8.5 C
İstanbul
Cumartesi, Kasım 28, 2020

Sümerler’den Asteklere kurban ritüelleri

Yazan: Burak Baş Tanrılar ya da bir inanç uğruna canlıların kurban edilmesi geleneğinin kökeni binlerce yıl öncesine dayanıyor. Her ne kadar yazının keşfinden önce kurban...

Bunlara bakmalısınız

Çocuğunuzu ‘cinsel istismardan’ korumak için ‘İç Çamaşırı Kuralı’nı öğretin

Beş çocuktan biri cinsel şiddete, cinsel istismara maruz kalıyor. Çocuğunuzun böyle bir durumla karşılaşmaması için ona İç Çamaşırı Kuralı'nı öğretebilirsiniz.   İç Çamaşırı Kuralı, Avrupa Konseyi'nin...

Zygmunt Bauman: Sosyal medya çok kullanışlı ve keyifli bir tuzak

Zygmunt Bauman yakınlarda 90. doğum gününü kutladı ve Leeds’deki evinden İspanya’nın kuzeyindeki Burgos’taki bir etkinliğe gitmek için iki kez uçağa bindi. Söyleşiye başlarken yorgun...

Ataerkil bir toplumda 4 maddeyle kadınların giyimine göre takılan isimler

Ataerkil bir zihniyetin hakim olduğu dünyada tahakküm altındaki cins olan kadına da erkeklerin rol biçtiğini söylemek yanlış olmaz. Ne var ki hayatın her alanında...

Dresden’de Gezilecek 8 Yer

Doğu Almanya’nın mücevheri Dresden, nefes kesici güzelliğiyle şehri çevreleyen Elbe Nehri‘ne nazır nefis bir kent.

Erkekler için 7 maddelik “eril düzene katılmama” rehberi

Erkekler karşılarında bir feminist olduğu zaman “Ben kadınları ezmiyorum ki.”, “Bütün erkekler aynı değil” gibi argümanlara sarılabiliyorlar. İlginçtir, kadınların eziliyor olduğu gerçeğini kendilerine kişisel...

Biz yaşlandıkça zaman neden daha hızlı akar?

Zaman; kontrolümüz dışında sürekli akıp giden, durdurulamayan, ileri ya da geri sarılamayan soyut bir kavram. Aynı zaman dilimi, kimisine göre uzun, kimisine göre kısa....

Mehmet Ali Verçin: Ekonominin gidişatı hakkında ilk senaryo; ‘Tıkanma’

Azalan uluslararası döviz rezervleri, Türkiye ekonomisinin en önemli sorunu olmasına rağmen gerekli ve yeterli tedbirlerin alınmaması, ekonominin geleceği hakkında tehlike çanlarının çalmasına yol açıyor.

Geçen yazımızda Türkiye ekonomisinin alınacak veya alınmayacak tedbirlere göre, maruz kalacağı muhtemel üç değişik senaryodan bahsetmiştik.

“Tıkanma” senaryosu diye adlandırdığımız birinci senaryo, en geç 2021 sonunda, döviz rezervlerinin 40 milyar doların altına düşebileceği ve Türkiye’nin dış borç ödemelerini yapamayabileceği ihtimaline dayanıyor.

Bu senaryonun verilerini ve süreçlerini ihtimamla incelediğimizde her türlü “kötü” sonucun ihtimal dâhilinde olduğu görülmektedir.

Önceki yazıda bahsettiğimiz mevcut 85,5 milyar doların, 7’si nakit, 11’i yurtdışı banka hesaplarından olmak üzere 18 milyar doları bankalardadır.

Herhangi bir sıkıntı halinde bankalardaki bu 7 milyar dolar ve TCMB’deki 2,5 milyar dolar nakit, hızla, bankaların kiralık kasalarına veya evdeki kasalara aktarılacaktır.

Türk bankaları, günlük ortalama 8 milyar dolarlık uluslararası ödeme, tahsilat ve döviz alım satım işlemi yapmaktadır. Bu işlemler için bankaların yurtdışındaki hesaplarında en az on milyar dolar tutmaları şart ve zorunlu.

Yani bankalardaki dövizden dış borç ödemelerine pay ayrılamaz.

Geriye kalan 65 milyar, adeta, gün be gün erimeye terk edilmiş.

DÖVİZLER NASIL ERİR

1) Yeni ekonomik program, YEP, 2021 yılı için cari açık oranını %1,9 öngörülmüş. Kabul edip 15 aya uyarladığımızda 17 milyar dolar cari açık oluşuyor.

2) Bu yılın ilk dokuz ayında yabancılar ellerindeki hisse ve hazine tahvillerini satarak Türkiye’den 13 milyar dolar çıkardılar. Önümüzdeki 15 ayda en az 5 milyar dolar daha çıkarmaları sürpriz olmaz.

3) Türkiye’de doğrudan yatırım yapmış veya ev ve işyeri almış kişiler, bu varlıklarını, satarak çıkabilirler. Bu işlemler de 2 milyar dolara ulaşabilir.

4) Gelecekte yapılacak ithalatın finansmanında sıkıntı çıkma ihtimali, şirketleri, erkenden yurt dışına para çıkarmaya sevk edebilir. Bu rakam 10 milyar dolara kadar çıkabilir.

5) Türkiye’nin dış borcunun 420 milyar dolar olduğunu belirtmiştik. Her borcun bir faizi olur ve bu faizler ya ödenir ya da borçlara eklenir.

