izmir escort
Ana SayfaDerlemelerYemen devrimcileri ve Arap...

Yemen devrimcileri ve Arap Baharı devrimcileri!

Google News presshaber.com

Alptekin DURSUNOĞLU

Yemen devrimcileri ve Arap Baharı devrimcileriLiderleri BM Güvenlik Konseyi tarafından yaptırım listesine alınan Ensarullah Hareketi’nin işi çok zor; ancak ulusal dinamiklere dayandığı için Arap Baharı devrimcilerine göre çok daha korunaklı ve sağlam bir zemine sahip.

Yemen, 21 Eylül’den itibaren sadece yöneticilerin değişmesiyle sınırlı olmayan köklü değişimlere zorlanıyor.

21 Eylül’den itibaren, Yemen’i sadece yönetici değişiklikleriyle sınırlı kalan ‘Arap Baharı’ devrimlerinden farklı kılan ve kelimenin gerçek anlamıyla devrime zorlayan en önemli aktör, Husilerin Ensarullah Hareketi ve onun siyasi davranışları.

2010 yılının aralık ayında Tunus’ta başlayıp 6 ülkeye yayılan ve ‘Arap Baharı’ adı verilen isyanlar, Bahreyn ve Suriye dışındaki 4 ülkede öngördüğü devrim hedefine ulaştı.

Zeynelabidin bin Ali’nin ülkeyi terk ettiği 14 Ocak 2011, Hüsnü Mübarek’in çekildiği 11 Şubat 2011, Ali Abdullah Salih’in istifa ettiği 23 Şubat 2011 ve Kaddafi’nin linç edildiği 20 Ekim 2011 bu dört ülkedeki Arap Baharı devrimcilerinin zafer tarihleri oldu.

Arap Baharı devrimcileri ve devrim perspektifi

‘Arap Baharı devrimcilerinin’ sadece yerel iktidar sahipleriyle çelişkisi vardı; onların sistemleri ile ve onları destekleyen bölgesel veya uluslar arası sistemle herhangi bir çelişkisi yoktu.

Tüm devrim perspektifleri, devirdikleri iktidarlara ait mekanizmaları kullanarak ülkede kendi ideolojik ve siyasi programlarını uygulamaktan ibaretti.

Devrim sürecinde halkın çoğunluğunun Müslüman olmasını iktidarlarının garantisi olarak gördükleri için serbest seçimleri ve sandık demokrasisini vurguladılar.

Ancak selefi İslamcılığa özgü ‘cahili toplum-tevhidi toplum, inananlar-inanmayanlar’ klişelerine sahip oldukları için toplumdaki çağa özgü ayrışmaları okumaktan uzaktılar.

Halbuki Mısır’da, selefîlerin veya Abdulmunim Ebu’l Futuh gibi İhvan kökenli siyasi liderlerin Mursi iktidarına ve Tunuslu selefîlerin Nahda iktidarına destek olmaması, bu çağda ‘inananlar ile inananlar’ arasındaki siyasi ilişkinin bile farklılaştığının ispatıydı.

Arap Baharı devrimcileri ve ulusal bilinç

Arap Baharı devrimcileri, gerek devrim sürecinde gerekse iktidarda, yerel, bölgesel ve uluslar arası sistemle uyumlu oldular. İktidarı halka karşı güçlü kılan mevcut yerel sisteme dokunmadılar, örneğin Camp David bölgesel düzenine karşı çıkmadılar ve böylece iktidarlarıyla ilgili olarak uluslar arası sisteme garanti verdiler.

Arap Baharı devrimcileri yabancı güçleri iç işlerinde karar verici olmaktan uzak tutacak bir ulusal bilince sahip değildi.

Arap Baharı devrimcileri ulusal bilinç açısından eski iktidarlardan farklı kılan tek şey, onların kendi iktidarlarına daha zayıf yabancı aktörleri ortak kılmasıydı.

İktidarına ABD ve Suudi Arabistan’ı ortak eden Hüsnü Mübarek’in 30 yıl, iktidarına Katar ve Türkiye’yi ortak eden Muhammed Mursi’nin ise sadece 1 yıl iktidarda kalabilmesinin sebebi buydu.

Arap Baharı’ndan bugüne kalan

2011’de 6 ülkeyi etkisine alan Arap Baharı serüveninde bugünkü tablo şöyle:

Mısır’da 2013’teki halk destekli askeri darbe ile Tunus’ta ise 2014’te serbest seçimlerle eski rejim seçkinleri yeniden iktidarda.

Libya, şimdilik Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri tarafından desteklenen Tobruk hükümeti, Katar ve Türkiye tarafından desteklenen Trablus hükümeti ve IŞİD tarafından desteklenen Derne’deki Ensaru’ş Şeria Emirliği şeklinde 3’e bölünmüş durumda.

Suriye’de iç savaş Bahreyn’de ise gösteriler devam ederken, Yemen’de ikinci devrim süreci yaşanıyor.

Yemen: Arap Baharı devriminden 21 Eylül devrimine

Yemen, Arap Baharı devrimciliğinin Tunus ve Mısır’dan sonra zafer kutladığı 3. ülkeydi.

