8.5 C
İstanbul
Cumartesi, Ağustos 1, 2020

Daha önce hiç görmediğiniz 27 tarihi fotoğraf

Tarihin derinliklerinden çıkan fotoğraflar bazı zamanlar tarih kitaplarından bile daha değerli olabiliyor. Bu listede öyle fotoğraflar karşılaşacaksınız ki şaşkınlığınıza engel olamayacaksınız.Hitler'in 11 yaşındaki halinden,...

Bunlara bakmalısınız

Ortadoğu’nun kadife sesi Mohsen Namjoo ve 10 şarkısı

Mohsen Namjoo Meşhed şehrinde geleneksel yapıdaki bir aile içerisinde büyüdü. Edebiyat ve müziğe olan ilgisi daha çocukluğunda başlamıştı. okuldaki sanat etkinliklerinde aktif olarak rol...

Aman doktor, Canım doktor: August Bier

Bilim kurgu filmlerin favori tiplemesi hafif(!) kaçık bilim insanları en sevdiğim klişe karakterlerdendir. Mary Shelley’le aynı kumaştan mı dokunduk bilemeyeceğim ama bilim insanları ve...

Yapay Zeka: Dost Mu, Düşman Mı?

Londra'daki Kraliyet Cemiyeti'nde sıradan bir Haziran'ın bir Cumartesi sabahı. Bilgisayar bilimcileri, halk arasında ünlü isimler ve gazeteciler, onlarca yıldır süregelen bir mücadeleye tanıklık etmek...

Dresden’de Gezilecek 8 Yer

Doğu Almanya’nın mücevheri Dresden, nefes kesici güzelliğiyle şehri çevreleyen Elbe Nehri‘ne nazır nefis bir kent.

Tomris Uyar ve aşıkları

Sizce en kıskanılan, çoğu kişinin yerinde olmak istediği kadın kim? Öyle bir kadın var ki en güzel isimler, en güzel eserlerini onun için yazdı.O...

Patti Smith’ten Frida Kahlo ve Diego Rivera’ya bir aşk mektubu

Frida Kahlo da her kadın gibi kurbanıydı toplumun, öteki idi. Ama köşesine çekilip acılarının öylece geçmesini beklemedi. Kendisi ile yüzleşirken aslında kadınlığı ile de...

Türkiye’de sinema sektöründe kadınlara fırsat eşitliği yok

Oscar ödül töreninde kadın yönetmenlerin aday gösterilmemiş olması, sinema sektöründe kadınların görünürlüğü sorununu gündeme taşıdı. Görüşülen farklı isimlerle Türkiye’deki durum mercek altına alındı.

DW Türkçe’den Ayşegül Ilgın’ın haberine göre, İsrailli-ABD’li oyuncu ve yönetmen Natalie Portman’ın Oscar ödül töreninde giydiği, üzerinde aday gösterilmeyen kadın yönetmenlerin isimlerinin olduğu kıyafet, sinema sektöründe kadınların durumunu, festivallerde aday gösterilme ve ödül dağıtımında kadın yönetmenlerin fırsat eşitliğine sahip olup olmadığını bir kez daha gündeme taşıdı. 92 yıllık Oscar tarihinde kadın yönetmenler, sadece beş kez “en iyi yönetmen” dalında ödüle aday gösterildi.

Dünya çapında kadın yönetmenlerin çektiği filmlerin sayısı erkek yönetmenlerin filmlerine göre daha az, bu festival başvurularına da yansıyor. Avrupa Sinema Fonu Eurimages verilerine göre, 2014-2017 yılları arasında çekilen dram filmlerinin yüzde 25’i, belgesel filmlerinin yüzde 38’i ve animasyon filmlerinin sadece yüzde 23’ü kadın yönetmenlere ait.

Yapımcı ve sinema araştırmacısı İlknur Bilir’e göre, kadın yönetmenlerin sayısının az olmasının nedeni, büyük bütçeli projelerin kadınlara “emanet edilmemesi” ve endüstriyel bir fırsat eşitliği olmaması. Bilir, “Bir erkek aklı ile yaratılmış sinema endüstrisinin ekonomisinde de erkeklerin imtiyaz sahibi” olduğunu ve kadın yönetmenlerin projelerinin “geri kazanım oranlarının da bütçe meselesinde olduğu gibi erkek yönetmenlerden az olduğunu” belirtiyor.

Bilir, “Natalie Portman’ın aday gösterilmeyen kadın yönetmenlerin isimlerini elbisesine taşıması, erkek imtiyazlı bir sektörde çalıştığının son derece farkında bir kadın yapımcı olarak, kadın yönetmenlerin görünürlüğüne hizmet ediyor” diyor.

