8.5 C
İstanbul
Pazartesi, Ekim 26, 2020

16 fotoğrafla sosyal medyayı çalkalayan ağaçkakan gelincik hikayesi

Amatör fotoğrafçı Martin Le-May'in çektiği ve sosyal medyanın dünya gündemini meşgul eden ağaçkakan ve yavru gelincik fotoğrafının dikkat çeken örnekleri sizin için listeledik.Fotoğrafta ağaçkakan,...

Bunlara bakmalısınız

Henüz izlemediyseniz ‘Mutlaka’ izlemeniz gereken 15 film!

Derleme/Eren Aşnaz Henüz izlemediyseniz izlemeniz gereken 15 filmi bu hafta sizler için derledik. Usta oyuncu ve efsane olmuş yönetmenlerden derlediğimiz filmlerin hepsini, yok olması imkansız...

Gabriel García Márquez Nobel Konuşması: Latin Amerika’nın Yalnızlığı

Gabriel García Márquez'in Nobel Konuşmasında okuduğu Latin Amerika'nın Yalnızlığı adlı metini sizlerle paylaşıyoruz.Antonio Pigafetta, Macellan’ın dünya çevresinde yaptığı ilk seyahate katılan Floransa’lı denizci, Amerika’nın...

Patti Smith’ten Frida Kahlo ve Diego Rivera’ya bir aşk mektubu

Frida Kahlo da her kadın gibi kurbanıydı toplumun, öteki idi. Ama köşesine çekilip acılarının öylece geçmesini beklemedi. Kendisi ile yüzleşirken aslında kadınlığı ile de...

Modern hayatlar, suni mutluluklar, senkronize yalnızlıklar

Yapmak isteyip de yapamayacağımız şeylerle doldu taştı dünya. İzlenecek tonla film, dizi, okunacak kitap, gidilecek, görülecek, gezilecek yerler ve ortalama 70 yıl ömür var...

Marquez’in 2001’de Marcos’la yaptığı röportaj

Kendisini Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu'nun (EZLN) sözcüsü olarak tanımlayan ve herkesin bir kere olsun ağzında piposuyla, yüzü gizli halde çekilmiş bir fotoğrafını görmüş, muhterem...

Mutlaka izlemeniz gereken En iyi 18 Uzay Filmi

Yine bir sinema listesiyle karşınızdayız. Yaşadığımız evrenin büyüklüğünü düşünüp hayretler içinde kalmayan insan neredeyse yok.Bu listede de yüzünü evrene dönen sinema yapıtlarından en...

Dilek Güngör: Borsada ‘algo’ tehlikesi!

Son dönemde borsada aşırı fiyat oynaklığı ne zaman yaşansa arkasından robotlar çıkıyor. Bireysel yatırımcı ortalama 300-600 milisaniyede işleme karar verirken, algoritmik robotlar 6 milisaniyede al-sat yapabiliyor. Onlar için neyin alınıp satıldığının pek önemi yok. Getiri potansiyeli varsa iflas açıklamış bir şirketin hisseleri bile alınıp, satılabiliyor. Tabii bu kadar yüksek hızla yapılan işlemlerle bireysel yatırımcının önüne geçiyorlar. Bir nevi, haksız rekabet…

Hatırlayın, geçtiğimiz gün Turkcell hisselerinde kapanışa doğru garip bir satış oldu. 2 dakikada 2 milyon lotluk satış olunca devre kesici çalıştı. Bir anda borsada panik satışlar başladı. Yapı Kredi ve Merrill Lynch robotları devreye girdi. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) dün akşam Turkcell’de satış emri veren UBS AG London Branch’a doğrudan emir yasağı getirdi. Dün sabah borsa açılışında TAV ve Anadolu Efes hisselerinde de benzer durum yaşandı. Robotlar her ne kadar işlem hacmini canlandırsa da kontrolsüz büyüme veyahut aşırı oynaklıklar, finansal piyasaların güvenilirliğini tehlikeye sokmaya başladı.

“Yasaklansın” demiyorum. Zira, bugün ABD’de işlemlerin yüzde 60’ı, Avrupa’da 40’ı, Japonya’da 30’u algoritmik robotlarla yapıldığını biliyorum.
Ancak önlem alınamaz mı? Borsa yazboz tahtası olmaktan çıkarılamaz mı?

Malum, yılbaşından bu yana borsaya 500 bin yeni yatırımcı geldi. Bireysel yatırımcı elindeki tasarrufu dövize, faize yatırmak yerine borsada değerlendirmek istiyor. Aşırı oynaklık ortamı küçük yatırımcıyı ürkütüyor.

Ne yapılabilir derseniz. Öncelikle bu robotların aşırı fiyat oynaklıkları piyasa bozucu işlem olarak değerlendirilebilir mi, değerlendirilemez mi?
Tanımın yapılmasında fayda var.

