İran’a yönelik ABD yaptırımları: Türkiye’nin ciddi şekilde sıkıntıya gireceğini görmek için kahin olmak gerekmiyor

0


ABD’nin eğer ambargoya uyulmazsa TÜPRAŞ benzer biçimde şirketlere de yaptırım uygulamakta emin olması sebebiyle Ankara’nın İran’dan mevcut alımından caymak zorunda kalacağını korumak için çaba sarfeden Pamir, ABD’nın Sesi’ne yapmış olduğu açıklamada, “Türkiye bir tek ham petrol fiyatlarının yükselmesinden etkilenmeyecek, doğalgaz fiyatlarının yükselmesinden de etkileneceğiz. Buna dolar/TL paritesi eklediğinizde o vakit ciddi olarak Türkiye’nin sıkıntıya gireceğini görmek için medyum olmak gerekmiyor” dedi.

“İran’ın yüzde 45’lik benzer biçimde oranı hızla yüzde 15’lere düşmüştü geçen yıl, şimdi de onun da altında seyrediyor”

Pamir, “ABD’nin İran’a yönelik engelleme sonucunda yeni dönem Türkiye için ne anlama geliyor” sorusuna da şu cevabı verdi:

“Türkiye açısından baktığımız vakit Türkiye tükettiği enerjinin yüzde 31’ini petrol ile karşılıyor. Bu oldukca ciddi bir oran.Yüzde 31 de gene aynı oranda doğalgaz enerji tüketimi içinde. Şimdi her iki kaynakta da hem petrolde hem Türkiye oldukça yüksek oranlarda, doğrusu Petrolde yüzde 94 doğalgazda yüzde 99’un üstünde dışa bağımlı.

“Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) raporlarına nazaran; petrol dış alımlarımızda 2017 senesinde İran’ın oranı yüzde 44,6 idi. Fakat geçtiğimiz dönemde daha engelleme uygulanmaya başlanmadan ve belli ayrıcalıklar da tanınmaya başlanmadan ilkin Türkiye bir taraftan “Biz uymak zorunda değiliz” diye daha oldukca iç politikaya yönelik açıklamalar yapmış oldu. Fakat bir taraftan da fiili olarak bakmış olduğunuzda aylık raporlara ne kadar almışız. İran’ın o yüzde 45’lik benzer biçimde oranı hızla yüzde 15’lere düşmüştü geçen yıl. Şimdi de onun da altında seyrediyor. Bunun anlamı şu, Türkiye’ye tesiri açısından baktığımızda İran’dan daha çok petrol alıyor olmamızın öteki ülkelere nazaran, temel sebeplerinin başlangıcında daha uygun koşullarda doğrusu daha ucuza, vadesi daha uzun, bu şekilde koşullarla daha pozitif koşullarla bizlere petrol verdiği için İran öncelikli olmuş. Fakat bunun yerine başka kaynaklara yöneldiğiniz vakit hem petrolün alım maliyeti hem yerine nazaran eğer yerine Rusya’yı koyuyorsanız kısmen taşıma maliyetleri, rafinerilerin işleme maliyetleri, kullanılan inceltici maliyetleri değişik kalitede petrol olduğundan bunların tamamı Türkiye’yi negatif etkileyecektir.

“Türkiye’nin ithalat dengelerinde oldukca daha negatif bir tesir olarak çarpan tesiri ile gelecek”

Onun haricinde da İran’a yönelik engelleme genel olarak petrol fiyatlarının yukarıya doğru çıkmasına niçin olacağı için Türkiye’nin ithalat dengelerinde oldukca daha negatif bir tesir olarak çarpan tesiri ile gelecek. Buna bir de Amerikan Doları’nın Türk Lirası karşısındaki kıymet kazanmasını ilave ederseniz Türkiye oldukca ciddi ekonomik sıkıntılarla karşı karşıya duracak doğrusu İran olmadığı takdirde.”

İran üstündeki baskıyı her geçen gün artıran Trump yönetimi, bir süre ilkin İran petrol yaptırımlarından muaf tutulan 8 ülkeye yeni muafiyet hakkı verilmeyeceğini açıklamıştı. ABD hükümeti, hafta sonu Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere’ye İran yaptırımlarından 90 gün daha muafiyet tanıma sonucu alsa da ilk yaptırımlardan muaf tutulan Türkiye, ek süre tanınan ülkeler içinde yer almadı.



CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here