Türkiye’deki ödüller için de durum aynı

Türkiye’deki tablo da değişmiyor. Örneğin, Türkiye’nin en büyük festivallerinden biri olan İstanbul Film Festivali’nin 2019’daki “en iyi yönetmen” adaylarında erkek yönetmenlerin yoğunluğu göze çarpıyor. Ödüllere layık görülenlerin de çoğunluğu erkek. En iyi yönetmen, en iyi görüntü yönetmeni, en iyi kurgu, en iyi senaryo, mansiyon ve en iyi ilk film ödülleri erkeklere verilirken, kadınların ismi yalnızca belgesel ve kısa film kategorilerinde verilen ödüllerde görülüyor.

Bir diğer büyük film festivali Ankara Film Festivali’nin istatistikleri de farklı bir tablo göstermiyor. 2018 yılında, Ulusal Uzun Film Yarışması’nda ödüle aday 10 yönetmenden yalnızca biri kadınken, Ulusal Kısa Film Yarışması’nda 15 isimden sadece ikisi kadın. 2019 yılında da dağılım değişmiyor. Ulusal Uzun Film kategorisinde ödüle aday 11 yönetmenden sadece biri kadınken, kısa film kategorisinde 16 adayın sadece dördü kadın.

“Toz Bezi” filmiyle ulusal ve uluslararası festivallerde büyük başarı yakalayan, birçok ödüle değer görülen Ahu Öztürk, kadınların bu sektördeki durumunun rakamlarla okunduğunda daha çok netleştiğini belirtiyor. Öztürk, “Kadın yönetmen sayısı az, ikinci filmini çeken kadın yönetmen sayısı çok daha az, bakanlıktan destek alan kadın yönetmenler ise çok daha az. Ama tüm bunlara rağmen iyi ki yılmıyorlar; müthiş bir derinlik ve bilgelik getiriyorlar sinemaya” diyor.




‘Kadınların filmlerinin sayısı 200’ü geçmiyor’

Yönetmen Biket İlhan, 1914’ten günümüze dek 7 bin civarında Türk filmi üretildiğini ve bunların içinde kadınların çektiği filmlerin sayısının ise 200’ü geçmediğine dikkat çekiyor. Bu filmlerin 37’sinin Bilge Olgaç’a ait olduğunu söyleyen İlhan, festivallere davet edilseler de ödül dağıtımında azınlıkta kaldıklarının altını çiziyor.

“Directed by Women” uluslararası festivalinin Türkiye ayağı  “Kadın Yönetmenler Kısa Film Festivali” bu eşitsizliğe çözüm üretmeye çalışan isimler tarafından bu sene ikinci kez organize ediliyor.

Daha fazla kadın yönetmenin film çekmesine destek sağlamayı ve kadınların filmlerinin görünürlüğünü sağlayacak platformları artırmayı amaçlayan girişimin Program Direktörü Ceren Şahan, geçen seneki deneyimin kazanımlarını paylaşıyor:

“Kadın yönetmenlere az yer verildiğini düşünen üç kadın yönetmen olarak, kadınları desteklemek ve yüreklendirmek amacıyla bu festivali başlattık. Geçen seneki organizasyonda etkileşim yüksekti. Kadın yönetmenler birbirleriyle tanıştılar, birbirlerine yardımcı oldular. Bire bir dayanışmayı gördük ve aldığımız tepkiler, ‘ihtiyacımız vardı, vesile oldunuz’ şeklinde oldu.”

Belgesel yönetmeni Nejla Demirci de dayanışmanın önemini vurguluyor ve “Kadın sinemacıların birbirleriyle deneyimlerini paylaşmaları ortak mücadeleye olduğu kadar, üretime de yansır, üretime yansıması da çoğalmamız demek” yorumunu yapıyor.

‘Çalışırken kadını muhatap almıyorlar’

Demirci ayrıca kadınların birbirlerine fonlar bulması, birbirlerinin filmlerini izlemeleri ve birbirlerinin sorunlarına duyarlı olmaları gerektiği görüşünde.

Kadınların sahada yaşadıkları sorunlara dikkat çeken Demirci, şu örneği veriyor:

“Kanun Hükmü’ belgeselim yasaklanmıştı. Çekimlerde her sokağa çıktığımızda, 3-5 dakika içinde polisler gelip kameralarımızı kapattırırdı. Fakat, her geldiklerinde bunu ekipteki erkeklere söylerlerdi, muhatap olarak beni almazlardı. Onlar, yönetmenimizle konuşun dediğinde onlar yüzüme bile bakmadan konuşurdu.”

