Ghislaine de Busbecq Kanuni Sultan Süleyman’ın armağanı olan ilk lale soğanlarını Avrupa’ya tanıttığında belli ki tarihin ilk büyük spekülasyon balonuna neden olacağını tahmin edememişti.
Tartışı-Yorum / Tolga Yumrukaya
1600’de LALE 2015’te KONUT MANTIK HEP AYNI
Ghislaine de Busbecq Kanuni Sultan Süleyman’ın armağanı olan ilk lale soğanlarını Avrupa’ya tanıttığında belli ki tarihin ilk büyük spekülasyon balonuna neden olacağını tahmin edememişti. Lalenin güzelliğinden çok etkilenen Busbecq 1573 yılında ilk soğanların bir kısmını botanikçi olan ve Hollanda’da bir üniversitede görev yapan dostu CarolusClusius’a hediye etti. Bundan sonra lalenin Hollanda’daki hikayesi başladı.
Lale soğanlarının yetiştirilip çoğaltılmaya başlandığı sonraki kırk yıllık dönemde Hollanda askeri açıdan dış tehditlerden arınmış, tüccarları uluslararası arenada başarı sağlamış ve ekonomik olarak refah düzeyi yüksek sınıflar üretmeyi başarmıştı. Harcama kalemleri zorunlu tüketim ürünlerinden gösterişli statü ürünlerine dönerken lale tam da bu ihtiyaca cevap verecek bir ürün olarak piyasaya çıkmıştı. Kısa sürede gösteriş ve statünün sembolü olmayı başaran lale büyük bir akımı yol açmıştı. İlk soğanları yetiştirdiğinde bunları oldukça yüksek fiyata satan Clusius bu akımı başlatan ilk kişi olmuştu. Zira insanlarda fiyat ve değer algısını spekülatif hareketlere neden olacak şekilde değiştirmiştir. Lale yüksek değer ifade eden bir sembol olarak yayılmaya başladığında insanların çılgınlık noktasında tutkuya dönüşecek lale sevdası, aslında Clusius’un bahçesindeki soğanların bir gece çalınmasıyla ilk sinyallerini vermeye başlamıştı.
Finansal balonların filizlenmesi ve gelişmesi için rehavet ve sorgusuz bir mantık gerekir. Fiyatların hiç durmadan yükseleceğine ve herkesin para kazanacağına ilişkin inanılması güç bir inanç oluşur. Ürünün gerçek değeri asla sorgulanmaz, eğer daha yüksek fiyattan alıcı olduğu düşünülüyorsa şu anki bedeli ödemekten kimse çekinmez.
1636’nın sonlarında artık hiçbir lale soğanı için fiziksel teslimat yapılmıyordu. Tüm fiyatlar kağıt üzerinde uçmuş durumdaydı. Alınıp satılan tek şey dayanak varlık olan lale soğanı sahipliğini gösterir belgelerdi. Lale soğanları artık topraktan çıkarılmıyordu bile. Zengin fakir herkes lale çılgınlığının içine düşmüştü.Ve sonra…………………LALE DEVRİ BİTTİ.
Tarihlerden 2015
-Piyasa da değerinin çok çok üstünde fiyatlanmış gayrimenkulleri görüyoruz.
-Konut; yerli-yabancı,zengin-fakir herkesin gözde yatırım aracı.
-Konut;zorunlu bir ihtiyaçtan çıkıp ,markalı konut adı altında gösterişli bir statü ürünü haline gelmiş durumda.
-İnsanlar fiyatların sürekli yükseleceğini ,gayrimenkul ve toprağın hiçbir zaman kaybetmeyeceğini düşünüyorlar.(Uzun vadede haklı olabilirler)
-Ülkemizde temmuz 2015 te faaliyete geçen GAYRİMENKUL YATIRIM FONLARI’nın varlığı tehlike sinyallerini veriyor
-İnşaat firmaları ellerinde kalan konutları, bir de menkul kıymete çevirip alıcı bulmaya çalışıyor.
-Araziler zeminine bakılmaksızın kağıt üzerinde işlem görüyor.
Tüm bu saydıklarım size bir yerden tanıdık geldi mi?
#Hatırlatmak isterim ki bunlar lale devrinin bitiş sinyalleri…