8.5 C
İstanbul
Cumartesi, Temmuz 11, 2020

En ilginç 21 flash bellek tasarımı

Press Haber | Teknoloji günden güne gelişirken insanların ilgisini çekmeye yönelik de evrim geçirdiği söylenebilir. Zira insanlar artık sadece ihtiyaçlarını karşılayan teknolojik araçlarla yetinmiyor, aynı...

Bunlara bakmalısınız

Dünyanın en çok satan 20 kitabı

İnsanoğlu bu güne kadar kesin olmamak kaydıyla 130 milyana yakın kitap basmıştır. Biz bu listeyi hazırlarken bile basımda olan yeni kitaplar olduğunu biliyoruz. Bu...

Çocuğunuzu ‘cinsel istismardan’ korumak için ‘İç Çamaşırı Kuralı’nı öğretin

Beş çocuktan biri cinsel şiddete, cinsel istismara maruz kalıyor. Çocuğunuzun böyle bir durumla karşılaşmaması için ona İç Çamaşırı Kuralı'nı öğretebilirsiniz. İç Çamaşırı Kuralı, Avrupa Konseyi'nin...

Dresden’de Gezilecek 8 Yer

Doğu Almanya’nın mücevheri Dresden, nefes kesici güzelliğiyle şehri çevreleyen Elbe Nehri‘ne nazır nefis bir kent.

Yaşar Kemal: Sevmek, Sevinmek, İyi Şeyler Üstüne

Siz ne derseniz deyin, ben bıktım. Nah burama geldi. Neredeyse öfkeden, çaresizlikten boğulacağım. Kendimi kandırmaya çalışıyorum. İyi olacak, iyi olacak! Başkalarını da kendimle birlikte...

20 şiiriyle Ülkü Tamer

1937 senesinde Antep’te dünyaya gelen Ülkü Tamer, 1 Nisan 2018’de yaşamını devam ettirdiği Muğla’nın Bodrum ilçesinde hayatını kaybetti.İkinci Yeni şiir akımının önde gelen temsilcilerinden...

Dünden bugüne: Nuri Bilge Ceylan

 Dünyanın en prestijli ödüllerinden Altın Palmiye'yi son filmi "Kış Uykusu"yla kazanan Nuri Bilge Ceylan'ı ne kadar tanıyoruz? Güldal Kızıldemir'in bu büyük yönetmenle 1997'de yaptığı...

‘Kuantum Darwinciliği’ teorisi deneysel testleri geçiyor

‘Kuantum Darwinciliği’ teorisi deneysel testleri geçiyor

Evrendeki büyük cisimler ile küçük olanların tâbi oldukları fizik yasaları birbirinden neredeyse tamamen farklı biçimde işliyor. İlk kez 2003 yılında Polonyalı kuramsal fizikçi Wojciech Zurek tarafından ileri sürülen bir kuram, muhtemel bir aydınlanma kaynağı olarak ilgi görüyor: Kuantum Darwinciliği.


Fotoğraf: Reuters

Kristin Houser

Bilimsel araştırmalar, fiziksel dünyamız söz konusu olduğunda büyüklüğün önem arz ettiğine işaret ediyor. Bir kum tanesinden galaksiye kadar, ‘büyük’ nesneler bir dizi kanuna yani klasik fiziğe tabidir; 1900’lerde kuantum fiziğine yol açan bir buluşa göre de atomlar ve parçacıklar gibi minik nesneler tamamen farklı bir dizi kanuna tabi.

ÇÖZÜLMESİ GEREKEN TEMEL SORUNLAR

Bilim insanları on yıllardır bu apayrı iki fiziğin arasını bulmak için uğraşıyor. Şimdi de, ilk kez 2003 yılında Polonyalı kuramsal fizikçi Wojciech Zurek tarafından ileri sürülen bir kuram, muhtemel bir aydınlanma kaynağı olarak ilgi görüyor: Kuantum Darwinciliği.

Kuantum dünyasının en tuhaf yönlerinden biri üst üste gelme özelliği, bir kuantum sisteminin aynı anda birden fazla hal içinde var olma kudreti. Sistem, görünüşe göre bir halden bir başkasına kuantum dünyasından klasik dünyaya hop diye geçiveriyor ve bu da bizim gözlemlediğimiz bir anda oluyor.

Bu süreç ‘uyum kaybı’ olarak adlandırılıyor; Kuantum Darwinciliği de bunu açıklama peşindeki bir girişim.

Kuantum sisteminin bir halden bir diğerine geçişini zorlayan şeyin bizim gözlemimiz olduğundan ziyade, Kuantum Darwinciliği, bunun sistemin uyum kaybına neden olan çevreyle etkileşimi olduğunu ileri sürüyor.

Bu da, teorinin savunucularının söylediği kadarıyla, bizim makro nesneleri neden kuantum halinde görmediğimizi açıklayacaktır; çünkü onlar her zaman çevresel etkenlere maruz kalmaktadır.

YENİ KURAM NE DİYOR?