‘Pozitif ayrımcılık gerekiyor’

Uzun yıllardır bu sektörün içinde olan yönetmen Biket İlhan’ın ise bu sektörde de pozitif ayrımcılık yapılmasını öneriyor:

“Daha çok kadının film çekmesi için kendi çabalarının yanı sıra; devletin, belediyelerin ve sponsorların destek sağlarken kadın yönetmenlere pozitif ayrımcılık yapmaları gerektiğini düşünüyorum. En azından durum eşitlenene kadar.”

Yapımcı Aslı Şeyda Engel ise bir çelişkiye dikkat çekiyor. Bireysel olarak yaptığı tüm işlerde ekibinin çoğunluğunu kadınlardan oluşturmaya özen gösterdiğini söyleyen Engel sebebini ise şöyle açıklıyor:

“Bu konuda hassasmış gibi gözüken uluslararası kadın yapımcıların bile çıkardıkları işlere baktığımızda bir tane kadın yönetmenle karşılaşmamız mümkün değil. Güzel çelişki değil mi?”

Güçlü kadın rolleri artmalı

Sadece yönetmenler değil, sektördeki diğer kadınlar da bu sorunlardan nasibini alıyor. Uzun yıllardır Türkiye’de oyunculuk yapan Taies Farzan, kadın olarak kendini var etmenin ve rollerdeki kadın temsillerinin sorunlarına dikkat çekiyor. “Sadece yapımcıların istedikleri ilgi ve alakayı göstermediğim için pek çok iş kaybettim” diyen Farzan, sunulan kadın rollerinde de güçsüz ve zavallı temsiller yerine güçlü kadın profillerinin arttırılması gerektiğini belirtiyor.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 






CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bunları kaçırmayın

Patti Smith’ten Frida Kahlo ve Diego Rivera’ya bir aşk mektubu

Frida Kahlo da her kadın gibi kurbanıydı toplumun, öteki idi. Ama köşesine çekilip acılarının öylece geçmesini beklemedi. Kendisi ile yüzleşirken aslında kadınlığı ile de...

Erkekler için 7 maddelik “eril düzene katılmama” rehberi

Erkekler karşılarında bir feminist olduğu zaman “Ben kadınları ezmiyorum ki.”, “Bütün erkekler aynı değil” gibi argümanlara sarılabiliyorlar. İlginçtir, kadınların eziliyor olduğu gerçeğini kendilerine kişisel...

Ataerkil bir toplumda 4 maddeyle kadınların giyimine göre takılan isimler

Ataerkil bir zihniyetin hakim olduğu dünyada tahakküm altındaki cins olan kadına da erkeklerin rol biçtiğini söylemek yanlış olmaz. Ne var ki hayatın her alanında...

Mutlaka izlemeniz gereken En iyi 18 Uzay Filmi

Yine bir sinema listesiyle karşınızdayız. Yaşadığımız evrenin büyüklüğünü düşünüp hayretler içinde kalmayan insan neredeyse yok.Bu listede de yüzünü evrene dönen sinema yapıtlarından en...

Son haberler

SABAH Raporu:   CDS’lerde satış dalgası, dışarda kaygılı piyasalar

Corbyn’in sola çektiği İşçi Partisi’nin dümenini sağa kıran Starmer’a tepki büyük. Tabandan kopuşlar devam ediyor. Gerekçe yeni liderin Blair benzeri neoliberal politikalara geri...

Yunanistan: Türkiye ile diyalog kurmaya açığız ama tehdit altında olmaz

Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias, ülkesinin Türkiye ile diyalog kurmaya açık olduğunu ancak bunun tehdit altında yapılamayacağını söyledi.Türkiye, Meis Adası’nın güney ve doğusunda...

Frances McDormand’lı ‘Nomadland’in ilkgösterimi Venedik ve Toronto’da eş zamanlı yapılacak

Chloé Zhao’nun Frances McDormand’lı yeni filmi “Nomadland”, ilkgösterimini 11 Eylül’de Venedik ve Toronto film festivallerinde eş zamanlı olarak yapacak. FilmLoverss’ın Deadline’dan aktardığı habere göre,...

İşKur verileri  işsizlik Haziran’da yüksek seyredecek diyor

Almanya, BM’nin Libya’ya yönelik silah ambargosu kararını denetlemek için İrini misyonu kapsamında Libya açıklarına asker gönderecek. Almanya, Libya’da çatışan taraflara yasa dışı yollarla silah...

İmalatta üretim artışı enflasyonist baskı yaratıyor

Corbyn’in sola çektiği İşçi Partisi’nin dümenini sağa kıran Starmer’a tepki büyük. Tabandan kopuşlar devam ediyor. Gerekçe yeni liderin Blair benzeri neoliberal politikalara geri...