8.5 C
İstanbul
Perşembe, Ağustos 13, 2020

Evlenecek çiftlere 25 poz önerisi

Ankara'da düğün fotoğrafçısı arayan ve düğün hazırlıkları yapan çiftlere, bu listemizde bulmakta en çok zorluk çektikleri konuların başında gelen, fotoğraf çekimi için...

Bunlara bakmalısınız

Çocuğunuzu ‘cinsel istismardan’ korumak için ‘İç Çamaşırı Kuralı’nı öğretin

Beş çocuktan biri cinsel şiddete, cinsel istismara maruz kalıyor. Çocuğunuzun böyle bir durumla karşılaşmaması için ona İç Çamaşırı Kuralı'nı öğretebilirsiniz. İç Çamaşırı Kuralı, Avrupa Konseyi'nin...

Yaşar Kemal: Sevmek, Sevinmek, İyi Şeyler Üstüne

Siz ne derseniz deyin, ben bıktım. Nah burama geldi. Neredeyse öfkeden, çaresizlikten boğulacağım. Kendimi kandırmaya çalışıyorum. İyi olacak, iyi olacak! Başkalarını da kendimle birlikte...

Mutlaka izlemeniz gereken En iyi 18 Uzay Filmi

Yine bir sinema listesiyle karşınızdayız. Yaşadığımız evrenin büyüklüğünü düşünüp hayretler içinde kalmayan insan neredeyse yok.Bu listede de yüzünü evrene dönen sinema yapıtlarından en...

Ataerkil bir toplumda 4 maddeyle kadınların giyimine göre takılan isimler

Ataerkil bir zihniyetin hakim olduğu dünyada tahakküm altındaki cins olan kadına da erkeklerin rol biçtiğini söylemek yanlış olmaz. Ne var ki hayatın her alanında...

Tomris Uyar ve aşıkları

Sizce en kıskanılan, çoğu kişinin yerinde olmak istediği kadın kim? Öyle bir kadın var ki en güzel isimler, en güzel eserlerini onun için yazdı.O...

10 şairden 10 sonbahar şiiri

Yaz bitti artık, ilkbahar öncesinde bitivermişti zaten. Sıradaki mevsim sonbahar ve aylardan eylül. Gerek sonbaharın gerekse eylül ayının hüznü bir başkadır. Yaprak sadece sararmakla...

Türkiye’de yeni devletçilik dönemi mi yaşanıyor?

Kamu harcamaları Türkiye’de büyümeye destek olurken, Varlık Fonu büyük ölçekli yatırımlara hazırlanıyor. Tüm bunlar ülkede devletin ekonomide her geçen gün daha etkin bir aktör olarak öne çıktığını gösteriyor.

Türkiye’de son açıklanan veriler ve haber akışı devletin ekonomide daha aktif bir özne olarak ortaya çıktığını gösteriyor. Türkiye’de devletin yaptığı harcamalar ekonomik büyümeye ciddi katkı vermeye devam ederken, hâlâ büyük oranda istihdam sağlamayı da sürdürüyor. Kamu bankaları özel bankalara kıyasla kredi musluklarını daha fazla açarak ekonomiye para akışı sağlıyor. Tüm bunların yanında kamunun tüm varlıklarını bünyesinde toplayan Türkiye Varlık Fonu, rafineri gibi büyük yatırımlara hazırlanıyor.

Ekonomistlerin ve muhalefet partilerinin ekonomi kurmaylarına göre özellikle yatırımlar konusunda özel sektörün oyun dışında kalması dolayısıyla Türkiye’de devletin ekonomiye daha çok müdahil olmak zorunda olduğu bir tablo söz konusu.

Kamu harcamaları büyüme için kritik

Türkiye’de milli gelire yönelik veriler devletin ekonominin ne kadar içinde olduğunu gözler önüne seriyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun son verilerine göre ülkede devletin yaptığı harcamalar 2019 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 7 arttı. Böylelikle devletin harcamaları 2018 yılının ortasından bu yana en hızlı yükselişi kaydetti. Aynı dönemde vatandaşın yaptığı tüketim harcamaları ise sadece yüzde 1,5 arttı. Bu rakamlar ekonomide son dönemde devletin yaptığı harcamaların vatandaşların yaptığı harcamalara kıyasla daha fazla büyüdüğünü gösteriyor.