Bir de Sermaye Piyasası Kurulu emir silme komisyonlarını artıramaz mı?




Düşünsenize, gerçek alım-satım niyetin yok ama emir giriyorsun, piyasadaki sürü psikolojisinden yararlanıyorsun. Millet trader’a soruyor ‘tahta alıcılı mı satıcılı mı’… Halbuki, hepsi fiktif…’Genelin gördüğünün, tekilin yemi’ olduğunu ne bilecek? İşler yolunda gitmezse, piyasa ters istikametteyse zaten manipülasyonu kafaya koyan emirleri iptal ediyor. Tahtanın alıcılı olduğunu sananlar tuzağa düşüyor. Bu emir iptallerinin cüzi cezaları var elbette… Ama yeterli mi? Komisyonlar oldukça düşük… Keza arbitraj komisyonları da algoritmik işlemleri yapanların bir akşam yemeği parası bile değil…

Üstelik, BİST 30’da robotlar at oynattıkça küçük yatırımcı sığ tahtalara çekildi. Orası da halka açıklık oranı daha düşük ve manipülasyona açık tahtalar… Yani küçük yatırımcı için çok tehlikeli…

Sözün özüne gelirsem…

Birkaç küçük önlemle, elinde üç beş kuruş parayla, diz üstü bilgisayarıyla tabir caizse ‘Don Kişot’ gibi, yapay zekalı robotla mücadele etmeye çalışan küçük yatırımcıyı koruyan bir yapı kurulamaz mı?

 

Dilek Güngör

https://www.sabah.com.tr/yazarlar/dilek-gungor/2020/09/18/borsada-robot-tehlikesi








CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bunları kaçırmayın

Modern hayatlar, suni mutluluklar, senkronize yalnızlıklar

Yapmak isteyip de yapamayacağımız şeylerle doldu taştı dünya. İzlenecek tonla film, dizi, okunacak kitap, gidilecek, görülecek, gezilecek yerler ve ortalama 70 yıl ömür var...

Özdemir Asaf’ın enleri, ilkleri bilinmeyenleri!

Özdemir Asaf şiirleri, hayatı ve hikayeleriyle şiirimizin en nadide şairlerinden biridir. Cumhuriyet Dönemi Edebiyatının en önemli isimlerinden Özdemir Asaf'ın şiirleri dışında başına gelmiş bilinmeyen...

Dünden bugüne: Nuri Bilge Ceylan

 Dünyanın en prestijli ödüllerinden Altın Palmiye'yi son filmi "Kış Uykusu"yla kazanan Nuri Bilge Ceylan'ı ne kadar tanıyoruz? Güldal Kızıldemir'in bu büyük yönetmenle 1997'de yaptığı...

Yapay Zeka: Dost Mu, Düşman Mı?

Londra'daki Kraliyet Cemiyeti'nde sıradan bir Haziran'ın bir Cumartesi sabahı. Bilgisayar bilimcileri, halk arasında ünlü isimler ve gazeteciler, onlarca yıldır süregelen bir mücadeleye tanıklık etmek...

Son haberler

Remdesivir: ABD’de ‘corona’ tedavisi için ilk defa bir ilaç onaylandı

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Covid-19 tedavisinde kullanılmak üzere ilk defa bir virüs kırıcı ilacı onayladığını açıkladı.California merkezli Gilead Sciences Inc. firmasının...

Venüs Terazi burcunda: Çılgın bir hafta

Bu hafta Venüs'ün Terazi burcuna geçişi ile beraber ilişkilerde denge, adalet temaları ön plana çıkmaya başlayacak. Daha dengeli ilişkiler dönemi bizleri bekliyor...

Hitler’in el yazısı notlarının satılması tepki çekti: Neo-Nazilerin eline geçebilir

Nazi Almanyası’nın lideri Adolf Hitler’in el yazısı konuşma notları açık artırmayla satıldı. Başta Yahudiler olmak üzere bazı kesimler ve sivil toplum kuruluşları, notların...

ABD Başkanı Trump oyunu Florida’da kullandı: Adı Trump olan birine oy verdim

ABD Başkanı ve Cumhuriyetçi Parti’nin başkan adayı Donald Trump, 3 Kasım’daki başkanlık seçimleri için erken oyunu ikamet adresinin bulunduğu Florida eyaletinde kullandı.Geçen yıl...

Fransa, aşk meselesi yüzünden kızının saçını tıraş eden Bosnalı aileyi sınır dışı etti: Kıza devlet bakacak

Fransa İçişleri Bakanlığı, genç bir erkekle evlenmek isteyen ve reşit olmayan kızlarını dövüp saçını tıraş eden Bosnalı aileyi sınır dışı ettiğini söyledi.Genç...