ŞOK:  Murat Çetinkaya görevden alındı

0


TCMB Başkanı Murat Çetinkaya kurumsal hedeflere ulaşamadıkları gerekçesiyle görevinden alındı. Yerine Başkan Yardımcısı Murat Uysal atandı.

Yeni Merkez Bankası Başkanı Murat Uysal ilk demecinde, “Fiyat istikrarını sağlamaya odaklı para politikası araçlarını bağımsız şekilde uygulamaya devam edeceğim” dedi.

TCMB açıklamasına göre Başkan Uysal, “hedefler doğrultusundaki politikalarla ilgili iletişim kanallarının en üst düzeyde kullanılacağını” belirtti.

TCMB sitesinde yer alan açıklamaya göre Uysal “önümüzdeki günlerde bir basın toplantısı düzenleyecektir. Tanışma toplantısının yeri ve zamanı Bankamız tarafından değerli basın mensuplarına duyurulacak”

TCMB YASASINA GÖRE BAŞKAN GÖREVDEN ALINABİLİR Mİ?

1211 Sayılı TCMB Yasası  TCMB Başkanı’nın görevden alınma veya affolma şartlarını Madde 27 ve Madde 28’de düzenliyor. Maddeler şöyle:

Madde 27- Başkanlık görevi, özel bir kanuna dayanmadıkça Banka dışında teşrii, resmi veya özel herhangi bir görev ile birleşemez. Bundan başka Başkan, ticaretle uğraşamayacağı gibi, bankalar ve şirketlerde de hissedar olamaz. Hayır dernekleri ile amacı hayır, sosyal ve eğitim işlerine yönelmiş vakıflardaki görevler ve kâr amacı gütmeyen kooperatif ortaklığı bu hüküm dışındadır.

Madde 28- Başkan (Guvernör) ancak, 27 nci maddedeki yasakların gerçekleşmesi ve bu Kanunla kendisine verilen görevlerin devamlı surette ifasını imkansız kılacak durumların ortaya çıkması hallerinde, atanmasındaki usule göre görevinden af olunabilir.

Ancak cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçildikten sonra bir Cumhurbaşkanı kararnamesiyle Cumhurbaşkanlığına TCMB guvernörlerini atama yetkisi tanınmıştı. Aynı zamanda  çok sayıda üst düzey kamu yöneticisinin atanması ve görevden alınması yetkisi Cumhurbaşkanlığına verilmişti.

İşte bu kararnamedeki 4. madde bugünkü görevden alınmanın yasal temelini oluşturuyor. O madde şöyle:

Görev süresi
MADDE 4- (1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alanların görev süresi, atandıkları tarihte görevde bulunan Cumhurbaşkanının görev süresini geçemez. Cumhurbaşkanının görevi
sona erdiğinde, bunların görevi de sona erer. Ancak bunlar, yerlerine atama yapılıncaya kadar görevlerine
devam eder. Görev süreleri sona erenler, yeniden atanabilir. Bunlar, görev süreleri sona ermeden de Cumhurbaşkanınca görevden alınabilir.

Kararnamedeki eki (I) sayılı cetveldeki görevler arasında TCMB Başkanlığı da sayılıyordu.

Buna karşılık bu Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin mevcut TCMB yasasının üstünde olamayacağına dair itirazlar da dillendiriliyor.

Görevden alma karanamesinde ise yukarıdaki 3 sayılı cumhurbaşkanlığı kararnamesinin 2. maddesine atıf yapılıyor. ancak o maddede görevden alma hususu düzenlenmiyor.

Cumhurbaşkanının görevden alma kararında bahsi geçen 375 Sayılı KHK’nın ek 35. maddesindeki ilgili kısım ise şöyle: Ek Madde 35- (Ek: 2/7/2018 – KHK-703/178 md.) “Cumhurbaşkanınca süreli atanan üst kademe kamu yöneticileri, ilgili kanunlarda öngörülen görevden alma gerekçeleri yanında kurumsal hedeflere ulaşılamaması nedeniyle de süreleri tamamlanmadan görevlerinden alınabilirler.”

Sözkonusu Kanun Hükmünde Kararname (KHK) 1989 tarihli dayanak kanunları ise 1986, 1989 tarihleri arasında çıkarılmış 3268,  3347, 3479 ve 3569 nolu kanunlar.

İLK TEPKİLER

AK Parti döneminde TCMB Başkanlığı yapan ve şimdi İYİ Parti saflarında politika yapan eski TCMB Başkanı Durmuş Yılmaz yukarıdaki iki yasa maddesini paylaştı ve şu tweet’i attı:

“Yukarıda belirtilen hususlar dışında, kendisi istifa etmediği sürece, Başkanın görevden alınması mümkün değildir.Bu güvence MB bağımsızlığının ayrılmaz bir parçasıdır. Uygulamadan da görüleceği üzere bu hususun yasada yazması gerekli koşuldur.”

Eski bir TCMB çalışanı olan ve Merkez Bankası hakkında yazdığı yazılar kamuoyunda dikkatle takip edilen eski Hürriyet gazetesi yazarı Uğur Gürses Twitter’da konuyu şöyle değerlendirdi:

“Tahmin ettiğim gibi;seçim kaybeden Ankara maceracı yola hızla giriyor;Merkez Bankası başkanını görevden almanın amacı belli. Para basılsın, hızla faiz düşürülsün isteniyor. Ancak yasasında belirtilen sebepler yoksa Başkan görevden alınamaz. CB kararnamesi yasanın üzerinde değil.”

Mahfi  Eğilmez Twitter’de:  TCMB Başkanı, kurumsal hedeflere ulaşamadıkları gerekçesiyle görevinden alındı.

Hedef yanlıştı. Maliye politikası, para politikası hedefinin tam tersi bir hedefe yönelmişti. Bu koşullar altında hedefin tutması zaten mümkün değildi.

Diğer twitter yorumları şöyle:

Eski Fed uzmanı ve ekonomist Erkin Şahinöz:   Kabine revizyonuna işaret ediyor

Şu koltuklara atama yapılırken “bizim mahalleden olması zorunlu değildir” ilkesi uygulandığı gün “Türkiye hikayesi” oluşur

Nepotizmden vazgeçip meritokrasiye sarılmak şart..

“Kedinin rengi değil fareyi avlaması önemlidir”

Yeditepe Üniverisyesi’nden Prof. Dr. Veysel Ulusoy ise konuyu şu tweet’iyle yormumladı: “Merkez Bankası başkan değişimi, faiz indirim kararı ile sonuçlanabilir.”

CHP Sözcüsü Faik Öztrak:  Bunu da gördük. Bağımsız TCMB’nin Başkanı, Cumhurbaşkanı tarafından kurumsal hedeflere ulaşılamaması gerekçesiyle bir gece yarısı görevden alındı. Bunu yapanlar bizim ekonomi yönetimimize güvenin deme hakkını kaybetmiştir. TCMB Sarayın elinde tutsaktır NOKTA.

Takip edeceğiz, yazarımız Atilla “FÖŞ” Yeşilada para politikasını TCMB değil Saray yapar iddiasında bulunmuştu.  Bu görevden alma TCMB’nin bağımsız olmadığının altını çizerken, görevi boyunca hükümete destek veren Çetinkaya’nın da gerçek görevden alınma nedenine ışık tutmuyor.

YABANCI BASIN HABERİ NASIL GÖRDÜ?

Ulıslararası Bloomberg, haberi Erdoğan Faiz Oranlarını (Yüksek) Tutması Nedeniyle Öfkesini Çeken Merkez Bankası Başkanını Görevden Aldı  (Erdogan Ousts Central Bank Chief Who Drew Ire for Holding Rates) diye verdi.

Reuters Ajansı da haberi şu başlıkla gördü: “Turkey fires central bank chief as policy differences deepen amid economic malaise…” Yani: Ekonomik sıkıntılar esnasında potika farklılıkları derinleşirken Türkiye merkez bankası başkanını kovdu.

Haberin içinde ise “Resmi bir sebep gösterilmemekle birlikte, piyasalarda geçtiğimiz haftalarda Başkan Çetinkaya’nın faizleri indirmekte tereddütlü davrandığı için görevden alınabileceği konusunda  söylentiler çıkmıştı” yorumu yapılıdı.

 

Özgün, tarafsız ve  dünyayı anlamanıza yardımcı olacak ekonomi-finans-piyasa haber ve analizleri için biz Facebook’ta takibe alın. Sayfamız Bilgeekonomist

 

 

 



CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here