Devletin harcamalarındaki artış bütçe açığı rakamlarına da yansıdı. Son verilere göre Türkiye’nin 12 aylık bütçe açığı 100 milyar TL’nin üzerindeki seyrini korudu. Hükümetin Merkez Bankası’nın yedek akçesinden aldığı pay gibi tek seferlik gelirler dışarıda bırakıldığında bu açığın daha da fazla olduğu görülüyor.

Ekonomist Veyis Fertekligil’e göre Türkiye’de bir devletçilik eğiliminden söz edilmese bile serbest piyasa ekonomisine devletin daha fazla müdahalede bulunduğu görülüyor.

DW Türkçe’ye değerlendirmelerde bulunan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Ekonomi Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Faik Öztrak’a göre ise ekonominin daraldığı dönemlerde kamunun genişlemeci politikalar uygulaması anlaşılabilir. Fakat bu kapsamda özellikle şeffaflık ve uygun mali politikaya ihtiyaç bulunuyor.

Özel yatırımlar gerilerken devlet yeni yatırımlara hazırlanıyor

Vatandaşların harcamalarının yanında özel sektörün harcamalarının ekonomideki rolünün de devletin oldukça gerisinde olduğu izleniyor. Verilere göre Türkiye’de özel sektörün harcamaları, başka deyişle yatırımları son 1,5 yıldır sürekli geriye gidiyor. Türkiye’de özel sektör artan maliyetler ve güven ortamına ilişkin soru işaretleri dolayısıyla yatırım planlarını rafta tutmaya devam ediyor.

Buna karşın devletin ciddi büyüklükteki yatırım planlarına devam ettiği görülüyor. Bu kapsamda son gelen haberlerden birisi Türkiye’nin kamu varlıklarını bünyesinde toplayan Varlık Fonu’nun yatırımlara başlayacağı yönündeki haber oldu. Buna göre Varlık Fonu ilk yatırımını rafineri ve petrokimya alanında yapacak. Fon, Adana’nın Ceyhan ilçesinde yaklaşık 10 milyar dolar yatırımla rafineri ve petrokimya tesisi kuracak.




Muhalefet partilerinin ekonomi kurmaylarına göre ekonomide özel sektörün güven ortamına ilişkin endişeleri özel yatırımların düşük seyretmesine neden oluyor. Halkların Demokratik Partisi (HDP) Diyarbakır Milletvekili Garo Paylan DW Türkçe’ye yaptığı değerlendirmede Türkiye’de sadece belli müteahhitlere projelerin verildiğini, özel sektörün yatırımların dışında kaldığını belirtti. Paylan, “Türkiye’de Putin’in oligark modeli uygulanıyor. Bu modelin sürdürülebilir olmadığı ortada” ifadelerini kullandı.

İyi Parti Milletvekili ve eski Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz da hükümetin güveni ortadan kaldırdığı için özel sektörün oyuna dahil olamadığı görüşünde. Türkiye’de devletin ekonomideki rolünü DW Türkçe’ye değerlendiren Yılmaz, “Hükümet tüm çabalarına rağmen özel sektörü oyuna dahil edemedi. O yüzden yatırımlarda kendisi devreye giriyor. Genel olarak ekonomide dağıtım açısından bir devletleştirme söz konusu” diye konuştu.

Ekonomist Veyis Fertekligil de son dönemde özel sektörün gücünün yetmediği birçok alanda devletin ekonomide canlılığı sağlamak adına devreye girdiğini vurguladı. Fertekligil, “Hükümet ekonomiye bu kadar müdahil olmak istememiştir diye düşünüyorum. Ancak ekonomik koşullar bu müdahaleleri zorunlu hale getirdi” yorumunu yaptı.

