TCMB’nin gerçek rezervleri kaç dolar?

0


 

Seçim arifesinde hükümetin ricasıyla bankaların yabancılara fonlamayı kısması SWAP faizlerini %1.000’lere yükseltmiş, TCMB de “arka kapıdan faiz artırımına” baş vurmak mecburiyetinde bırakılmıştı.  Böylece bankalar içinde oldukça sık kullanılan, fakat sokaktaki vatandaşın derhal asla gündemine gelmeyen bir finansal enstrüman da manşetlere geçmişti.   Artık SWAP piyasası normale döndü, swap eğrisi %26 civarında bir TL faizi fiyatlıyor, fakat SWAP’lar gündemimizden çıkmadı.

TCMB’nin her hafta yayınladığı analitik bilançoda olağandışı harketler bir oldukça uzmanın dikkatini çekti. TCMB’nin kamuya  döviz borç verdiği, kamunun da el altından döviz satarak TL’yi savunduğu iddiaları dillerde dolaşmaya başladı. Son olarak olarak da yabancı yatırımcı ve bankalar TCMB’in net F/X rezervlerindeki gerilemeyi dillerine taktılar. Bu gerileme son 2 veri haftasında durdu, fakat şüpheler dağılmadı.   Bazı uzmanlar TCMB’nin bu kez  kulaklarından döviz mevduat fışkıran hususi bankalardan swap yöntemiyle borç alarak net F/X rezervlerini yüksek gösterdiğini öne sürdüler. TCMB bu mevzuda izahat yapacağını vaat etmesine karşın uzun süre sessiz kaldı.

 

Çarşamba günü Financial Times’da çıkan “Turkey props up reserves with billions of dollars in short-term borrowing” (Türkiye  rezervlerini milyarlarca dolar borçla takviye ediyor) başlıklı  haberde TCMB’nin cevabı gösterildi.

 

Haber “TCMB rezervlerini kısa vadeli dolar borçla takviye ederek ihtimaller içinde bir krizde TL’yi müdafa enerjisini abartıyor” ifadeleriyle başlıyor.

TCMB’nin son olarak raporunda net rezervleri 28.1 milyar dolar hesaplandı. Fakat, FT’nin swap işlemleri ayıklandıktan sonrasında bulmuş olduğu meblağ bir tek 16 milyar dolar. TCMB, Gelişmekte Olan Ülkeler  (GOÜ, Piyasalar =  GOP) içinde kısa vadeli dıç borçlarına oranla minimum F/X biriki tutan MB, bu yüzden de ihtimaller içinde para kaçışlarına karşı “ekonomimizin kırılgan” olduğu söyleniyor.

 

FT’nin müracatı üstüne yazılı bir yanıt yollayan TCMB swap işlemlerinin biriki meblağını etkileyebileceğini kabul etti, fakat muhasebeleştirmenin internasyonal normlara uygun bulunduğunun altını çizdi. Sadece, FT’nin  görüştüğü bazı piyasa katılımcıları bu açıklamadan sonrasında dahi rahatsızlıklarını ifade ettiler. Investec Bankası GOP  traderı Julian Rimmer “Bu (swapların) olağan işlemler bulunduğunu düşünmüyorum. Merkez Bankaları gerçekler hususunda bu denli ketum olmamalı” yorumunu yapmış oldu.

 

Adını vermek istemeyen bir eski TCMB yöneticisi ise “Bunlar borç, kazanılmış para değil. Biriki artırmanın geleneksel yöntemi bu değildir” dedi.

FT hesaplarına bakılırsa geçmişte swap hesabında 500 milyon dolardan fazla bakiye göstermeyen TCMB’nin bu kalemde borçları 8 Nisan haftasında 13 milyar dolara terfi etti.

 

Adını vermek istemeyen beş uzman yada yatırımcı da FT’la biriki düzeyi hakkında kaygılarını paylaştılar. FT’a bakılırsa bu kişiler JP Morgan aleyhinde soruşturma başlatılmasından  sonrasında bu mevzuda açıkça konuşmaktan çekindiklerini söylediler.

 

FT tanımların birazcık değişmiş olduğu günlük analitik bilançodan da SWAP işlemlerini çıkartarak biriki hesabı yapmış oldu. Bu hesaba bakılırsa   net F/X reservler Nisan ayı süresince 11.5 milyar doların altında seyretti. Eş yöntemlerle hesaplanan Mart başı rezervleri ise  28.7 milyar dolar olarak rapor edildi.

FT’ye bakılırsa, swap işlemleri dahil edilse dahi, Mart-Nisan içinde rezervlerde bir yitik var. FT bu kaybın TCMB’nin kamuya  verdiği borçla ilgili olup olmadığını sordu.  TCMB soruya açık yanıt vermedi, fakat “SWAP operasyonları Bankamızın yerli bankaların likidite yönetimi ve etkin çalışmasını sağlamada kullandığı internasyonal  kabul  gören bir yöntemdir” demekle yetindi.  TCMB ek olarak  genel kabul görmüş biriki rasyosunun brüt rezervler bulunduğunu, şundan dolayı gerektiği süre tüm bu meblağın Banka’nın kullanımına amade bulunduğunu altını çizdi.

 

Halen 77 milyar dolar olan brüt rezervlerin de bir yıl içinde 177 milyar dolar dış borç çevirmesi ihtiyaç duyulan iktisat için yetersiz olduğu iddia ediliyor.

 



CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here