yemek ve diğer ev işlerini yapabilmek kast ediliyor!)

• Anasına bak kızını al

• Kızını dövmeyen dizini döver

• Kız almak/kız vermek • Kadınlar hamamına çevirmek

• Yuvayı yapan dişi kuştur

• Evde kalmış

• Karı ağızlı

• Hanım evladı

• Hanım hanımcık

• Senin gibi hanım bir kıza yakışıyor mu?

• Delikanlı kız

• Adam gibi adam

• Erkek adam ağlamaz

• Anasını satmak

*anam avradım olsun

*Vay anasınıtoplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (6)

 

 

7.toplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (7)

8.toplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (8)

9.toplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (9)

10.toplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (10)

11.toplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (11)

12.toplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (12)

13.toplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (13)

14.toplumsal cinsiyet ve kadın ayrımcılığı (14)

Aşağıdaki kaynaklardan uyarlanarak hazırlanmıştır:

*Güden, Menekşe Pınar. “Dilde Cinsiyet Ayrımcılığı: Türkçe’nin İçerdiği Eril ve Dişil İfadeler Bakımından İncelenmesi”. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2006. *Üstün, İlknur. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Hesaba Katabiliyor muyuz? Ankara, 2011. *Pincha, Chaman. Toplumsal Cinsiyete Dayalı Afet Yönetimi. Çev. Derya Keskin Demirer. İzmit: Kocaeli Üniversitesi Yayınları, 2009.

(Not: Bu çalışma, Kadir Has Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Merkezi tarafından hazırlanmıştır.)

Bonus:

Kadınları görünür kılmak adına hazırladığımız bu listelere de bakabilirsiniz:

7 maddeyle sevgiliniz kadına yönelik şiddete meyilli mi?
Felsefe tarihinde ‘erkekliğin’ gölgesinde kalmış 19 kadın filozof
Ataerkil bir toplumda 4 maddeyle kadınların giyimine göre takılan isimler
Erkekler için 7 maddelik “eril düzene katılmama” rehberi
Hannah Price ve ‘tacizcileri taciz etme aracı’ olarak fotoğrafçılık
Erkeğin dünyasında zincirlerini kırmış 20 kadına adanmış 20 film
Tarihteki 15 mucit kadın
Uğruna şiirler yazılan değil, şiir yazan 11 ‘kadın’ şair






4 YORUMLAR

  1. Merhabalar,

    Hem günlük hayatta hem de çalışma hayatında pek çok kadın cinsiyetçi ifadelere maruz kalıyor. Kadın başına, elinin hamuruyla, evde kalmış kadın… Bu ifadeler yalnızca birkaçı. Cinsiyetçi ifadeler; kadınların özgüvenlerini zedelemekte ve onları baskı altına almaktadır. Değişimin önce dilde başladığına inanıyorum. Bu ve bunun gibi ifadelerden dilimizi arındırmalı ve bu psikolojik şiddetin önüne birlikte geçmeliyiz. İzninizle, cinsiyetçi söylemler üzerine hazırladığım bir yazımı ben de sizinle paylaşmak isterim: http://www.ebrubektasoglu.com/yazi/kadinlarin-en-cok-maruz-kaldigi-4-cinsiyetci-ifade/

    Daha eşit ve adil bir toplum oluşturmak dileğiyle.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bunları kaçırmayın

Felsefe tarihinde ‘erkekliğin’ gölgesinde kalmış 19 kadın filozof

Kadınlar tarih boyunca birçok alanda olduğu gibi felsefe alanında da gölgede bırakılmış ve yaptıkları çalışmalar yok sayılmıştır. Bazı dönemlerde ise bir biçimde bilim ya da...

Üretim ve Tüketim üzerine bir film

Gıda üretimi ve tüketiminin bugünkü halini gösteren çok etkileyici bir kısa belgesel. Samsara film şirketinin Mark Magidson yapımcılığında gerçekleştirdiği 102 dakikalık filmin 6 dakikalık bir...

Gabriel García Márquez Nobel Konuşması: Latin Amerika’nın Yalnızlığı

Gabriel García Márquez'in Nobel Konuşmasında okuduğu Latin Amerika'nın Yalnızlığı adlı metini sizlerle paylaşıyoruz.Antonio Pigafetta, Macellan’ın dünya çevresinde yaptığı ilk seyahate katılan Floransa’lı denizci, Amerika’nın...

Özdemir Asaf’ın enleri, ilkleri bilinmeyenleri!

Özdemir Asaf şiirleri, hayatı ve hikayeleriyle şiirimizin en nadide şairlerinden biridir. Cumhuriyet Dönemi Edebiyatının en önemli isimlerinden Özdemir Asaf'ın şiirleri dışında başına gelmiş bilinmeyen...

Son haberler

BoJ ve BoE olmadı; Katar verelim

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Katar Merkez Bankası arasında 17 Ağustos 2018 tarihinde imzalanan ikili para takası (swap) anlaşması tadil edildi. Merkez Bankası’ndan...

Twitter fotoğrafından yeni bir canlı keşfedildi

Twitter fotoğrafından yeni bir canlı keşfedildi Twitter'da paylaşılan bir kırkayak fotoğrafı yeni bir canlı türünün keşfedilmesini sağladı. Yeni canlıya "Troglomyces twitteri" adı verildi.

Ünlü oyunculardan bağış için YouTube’da kitap okuma etkinliği

Meryl Streep, Benedict Cumberbatch, Cate Blanchet gibi ünlü oyuncular, yönetmen Taika Waititi’nin öncülüğünde internette okuma etkinliği düzenliyor. YouTube’da 10 bölüm sürecek okuma etkinliğinden elde edilecek...

Sabah Bülteni: “Bardağın dolu tarafı”

Bardağın dolu tarafı… Ekonomilerin açılmaya başlamasını kutlayan piyasalar Mayıs ayındaki kayıplarını tamamen geri aldı. Salgına karşı aşı (Moderna) ve ilaç (Remdesivir) geliştirilmesinde alınan olumlu...

Dünya Bankası: ‘Corona’ nedeniyle 60 milyon insan aşırı yoksulluğa itilebilir

Dünya Bankası Başkanı David Malpass, corona virüsünün yarattığı koşullar nedeniyle dünya genelinde 60 milyon kadar insanın ‘aşırı yoksulluğa’ itilebileceğini söyledi.Fotoğraf: ReutersKüresel ekonominin yüzde...
%d blogcu bunu beğendi: