Flaş… Sudan’da Ordu Müdahalesi

0


Sudan’da ordu devlet televizyonu binasını kuşattı ve bazı askerler içeriye girdi.

Hartum’da bununla birlikte Sudan lideri El Beşir’in de ikametgahının da bulunmuş olduğu Ulusal Ordu Merkez yerleşkesi çevresinde toplanan göstericiler, cumartesi gününden bu yana Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir’in istifası talebiyle gösteriler düzenliyordu.Ülke 19 Aralık 2018’den bu yana yaşam pahalılığının protesto edilmiş olduğu, Ömer el-Beşir’in görevi bırakmasını istediği gösterilere sahne oluyor.

Sudan’ın İç Güvenlik ve İstihbarat Servisi’nin adamları oturma eylemi ve gösterileri kırmak için onlarca kere girişim etmiş sadece Sudan ordu birlikleri göstericileri korumuştu.

Geçtiğimiz günlerde El Beşir’in Sudan’dan kaçtığı haberleri gelmiş; sadece bunlar doğrulanmamıştı.

Sudan El Beşir hükümeti ile Türkiye’nin iyi ilişkileri var. El Beşir insan haklarını ihlal etmiş olduğu ve soykırıma varan katliamlara giriştiği iddiaları sebebiyle internasyonal toplumda da ağır baskı altındaydı.

Dün Sudan hükümeti gösteriler esnasında “altısı güvenlik görevlisi 11 kişinin öldüğünü” duyurmuştu.

OLAYLAR NASIL GELİŞTİ?

Sudan geçen yıl ekonomik zorluklar içine girmiş ve El Beşir başkanlığında hükümet geçen yıl eylül ayında değer düşürme yapmak mecburiyetinde bırakılmıştı. Sonrasında ekmekte olan sübvansiyonu da kaldıran El Beşir hükümetinin bu sonucu bardağı taşıran son damla olmuş, pahalılaşan ekmek tutarları öteki ekonomik zorluklarla beraber 19 arlaıkta kitle protestolarını tetiklemişti. Göstericilere karşı yğun sertlik kullanılmış, biber gazı yanında hükümet güçlerinin alev ateş tabanca kullandığı iddiaları da batı basınında yer almıştı. ABD Sudan hükümetini “aşırı şiddetten kaçınması” yönünde uyarmıştı. Gösteriler devam edip, ekonomik zorlukların da üstesinden gelinemeyince ocak ayının son haftasında El Beşir Türkiye ile beraber kendisini destekleyen iki ülkeden diğeri olan Katar’ı ziyaret ederek oradan moral ve mali destek istemişti. Vakit içinde gösteriler devam etmekle kalmamış; son olarak Beşir’in ikametgahının da olduğu iç güvenlik teşkilatı merkezinin önünde devamlı bir oturma eylemine dönüşmüştü.

EL BEŞİR DE DARBEYLE GELMİŞTİ

El Beşir 1989’da iktidarı bir darbeyle eline geçirmiş; sonrasında kendisini başkan duyuru etmişti. Arka arkaya seçim başarıları kazanmış, son olarak 2010 ve 2015’te seçimleri kazanmıştı. Sadece tamamı kendisine karşı cenk suçları ve soykırım suçlamaları ve mali yolsuzluk iddiaları yöneltilmesine engel olamamış; son zamanlarında protestoların da arkası kesilmemişti.

ÜLKENİN BÖLÜNMESİ ELİNİ ZAYIFLATTI

Sudan, Afrikanın en büyük yüzölçümlü ülkesiydi ve bununla birlikte petrol zenginiydi. İktidarı ele geçirdiğinde bile ülke cenup Sudan’ın 21 senelik bir ayrılık çatışmasının içindeydi. İç savaştaki asker olarak görevi Beşir’in iktidarı ele geçirmesinde rol oynamıştı. Fakat 2003’te Cenup Sudan’lı isyancılar silaha sarılıp  hatta Beşir’in başkenti Hatum’a yürümeye başlayınca Beşir ateşkes duyuru etti ve 2011’de de Cenup sudan’da bağımsızlık referandumu yapılmasına razı oldu. 2011’de referandumda %99 oranında bağımsızlık için oy kullanılınca Cenup Sudan ayrıldı ve bu da ülkenin derhal tek deposu olan petrol sahalarının üçte ikisinin de elden çıkması anlamına geldi. Bundan sonrasında ekonomik problemler  asla bitmedi.

Üstelik işin bu noktaya gelmesinde Beşir için bir başka sorun da kendisi hakkında soykırım sebebiyle Internasyonal Ceza Mahkemesi (ICC) tarafınca tutuklama sonucu çıkarılmasıydı. Nerede ise hiçbir ülkeye ziyarette bulunamayan El Beşir son olarak 2015’te Cenup Afrika’da tutuklanmaktan kurtulmak için acilen ülkeyi terk etmek mecburiyetinde bırakılmıştı.

2015 seçim “zaferi” esnasında karşıcılık seçimi boykot etmişti ve 2018 aralık ayından beri büyük kitle gösterileri aralıksız sürüyor. Beşir’in iyi mi bu kadar uzun iktidarda kaldığına ulaşınca internasyonal medyaya bakılırsa iktidardaki Ulusal Kurultay partisinin içindeki hiziplerin kendi aralarında anlaşamayışları ve Beşir’in bir askeri önder olarak iç savaşı yönetmekteki rolüydü.

Beşir döneminde Cenup Sudan haricinde tüm ülkede şeriat yönetimi gelmişti.

El Beşir internasyonal yalnızlığının ortasında, Karar Emiri Tamim ve Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ile olan yakınlığı ile dikkat çekiyordu.

Son gelişme – Beşir ev hapsinde

Beşir’in ev hapsinde olduğu iddia ediliyor. Sudan’ın ana karşıcılık grubu Beşir’in gözaltında bulunduğunu iddia etti.

Al Hadath TV’ye konuşan karşıcılık liderinin oğlu  Beşir ile beraber Müslüman Kardeşler’in bazı liderlerinin ev hapsinde bulunduğunu duyurdu. Devlet televizyonu siyasal mahkumların özgür bırakılacağını aktardı.



CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here