8.5 C
İstanbul
Salı, Haziran 2, 2020

13 fotoğrafla büyüleyici tarihi yerlere farklı açıdan bakmak

Gördüğümüzde büyülendiğimiz birçok tarihi yer vardır. Bununla birlikte bu tarihi yerlerin çevresinin ve atmosferinin nasıl olduğunu pek de bilmeyiz.Ders kitaplarında tarihi yerlerin sadece güzelliğine dair...

Bunlara bakmalısınız

Modern hayatlar, suni mutluluklar, senkronize yalnızlıklar

Yapmak isteyip de yapamayacağımız şeylerle doldu taştı dünya. İzlenecek tonla film, dizi, okunacak kitap, gidilecek, görülecek, gezilecek yerler ve ortalama 70 yıl ömür var...

10 şairden 10 sonbahar şiiri

Yaz bitti artık, ilkbahar öncesinde bitivermişti zaten. Sıradaki mevsim sonbahar ve aylardan eylül. Gerek sonbaharın gerekse eylül ayının hüznü bir başkadır. Yaprak sadece sararmakla...

Edebiyatın karanlık kahini: Aldous Huxley

Bütün zamanlarda raslayabileceğimiz, zamanını aşmış, hatta zaman hakkında öngörüde bulunmuş ve bu öngörüleri gerçekleşmiş insanlar vardır. Bu gün sizler için Aldous Huxley'in hayatından sahneleri...

Marquez’in 2001’de Marcos’la yaptığı röportaj

Kendisini Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu'nun (EZLN) sözcüsü olarak tanımlayan ve herkesin bir kere olsun ağzında piposuyla, yüzü gizli halde çekilmiş bir fotoğrafını görmüş, muhterem...

Erkeğin dünyasında zincirlerini kırmış 20 kadına adanmış 20 film

Tarihte bazı kadınlar toplum yapısına sirayet etmiş cinsiyet algısını öyle zorladılar ki, bugün onlar sayesinde bir nebzede olsa daha eşit bir dünya oluştu. Bu...

Mutlaka izlemeniz gereken En iyi 18 Uzay Filmi

Yine bir sinema listesiyle karşınızdayız. Yaşadığımız evrenin büyüklüğünü düşünüp hayretler içinde kalmayan insan neredeyse yok.Bu listede de yüzünü evrene dönen sinema yapıtlarından en...

Komşu yıldızın yörüngesinde yeni bir dev gezegen bulundu

Komşu yıldızın yörüngesinde yeni bir dev gezegen bulundu

Beta Pictoris c ile ilgili elde edilen veriler doğrulanırsa, bu devasa süper-Jüpiter, gelişimini sürdürmeye devam eden Beta Pictoris yıldız sistemiyle ilgili anlayışımızı değiştirebilir.


Bu sanatçı çiziminde, yakın planındaki büyük gezegen Beta Pictoris c, ev sahibi yıldız Beta Pictoris’in çevresinde, sistemde daha uzak bir yerde bulunan diğer büyük gezegen Beta Pictoris b’den çok daha yakın bir yörüngede dönüyor. Görsel: P. Rubini / A. M. Lagrange.

Erica Naone

Beta Pictoris sistemi, tozlu bir enkaz diski, merkezdeki yıldıza doğru düşen kuyruklu yıldızlar ve en az bir dev gezegen barındırarak, aktif bir görüntü sergiliyor. Ve şimdi, gökbilimciler, bu gizemli sistem içinde saklanan ve Jüpiter’in kütlesinin dokuz katı büyüklüğe sahip olan başka bir Golyat* gezegenle ilgili kanıtlara ulaştılar.

BETA PICTORIS’E YAKINDAN BAKIŞ

Yalnızca 23 milyon yaşında olan Beta Pictoris ya da kısaltılmış haliyle Beta Pic, görece genç bir yıldız. Ve Dünya’dan sadece 63 ışık yılı mesafede bulunan sistem, kendisini inceleyenleri cömert bir biçimde ödüllendiriyor. Aslında Beta Pic, 30 yıldan beridir gezegen oluşumunun dinamikleriyle ilgili sırları açığa çıkarıyor.

