8.5 C
İstanbul
Pazar, Ağustos 9, 2020

Türkiye sinemasında canlandırdıkları karakterlerle filmlerin önüne geçen 10 oyuncu

Bazen bir filmi muhteşem yapan yönetmenden öte oyuncudur.  Sinema tarihinde bunu başarabilen nadir oyuncular vardır. Her ne kadar Avrupa'da kendini gösterme fırsatı bulamasalar da bizim...

Bunlara bakmalısınız

Dünden bugüne: Nuri Bilge Ceylan

 Dünyanın en prestijli ödüllerinden Altın Palmiye'yi son filmi "Kış Uykusu"yla kazanan Nuri Bilge Ceylan'ı ne kadar tanıyoruz? Güldal Kızıldemir'in bu büyük yönetmenle 1997'de yaptığı...

Edebiyatın karanlık kahini: Aldous Huxley

Bütün zamanlarda raslayabileceğimiz, zamanını aşmış, hatta zaman hakkında öngörüde bulunmuş ve bu öngörüleri gerçekleşmiş insanlar vardır. Bu gün sizler için Aldous Huxley'in hayatından sahneleri...

Kadın’ı varlıklarıyla hatırlatmaya çalışan iki kadın: Luiz Bakar ve Ester Zonana

Birbirlerini hiç tanımamış, aynı amaç uğruna mücadele eden iki kadının dillendirdikleri bir nokta. Onca söz ve güç sahibi dini lider ve cemaat yöneticilerinin içinde,...

Erkeğin dünyasında zincirlerini kırmış 20 kadına adanmış 20 film

Tarihte bazı kadınlar toplum yapısına sirayet etmiş cinsiyet algısını öyle zorladılar ki, bugün onlar sayesinde bir nebzede olsa daha eşit bir dünya oluştu. Bu...

Dresden’de Gezilecek 8 Yer

Doğu Almanya’nın mücevheri Dresden, nefes kesici güzelliğiyle şehri çevreleyen Elbe Nehri‘ne nazır nefis bir kent.

Çocuğunuzu ‘cinsel istismardan’ korumak için ‘İç Çamaşırı Kuralı’nı öğretin

Beş çocuktan biri cinsel şiddete, cinsel istismara maruz kalıyor. Çocuğunuzun böyle bir durumla karşılaşmaması için ona İç Çamaşırı Kuralı'nı öğretebilirsiniz. İç Çamaşırı Kuralı, Avrupa Konseyi'nin...

Tüfe – Üfe – Faiz Üçgeni

Ekim 2018’de tepe noktasını yıllık %25,2’lik artış ile gördüğümüz enflasyon Mayıs ayında yıllık %18,7 artarak endeks bazında 413,52’ye ulaştı. Görünen o ki baz etkisinin hissedilmeye başlanması ile enflasyonda düşüşün de devam etmesi olası gibi… Baz etkisini, endekste yeni seviye olarak nitelemek mümkündür. Yani endekste gördüğümüz ani sıçramanın yerini stabil bir görünüme bırakması bazımızın artık yeni seviyelerde oluştuğunu simgeliyor. Bu yorumu aklımızın bir köşesinde tutarak şimdi tüketici fiyat endeksi (TÜFE), yurtiçi üretici fiyat endeksi (ÜFE), C Grubu Çekirdek TÜFE (Enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE) ve döviz sepetini (Döviz Sepeti = (USD (alış, satış) + EUR (alış, satış))/2) inceleyelim.

Kurdaki seyrin nereden nereye geldiğini ve hangi olayların kuru nasıl tetiklediğini geçmiş yazılarımdan birinde detaylandırmaya çalışmıştım. Şimdi de TCMB’den aldığım aylık USD ve EUR kurlarının (alış ve satış) ortalamasını kullanarak oluşturduğum döviz sepetiyle TÜFE ve ÜFE arasındaki yakın ilişkiyi vurgulamaya çalışacağım. Eylül ve Ekim 2018’de kur sepetinin geldiği seviyenin TÜFE ve ÜFE üzerindeki etkisini yukarıdaki grafikte görmekteyiz. Bu etki sonrası TÜFE Ekim’de 401,3, ÜFE ise 443,8 olarak gerçekleşmişti. Yani endeks bazında yeni bazımızın temelleri bu dönemde atıldı. Bu tarihten sonra kurlarda görülen gevşeme ile endekslerde de aşağı yönlü bir hareket yaşanmış olsa da yıllık artışlar TÜFE’de %18,7-%21,6, ÜFE’de ise %28,7-%38,5 bandında gerçekleşti. Enflasyonun tek haneye indiğini görmemiz için zaman olsa da Eylül-Ekim ayları bunun için muhtemel hedef olarak belirtilebilir.

Peki, burada değinilmesi gereken konu nedir sizce? Diyelim ki Eylül ayında enflasyon %9 seviyesine geriledi, bu durumda Eylül 2019’da TÜFE endeksi 426 seviyesine geldi. Sizce endeks değeri olarak baktığınızda bu oran gözünüze nasıl görünür? Bunu daha iyi detaylandırmak adına şu örneği vereceğim: TÜİK’in veri setine baz oluşturan sene olan 2003’te 12 aylık TÜFE’nin ortalaması 100’dü. Bu ortalama yıllar bazında artış gösterdi ve 2005’te 117,5, 2008’de 154,7, 2011’de 190, 2014’te 242, 2017’de 312 ve 2018’de 363 olarak gerçekleşti. Bunun anlamı: TÜİK’in TÜFE ve ÜFE hesaplamasında kullandığı mal sepetindeki ürünlerin (ağırlık değişimi, sepetteki ürünlerin değişimi gibi konuları denkleme katmadan) 2003-2019 yıllarında gerçekleşen 12 aylık endeks ortalamalarına göre artışları sırasıyla %9,2 ve %9,8 olmuştur. Yani tüketici harcanabilir gelirinde aynı dönemde yıllık minimum %9,2 artış sağladığında, üretici ise sattığı malın fiyatını yıllık %9,8 yükseltebildiğinde enflasyona yenilmemiş sayılmaktadır.