Bu borçlar için ödenecek yıllık faiz oranını % 5 olarak varsaydığımızda tahakkuk edecek yıllık faiz tutarı 21 milyar dolar olur.




Bu faiz tutarının 11 milyar dolarını borçlara ekleneceğini ve sadece 10 milyar doların ödeneceğini varsayalım.

6) En önemlisi kısa vadeli borçların çevrilebilirliği. TCMB kaynaklarına göre, Temmuz 2020 itibarıyla vadesine bir yıl kalmış dış borçlar toplamı 176 milyar dolardır. 2021’in sonuna kadar da 200 milyar dolar varsayalım.

Türkiye ekonomisinin kötüye gittiğini düşünen bazı alacaklarının, paralarının, tamamını veya bir kısmını tahsil etmek isteyecektir. Kredi verebilecek kurumlar da ihtiyaç kadar kredi vermeyebilir.

Sıkıntıya düşme ihtimali olan bir borçluya alacaklıların müsamaha göstermesini beklemek, temelsiz bir iyimserliktir.

Soru: Bu 200 milyar dolarlık kısa vadeli borcun % kaçını tekrar döndürebiliriz?

Cevap: Mevcut şartlar devam ederse %80’ini döndürmek bile başarı sayılır; fakat biz, iyimser davranıp %90 diyelim. Yani mevcut rezervlerimiz 20 milyar dolar azalacaktır.

Son Toplam: Yukarıda kötümser olmayan varsayımlar altında, bu altı maddede, uluslararası döviz rezervleri kaybının toplamı tam 64 (altmış dört) milyar dolara ulaşıyor.

TIKANMA

Geriye basit bir soru kaldı: Türkiye ekonomisi 64 milyar doları ödeyemez, peki 30 milyar dolar rezerv azalışına tahammül edebilir mi?

Cevap: Kesinlikle hayır.

“Bir borçlunun borcunu ödeyip ödeyemeyeceğini sorgulamak” galiba, benim, bankacılıktan gelme “mesleki refleks”im. Bu yazıya başlarken kötü bir sonuçla karşılaşacağımı tahmin ediyordum fakat “Tıkanma” olacak kadarına değil.

Sonuçta “kötü bir akıbet” ihtimalinin tellalı durumuna geldik.

“2. Sürüklenme” ve “3. Azim” senaryo çalışmalarında, ekonomiye olumlu etki sağlayacak bazı parametreler ilave ederek irdelemeye devam edeceğiz.

 

Yazının Kaynağına Buradan Ulaşabilirsiniz 

 








CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bunları kaçırmayın

Tomris Uyar ve aşıkları

Sizce en kıskanılan, çoğu kişinin yerinde olmak istediği kadın kim? Öyle bir kadın var ki en güzel isimler, en güzel eserlerini onun için yazdı. O...

Dildeki cinsiyetçilikten kurtulmak için 14 maddelik imtihan

Türkçede hem günlük konuşma dilinde hem de tarihsel olarak günümüze değin bir anlam kazanan deyimler silsilesi kadın ve erkek cinsleri ve toplumsal cinsiyet rolleri...

Yapay Zeka: Dost Mu, Düşman Mı?

Londra'daki Kraliyet Cemiyeti'nde sıradan bir Haziran'ın bir Cumartesi sabahı. Bilgisayar bilimcileri, halk arasında ünlü isimler ve gazeteciler, onlarca yıldır süregelen bir mücadeleye tanıklık etmek...

Dünden bugüne: Nuri Bilge Ceylan

 Dünyanın en prestijli ödüllerinden Altın Palmiye'yi son filmi "Kış Uykusu"yla kazanan Nuri Bilge Ceylan'ı ne kadar tanıyoruz? Güldal Kızıldemir'in bu büyük yönetmenle 1997'de yaptığı...

Son haberler

Turkish Yatırım: Aşı gerçekleri ve yatırım temaları

Aşı üzerine çalışmalar yapan bir çok firma bulunuyor ve art arda başarılı sonuçlar gelmeye devam ediyor. İlk sevindiren aşı haberi Kasım ayı başında...

BM: Pandemi nedeniyle cinsiyet eşitliğinde 25 yıllık kazanımlar yok olabilir

Birleşmiş Milletler (BM) Covid-19 salgını nedeniyle cinsiyet eşitliği meselesinde kadınların 25 yıllık kazanımlarının yok olabileceğini belirtti. BM’nin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadınların Güçlenmesi biriminin...

Walt Disney 32 bin çalışanını işten çıkaracak

Koronavirüs salgını nedeniyle zor günler geçiren ABD’li eğlence şirketi Walt Disney, işten çıkarma rakamını 32 bin kişiye yükseltti. NTV‘nin Business Insider‘dan aktardığı habere göre,...

Türkiye ve Katar, Borsa İstanbul’un yüzde 10’luk payının devri için mutabakat anlaşması imzaladı

Türkiye Varlık Fonu (TVF) ve Katar Yatırım Otoritesi (QIA), Borsa İstanbul’un yüzde 10’luk payının QIA’ya devri için mutabakat anlaşması imzaladı. TVF CEO’su Zafer Sönmez...

Doğru politikalar, yalana tövbe, yabancı alımı getirdi!

Yabancılar 565 Milyon Dolar Menkul Kıymet Aldı… 13  – 20 Kasım haftasında yurt dışı yerleşik yatırımcılar reel olarak (fiyat ve kur etkisinden arındırılmış) 389,7  milyon dolar hisse...