Gökbilimciler, 2008 yılında, sistemde bulunan devasa bir süper-Jüpiter olan Beta Pictoris b’yi keşfettiler. Bununla beraber, Arizona Üniversitesi’nde astronomi ve gezegen bilimleri doçenti olan Dániel Apai, tuhaf ve eğik bir yörüngede dönen başka bir gezegenin daha sistemde saklanıyor olabileceğinin altını çiziyor. Astronomy dergisine verdiği demeçte, son otuz yıldır sistem üzerinde yaptıkları gözlemlerin, düzlem dışı görünen ve yanlış hizalanmış birçok bileşeni ortaya çıkardığını ifade ediyor. Yeni araştırma, bu duruma bir açıklama sunabilir. Apai, “İki süper-Jüpiter’in geçmişte yaşadığı şiddetli bir karşılaşma, bu gezegen sistemindeki karmaşanın da kaynağı olabilir,” diye ekliyor.

Yeni gezegen Beta Pictoris c’ye ilişkin kanıt, ev sahibi yıldızın, sistemin genel kütle merkezi etrafında nasıl sallandığını ölçerek, dolaylı yoldan bir gezegenin varlığını saptayabilen ‘radyal hız’ yöntemini kullanarak elde edildi.

Fransa’da bulunan Bilimsel Araştırma Merkezi’nde (CNRS) görevli ve araştırmanın başyazarı olan Anne-Marie Lagrange, Astronomy’e verdiği demeçte, bu tekniğin gökbilimcilerin Güneş’e benzeyen veya daha soğuk olan yıldızların yörüngesindeki gezegenleri tespit etmelerine yardımcı olmasına rağmen, Beta Pictoris gibi büyük ve sıcak bir yıldızın etrafındaki bir gezegeni tespit etmek için ilk kez kullanıldığını ifade ediyor. Lagrange, “Spektrumu Güneş benzeri bir yıldızdan çok farklı ve gezegen araştırmalarına çok daha az elverişli,” diye ekliyor.

Yukarıdaki çizim, Beta Pictoris b ve c’nin, sistemin merkezindeki yıldızın yörüngesinde bulundukları göreceli konumları gösteriyor. Görsel: P. Rubini / A.M. Lagrange.

FARKLI TEKNİKLER ARACILIĞIYLA BULUNDULAR

Sistemin ilk gezegeni olan Beta Pictoris b, farklı bir yoldan, doğrudan görüntüleme tekniğiyle bulundu. NASA’ya bağlı Jet İtiş Laboratuvarı’nda özellikle dış gezegenler üzerinde çalışan bir bilim insanı olan Maxwell Millar-Blanchaer, Astronomy dergisine verdiği demeçte, Beta Pictoris c ile ilgili haberlerin, benzer kütlelere sahip iki gezegen hakkındaki karşılaştırmalı atmosferik çalışmalar hususunda gündeme getirdiği olasılıklar sebebiyle inanılmaz derecede heyecan verici olduğunu söylüyor.

Blancher, “Sistemdeki keşiflerin zenginliği, bize bu sistemin benzer yaşlardaki diğer gezegen sistemlerinden çok daha eksiksiz bir şekilde anlaşılması olanağını sağladı ve bu da bize gezegenlerin oluşumu ve evrimsel tarihiyle ilgili daha derin bir anlayış oluşturma imkânı sunuyor,” diyor.

Öte yandan, Hollanda’da bulunan Leiden Üniversitesi’nde Astronomi Profesörü olan ve araştırmaya dahil olmayan Ignas Snellen, dikkat çekici bir uyarıda bulunuyor. Snellen, Astronomy dergisiyle yaptığı söyleşide, “Gerçekten de bir gezegenin varlığına ilişkin bir kanıt mevcut ama şahsen emin olmak için henüz bunun yeterli olduğunu düşünmüyorum,” diyor.

Beta Pictoris c’nin varlığı doğrulanırsa, araştırmacıların ilk gezegenin kütlesiyle ilgili ölçümler ve sistemdeki kuyrukluyıldızların davranışları da dahil olmak üzere, sistem hakkındaki anlayışlarını gözden geçirmek zorunda kalacaklarını belirtiyor.