Bankacılık sektöründe de devlet daha aktif

Harcamalar, yatırımlar konusunda aktif olan devlet, para akışında da özel sektörden daha aktif bir görüntü çiziyor. Son dönemde kamu bankalarının birçok farklı kampanya ile kredi musluklarını açtığı görülüyor. 2019 yılının büyük bölümünde özel bankalarda krediler daralırken, kamu bankalarının kredileri çift hanelerde büyüdü.

CHP Ekonomi Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Öztrak’a göre özel bankaların kredi verme konusunda ihtiyatlı davrandığı bir dönemde kamu bankaları üzerinden kredi kanalları açılıyor. Öztrak “bu kredilerin kimlere, hangi koşullarda verildiği konusunda da ciddi şüpheler bulunuyor” diye konuştu.

Hükümet 2020 yılına bir toparlanma yılı olarak bakarken ekonomideki pozisyonlanması kamuoyunda dikkatle takip edilecek. Ekonomistlerin ve politikacıların değerlendirmelerine göre 2020 bu açıdan devletin rolünün test edildiği bir yıl olacak.

 

DW








CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bunları kaçırmayın

Dildeki cinsiyetçilikten kurtulmak için 14 maddelik imtihan

Türkçede hem günlük konuşma dilinde hem de tarihsel olarak günümüze değin bir anlam kazanan deyimler silsilesi kadın ve erkek cinsleri ve toplumsal cinsiyet rolleri...

Mutlaka izlemeniz gereken En iyi 18 Uzay Filmi

Yine bir sinema listesiyle karşınızdayız. Yaşadığımız evrenin büyüklüğünü düşünüp hayretler içinde kalmayan insan neredeyse yok.Bu listede de yüzünü evrene dönen sinema yapıtlarından en...

Gabriel García Márquez Nobel Konuşması: Latin Amerika’nın Yalnızlığı

Gabriel García Márquez'in Nobel Konuşmasında okuduğu Latin Amerika'nın Yalnızlığı adlı metini sizlerle paylaşıyoruz.Antonio Pigafetta, Macellan’ın dünya çevresinde yaptığı ilk seyahate katılan Floransa’lı denizci, Amerika’nın...

Ataerkil bir toplumda 4 maddeyle kadınların giyimine göre takılan isimler

Ataerkil bir zihniyetin hakim olduğu dünyada tahakküm altındaki cins olan kadına da erkeklerin rol biçtiğini söylemek yanlış olmaz. Ne var ki hayatın her alanında...

Son haberler

Bu yıl Venedik’te Altın Aslan için 18 film yarışacak

Bu yıl 2-12 Eylül tarihlerinde düzenlenecek olan 77. Venedik Film Festivali programında yer alacak filmler belli oldu. Festivalde Altın Aslan ödülü için 18...

İş Dünyasının Ekonomiye Güveni Arttı

2020 yılı Temmuz ayında mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi, bir önceki aya göre 10,2 puan artarak 55,5 değerine yükseldi. Temmuz ayında...

SABAH Raporu:   CDS’lerde satış dalgası, dışarda kaygılı piyasalar

Corbyn’in sola çektiği İşçi Partisi’nin dümenini sağa kıran Starmer’a tepki büyük. Tabandan kopuşlar devam ediyor. Gerekçe yeni liderin Blair benzeri neoliberal politikalara geri...

Yunanistan: Türkiye ile diyalog kurmaya açığız ama tehdit altında olmaz

Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias, ülkesinin Türkiye ile diyalog kurmaya açık olduğunu ancak bunun tehdit altında yapılamayacağını söyledi.Türkiye, Meis Adası’nın güney ve doğusunda...

Frances McDormand’lı ‘Nomadland’in ilkgösterimi Venedik ve Toronto’da eş zamanlı yapılacak

Chloé Zhao’nun Frances McDormand’lı yeni filmi “Nomadland”, ilkgösterimini 11 Eylül’de Venedik ve Toronto film festivallerinde eş zamanlı olarak yapacak. FilmLoverss’ın Deadline’dan aktardığı habere göre,...