Ancak eski rejimleri güncelleyerek yeniden iktidar yapan sonuçları bakımından aslında Arap Baharı devrimciliği açısından hem bir ilk, hem de bir modeldi.

Suudi Arabistan liderliğindeki Körfez İşbirliği Örgütü, Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih’i yetkilerini yardımcısı Abdurrabbih Mansur Hadi’ye bırakarak çekilmeye ikna etti ve Yemen halkı 23 Şubat 2011’de devrim kutlaması yaptı.

Yemen devrimi hiçbir şeyi değiştirmemek için yöneticiyi değiştirmeyi öngören bir modeldi ve bu model, 3 Temmuz 2013’teki halk destekli askeri darbeyi destekleyerek Mısır’daki eski rejim seçkinlerine iktidar yolu açan Suudi Arabistan tarafından üretilmişti.

Ancak 21 Eylül 2014, Yemen’in başkent Sana’daki Suudi Arabistan ve ABD büyükelçilikleri tarafından yönetilmeye devam edilmesini öngören bu devrim modelinin son kullanma tarihine işaret ediyor.

Husilerin çağrısıyla eylül başından itibaren düzenlenen kitlesel gösteriler 21 Eylül’de yönetim kontrolünü kaybetmesi sonucunu doğurdu ve Cumhurbaşkanı Abdurrabbih Mansur Hadi, Ensarullah liderliğindeki devrimcilerle ulusal uzlaşma anlaşması imzalamak zorunda kaldı.

Yönetici değiştirmeyen devrim

23 Şubat 2011’de Cumhurbaşkanı Salih devrilmiş; ama 21 Eylül 2014’te Cumhurbaşkanı Hadi devrilmemiş olsa da 23 Şubat 2011 Yemen tarihine statükonun korunmasının, 21 Eylül 2014 ise devrimin tarihi olarak geçecek gibi gözüküyor.

Bunun sebebi, 2011’de Suudi Arabistan’ın, 2014’te ise Yemenli siyasi grupların belirleyici olması ve 21 Eylül’e öncülük eden Ensarullah Hareketi’nin iktidara değil sistemin değişmesine öncelik vermesi.

Ensarullah Hareketi Lideri Abdulmelik Husi, 21 Eylül sonrasında yaptığı açıklamasında hiçbir partinin tek başına Yemen’in sorunlarını çözemeyeceğini belirterek tüm kesimlerin yer alacağı ulusal birlik hükümeti kurulması çağrısında bulundu.

Cumhurbaşkanı A. Mansur Hadi tarafından hükümeti kurmakla görevlendirilen Halid Mahfuz Bahah 7 Kasım’da ulusal birlik hükümeti kabinesini açıkladı.

Kabinedeki 34 bakanın partilere göre dağılımı şöyle:

Ali Abdullah Salih liderliğindeki Halk Kongresi Partisi: 9 bakanlık. 6 partinin koalisyonu niteliğindeki Ortak Buluşma Koalisyonu: 9 bakanlık, Ensarullah 6 bakanlık, Bağımsızlık yanlısı Güney Yemen Hareketi: 6 bakanlık, cumhurbaşkanı kontenjanı: Savunma, Maliye, İçişleri ve Dışişleri gibi kilit bakanlıkların bulunduğu 4 bakanlık.

Ensarullah Hareketi Lideri Abdulmelik Husi, kabine listesi hazırlanmadan önce hükümette kendi paylarına düşen bakanlıkların Güneylilere verilmesini istemişti.

BM Güvenlik Konseyi’nin Ali Abdullah Salih hakkında yaptırım kararı alınmasından sonra Cumhurbaşkanı Hadi’yi genel sekreterlikten ihraç eden Kongre Partisi, kabineyi boykot kararı aldı.

Ensarullah Hareketi de hakkında yolsuzluk suçlamaları bulunan kişilere yer verilmesine tepki göstererek kabinenin yenilenmesini istedi.

Bakanlık dağılımı, eski rejim seçkinlerinin yönetim kademelerindeki rolü ve başta Suudi Arabistan ve ABD olmak üzere uluslar arası etkenler, şu an Yemen’in hala gerçek bir devrimden çok uzakta olduğunu düşündürüyor.

Ancak hep dışlanan ve ötekileştirilen güneyliler ile Husilerin siyasi alanda ilk kez belirleyici olmaya başlaması ve iktidara değil sistemin değişmesine öncelik vermeleri, Yemen’de yapısal bir değişimin başlangıcı olabilir.

Yemen’deki 21 Eylül devrimcileri ile Arap Baharı devrimcilerini birbirinden ayıran en önemli fark da bu.

Arap Baharı devrimcileri yerel bölgesel ve uluslar arası sistemle uyumlu oldukları için iktidara kolay geldiler; ancak güven veremedikleri için de kolay gittiler.