Geçmişte için yapmış olduğum bir çalışmada PMI, KKO ve Sanayi üretimi verilerinin birbirleri için anlamlılık (tanımlayıcılık) derecesini incelemiştim. Sizce aynı çalışmayı kur sepeti ve ÜFE – TÜFE verileri arasında yaptığımda korelasyon kaç çıkmış olabilir… 2014-2019 dönemi için TÜFE – kur sepeti ilişkisi %97,9, ÜFE – kur sepeti ise %98,7 anlamlı çıkıyor.

Kurların cebimizden çıkan paraya etkisine bu kadar değindikten sonra TCMB’ye bakalım. Kendilerinin politika faizi olarak nitelendirdiği 1 haftalık repo oranına, enflasyon raporunda belirtildiği üzere takip edilen C Grubu Çekirdek TÜFE’nin yıllık değişimine ve aylık kur sepetine… Eylül ayında görülen kur atağından sonra politika faiz oranını %24 seviyesine yükseltmek durumunda kalan TCMB’nin kurlarda olası bir sıçramanın (sıcak paranın ülkeden çıkması sonrası) yaşanmaması için temkinli duruşunu o zamandan beri sürdürdüğünü görmekteyiz. Üstteki grafikten de görebileceğiniz gibi kur sepeti bir daha 6,9020’yi görmedi. Yine de istikrar ortamı olarak nitelendirebileceğimiz koşulların tam olarak sağlandığı kanısına varmadan TCMB’nin politika faizinde sert bir indirime gitmesi kısa vadede zor görünüyor. Dünyanın ticaret savaşından etkilendiği üretimin sekteye uğradığı bir dönemde aksini yapmasını beklemek yanlış olur herhalde. Enflasyonu aşağı çekmede faizin rolünü de unutmayalım (yumurta – tavuk ilişkisini) ve yakın takibe devam edelim.

Alp Nâsır








CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bunları kaçırmayın

Dünyanın en ilginç sanatçısından en ilginç savaş aracı

Arjantinli sıradışı sanatçı Raul Lemesoff, insanlara kitabı sevdirmenin belkide hiç denenmemiş bir yolunu deniyor. Sanatçının çalışmasını derlediğimiz listemizde aşağılara doğru kaydıkça önyargılarınız yıkılacak.Dilerseniz sıradışı listemize...

Yaşar Kemal: Sevmek, Sevinmek, İyi Şeyler Üstüne

Siz ne derseniz deyin, ben bıktım. Nah burama geldi. Neredeyse öfkeden, çaresizlikten boğulacağım. Kendimi kandırmaya çalışıyorum. İyi olacak, iyi olacak! Başkalarını da kendimle birlikte...

Tomris Uyar ve aşıkları

Sizce en kıskanılan, çoğu kişinin yerinde olmak istediği kadın kim? Öyle bir kadın var ki en güzel isimler, en güzel eserlerini onun için yazdı.O...

Vadim Stein’in 32 fotoğrafıyla dansçılar

Ukraynalı Fotoğrafçı Vadim Stein, drama, heykelcilik ve grafik üzerine yaptığı çalışmalarının ardından dansçıların fotoğraflarını çekmeye karar verir.Fotoğrafçı Vadim Stein'in çalışmalarından küçük bir demeti sizin...

Son haberler

İş Dünyasının Ekonomiye Güveni Arttı

2020 yılı Temmuz ayında mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi, bir önceki aya göre 10,2 puan artarak 55,5 değerine yükseldi. Temmuz ayında...

SABAH Raporu:   CDS’lerde satış dalgası, dışarda kaygılı piyasalar

Corbyn’in sola çektiği İşçi Partisi’nin dümenini sağa kıran Starmer’a tepki büyük. Tabandan kopuşlar devam ediyor. Gerekçe yeni liderin Blair benzeri neoliberal politikalara geri...

Yunanistan: Türkiye ile diyalog kurmaya açığız ama tehdit altında olmaz

Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias, ülkesinin Türkiye ile diyalog kurmaya açık olduğunu ancak bunun tehdit altında yapılamayacağını söyledi.Türkiye, Meis Adası’nın güney ve doğusunda...

Frances McDormand’lı ‘Nomadland’in ilkgösterimi Venedik ve Toronto’da eş zamanlı yapılacak

Chloé Zhao’nun Frances McDormand’lı yeni filmi “Nomadland”, ilkgösterimini 11 Eylül’de Venedik ve Toronto film festivallerinde eş zamanlı olarak yapacak. FilmLoverss’ın Deadline’dan aktardığı habere göre,...

İşKur verileri  işsizlik Haziran’da yüksek seyredecek diyor

Almanya, BM’nin Libya’ya yönelik silah ambargosu kararını denetlemek için İrini misyonu kapsamında Libya açıklarına asker gönderecek. Almanya, Libya’da çatışan taraflara yasa dışı yollarla silah...