Lagrange ve ekibi, araştırmacıları, bu son keşifler ışığında Beta Pictoris sisteminin dinamiklerini yeniden incelemeye davet ediyor. Gaia uzay aracından daha fazla veri toplanmasını büyük bir sabırsızlıkla beklediğini ve yeni gezegeni görüntülemeyi ve yörüngesini daha kesin biçimde tespit etmeyi umduğunu ifade ediyor.

Araştırmacılar, yeni bulguları 19 Ağustos’ta Nature Astronomy adlı dergide yayınladılar.

* Câlût ya da Golyat, M.Ö. 11. yüzyılda yaşadığına inanılan ve Tanah, Eski Ahit ve Kuran’da bahsi geçen savaşçı bir devdir. İsrail Krallığı’nın gelecekteki hükümdarı Davud ile yaptığı ve kaybettiği düello ile bilinir.




** Yazının aslı Astronomy sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)






CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bunları kaçırmayın

Zygmunt Bauman: Sosyal medya çok kullanışlı ve keyifli bir tuzak

Zygmunt Bauman yakınlarda 90. doğum gününü kutladı ve Leeds’deki evinden İspanya’nın kuzeyindeki Burgos’taki bir etkinliğe gitmek için iki kez uçağa bindi. Söyleşiye başlarken yorgun...

Biz yaşlandıkça zaman neden daha hızlı akar?

Zaman; kontrolümüz dışında sürekli akıp giden, durdurulamayan, ileri ya da geri sarılamayan soyut bir kavram. Aynı zaman dilimi, kimisine göre uzun, kimisine göre kısa....

Patti Smith’ten Frida Kahlo ve Diego Rivera’ya bir aşk mektubu

Frida Kahlo da her kadın gibi kurbanıydı toplumun, öteki idi. Ama köşesine çekilip acılarının öylece geçmesini beklemedi. Kendisi ile yüzleşirken aslında kadınlığı ile de...

Çocuğunuzu ‘cinsel istismardan’ korumak için ‘İç Çamaşırı Kuralı’nı öğretin

Beş çocuktan biri cinsel şiddete, cinsel istismara maruz kalıyor. Çocuğunuzun böyle bir durumla karşılaşmaması için ona İç Çamaşırı Kuralı'nı öğretebilirsiniz. İç Çamaşırı Kuralı, Avrupa Konseyi'nin...

Son haberler

Çetin Ünsalan Yazdı: “Ders alınacak büyüme”

Türkiye ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 4,5’lik bir büyüme yakaladı. Aslında reel sektördeki kısmî hareketlenme bunun sinyallerini veriyordu. Hepsi bir yana, 2020 yılının...

Paylaşımlı elektrikli scooter girişimi Beam, 26 milyon dolar yatırım aldı

Singapur merkezli paylaşımlı elektrikli elektrikli scooter hizmeti veren mikromobilite girişimi Beam,  26 milyon dolar yatırım aldı. Alınan bu yatırım ile Kore, Avustralya, Malezya, Yeni...

Çin’de 16 yeni ‘corona’ vakası bildirildi: Günlük vaka sayısı son üç haftanın zirvesinde

Çin’de corona virüsü vaka sayısı yurt dışından hasta gelenlerin sayısındaki artışla son üç haftanın en yükseğine ulaşarak 16 oldu.Fotoğraf: ReutersÇin Ulusal Sağlık Komisyonu’nun...

ABD’lilerin yarıdan fazlası, bulunması halinde ‘corona’ aşısına soğuk bakıyor

ABD’deki ankette, Covid-19 salgınına karşı ileride aşı bulunsa bile Amerikalıların yarıdan fazlasının aşıyı kullanma konusunda çekinceli olduğu ortaya çıktı.Fotoğraf: BiontechAA’nın haberine göre, AP-NORC...

‘Normalleşmeye’ başlayan Güney Kore’de vaka sayısında son 50 gündeki en yüksek artış yaşandı

Güney Kore’de Covid-19 vakalarında son 50 gündeki en yüksek artış yaşandı.Fotoğraf: ReutersGüney Kore haber ajansı Yonhap’ın haberine göre, Kore Hastalık Kontrol ve Önleme...