Zurek’in kuramında, çevrenin nasıl böyle bir etkiye sahip olduğu, kuantum sistemlerinin ‘gösterge halleri’nin olmasıyla açıklanıyor. Bunlar, parçacığın konumu veya hızı gibi, özgül ölçülebilir özelliklerdir.

Bir parçacık, çevresiyle etkileşime geçtiğinde, bütün bu özelliklerin -farklı konumların veya hızların- üst üste gelmesiyle gösterge noktasını terk ederek uyum kaybına uğrar; çevrede kendi kopyasından ‘izler’ bıraktığı için de birçok kişi tarafından gözlemlenebilir.

Burada da Darwinizm fikri devreye girer: Sadece ‘en uygun’ olan (kendi çevresine en iyi uyum sağlayan) uyum kaybı sürecinde hayatta kalır. Zurek 2008 yılında ‘Foundational Questions Institute’a* bulunduğu beyanda “Kuantum Darwinciliği’nin ana fikri, bizim hiçbir şey üzerinde doğrudan bir ölçümü neredeyse hiç yapmadığımızdır. (Çevre) bilginin birçok kopyasını alabildiğince oradan buraya yayan bir reklam panosu gibidir,” diyor.

Quanta Magazine’de yayınlanan yeni bir habere göre, üç farklı araştırma grubu kuantum Darwinciliğini sınamak için deneyler yürütmüş, kuantum sisteminin kendi çevresinde kopyalarının izlerini bırakıp bırakmadığını araştırmışlar. Yani kuram şu anda soruşturma altında.

Zurek, Quanta’ya “Bütün bu araştırmalar beklentileri karşılıyor, en azından yaklaşık olarak,” diyerek, büyücek olanın fiziğiyle, küçümen olanın fiziğinin arasını bulma yolunda uzun zamandır epey bir yol aldığımızı kastediyor.

*Foundational Questions Institute (Temel Sorular Enstitüsü): Özellikle fizik ve kozmoloji hakkındaki sorular üzerine yapılan araştırmaları haberleştirmek, desteklemek ve yayınlamak amacındaki bir kuruluş.

Çeviren: Serdar Aygün  (Kaynak)






CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bunları kaçırmayın

Ataerkil bir toplumda 4 maddeyle kadınların giyimine göre takılan isimler

Ataerkil bir zihniyetin hakim olduğu dünyada tahakküm altındaki cins olan kadına da erkeklerin rol biçtiğini söylemek yanlış olmaz. Ne var ki hayatın her alanında...

Felsefe tarihinde ‘erkekliğin’ gölgesinde kalmış 19 kadın filozof

Kadınlar tarih boyunca birçok alanda olduğu gibi felsefe alanında da gölgede bırakılmış ve yaptıkları çalışmalar yok sayılmıştır. Bazı dönemlerde ise bir biçimde bilim ya da...

Kitaplardan Sinemaya Uyarlanan ‘Baş Yapıtlar’

Derleme/Günel Abdullayeva Tekcan Her zaman sevdiğimiz kitapları defalarca okumak hoşumuza gidiyor ama bu kitapların film versiyonları da bir o kadar heyecanlı olmuyor değil. Hele bu...

Erkekler için 7 maddelik “eril düzene katılmama” rehberi

Erkekler karşılarında bir feminist olduğu zaman “Ben kadınları ezmiyorum ki.”, “Bütün erkekler aynı değil” gibi argümanlara sarılabiliyorlar. İlginçtir, kadınların eziliyor olduğu gerçeğini kendilerine kişisel...

Son haberler

Çetin Ünsalan Yazdı: ‘Cehennemin sınırı 1 ay’

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’la Başbakan Jean Castex’in belirlediği yeni hükümet, kadın bakan sayısı erkek bakan sayısından fazla olmasına rağmen feministleri kızdırdı. Kabinede bulunan...

Derin uzayda bilinmeyen dört nesne keşfedildi

Derin uzayda bilinmeyen dört nesne keşfedildi EMU adlı araştırma kapsamında derin uzayı gözlemleyen gökbilimciler, bugüne dek kataloglanmış nesnelerle uyuşmayan dört yeni gök cismi keşfetti....

Nobelli ekonomist Stiglitz: Pandemide koruma politikaları ve likidite önemli

ABD’li Nobel Ödüllü ekonomist Joseph Stiglitz, Covid-19 krizinin ekonomik etkilerini değerlendirerek, ‘muhtaç durumda olanların korunmasına yönelik politikalar’ ile ‘gereksiz iflasların önüne geçilmesi için...

BM: Libya’da savaş dış müdahalelerle yeni boyuta taşındı

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, ”Libya’da savaş, eşi benzeri görülmemiş dış müdahale, sofistike silahlar ve yabancı paralı askerlerin dahil olmasıyla yeni bir...

AB, Hırvatistan ve Bulgaristan’ı avro bölgesine almak için ilk adımı atıyor

Avro bölgesi yetkilileri, Hırvatistan ve Bulgaristan’ın avroya geçebilmesi için ilk adımı atmaya hazırlanıyor.Reuters’a bilgi veren yetkililer, iki ülke ERM-2 olarak adlandırılan mekanizmaya davet...