Liderleri BM Güvenlik Konseyi tarafından yaptırım listesine alınan Ensarullah Hareketi’nin iktidar önceliği olmasa bile işi çok zor; ancak ulusal dinamiklere dayandığı için yerel destekten çok dış desteğe dayanan Arap Baharı devrimcilerine göre çok daha korunaklı ve sağlam bir zemine sahip.

Kaynak: YDH

Listeler

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Popüler haberler

Charlie Hebdo saldırısını araştıran komiser intihar etti

Paris’te Charlie Hebdo dergisine yapılan terör saldırısını araştırmakla görevlendirilen başkomiser Helric...

Nobelli ekonomist Stiglitz: Pandemide koruma politikaları ve likidite önemli

ABD’li Nobel Ödüllü ekonomist Joseph Stiglitz, Covid-19 krizinin ekonomik etkilerini...

Fenerbahçe’den flaş karar: Sahaya çıkmıyoruz!

Fenerbahçe'de olağanüstü toplanan yönetim kurulu, Rize deplasmanı dönüşü Profesyonel Futbol Takımı'na...

Kurdistan Kurdistan filmine ABD’den iki ödül

Yönetmen Bülent Gündüz’ün çektiği “Kürdistan Kürdistan” filmi, Los Angeles Film Festivali’nde...

Tartışı-Yorum

Cumartesi Anneleri: Gözaltındaki kayıpların hikayesi

Kadir Gürhan“Kayıplar” ve “yargısız infazlar” denilince akla ilk gelen Latin Amerika ülkeleridir. Bu ülkelerde askeri cunta yönetimleri “gözaltında kayıplar” ve “yargısız infazlarla” kendisine muhalif olan tüm kesimlere karşı bir korku ve sindirme politikası uyguladı. Hayatın bir parçası haline gelen bu uygulamalarda kaybedilenlerin çoğunu; öğrenciler, öğretmenler, sendikacılar (örgütlü...

Ölümü öldürmek, sonsuz bir umudun baharıdır…

“Evîn Biharek e…”* - Arjen Arî Bir acılar sarmalıdır sancı, zamanın derinliklerinde gezinen ve hayatın kıyılarına vurur hafızalarının unutulmayacak sesleri. “Lal bû zimanê xwezayê, Girî herikî, jan bû banî” (“Dilsizdi doğanın dili, gözyaşı aktı, acı köprü oldu…”) dizeleri ile anlatıyor şair Semra Çelebî, ‘Birîn’ adlı şiir kitabında, gerçeğin...

Kalbi atan ölü bedenler

Bazı anlar vardır zihinlerimizde çocukluğumuza dair. Hayal mi gerçek mi olduklarını ömrü billah çözemeyiz. Bize anlatılanları, oradan buradan duyduklarımızı kurgulayarak bir görüntü yaratmış da olabiliriz, bizzat gözlerimizle tanık olduğumuz bu anlar zihnimizde mıh gibi tüm gerçekliğiyle çakılı da olabilir. Dediğim gibi hangisinin doğru olduğunu sınamak mümkün değil.Zihnimde...

Kuzguni Gömüt

Siyah kuzguni elbisesi içinde dilinde tek bir Arapça cümle ile Aisha Faris, sadece ağlıyordu. Bizim bilmediğimiz bir dilde, İç’inde kopan çığlıkların gümbürtüsü, siyah elbisesinde kara kara dalgalanıyordu. Aynı Arapça cümleyi tekrarlayarak Engin dertlerine bir de çağlayanlar ekliyordu. Gözyaşları bakışımızın değdiği her yerdeydi. Kara elbisesi; pul parlaklığını, onun...

Direniş Suflesi: Hayır

‘Oku’ diye başlıyor olmasına rağmen kutsal sayılan kelam; ilk maraza mevzunun başında ortaya çıkıyor.Taraflaşmanın daha kolay belirlendiği, hudutların keskin olduğu süreçler elbette yaşandı. Her konuya dair yaklaşımlar farklı idi ve tariflenen alandan hangi konuya nasıl yaklaşılması gerektiği de kendiliğinden açığa çıkıyordu. Karışık ama bence kesinlikle böyleydi.İnsanın yaşadığı...

Üşüyor bir coğrafyanın yüreği

'Eylül Mayıs'a dönüşecek...'Geo Milev Üşüyor bir şehrin yüreği,  geceler buzdan karanlık. Yan yana dizilmiş çadırlar kanıyor. Üşüyor yeryüzü ve şehrin sokaklarında geziyor soğuk. Bir çocuk gözlerinde acının izlerini taşıyor. Bir bahar var ve gelecek mutlaka çocuk. Umudun ışığını taşıyor, geleceğimiz umudumuz çocuk. En amansız fırtınalar diner çocuk, savrulur...

En çok mor

Sıcak beterdi. Bıyıkları terlememiş bir delikanlılık çağında boncuk boncuk ter atıyordu. Çimento torbaları eşek ölüleri kadar ağırdı. Tuğlalar, yamalı şalvarında kahverengi tozlar bırakıyordu. Yamasını çepeçevre saran alelacele dikişleri hep terden söküktü.Daha O Boy’uyla karar vermişti ev yapmaya. Bir evin temelini attı. Atış o atış..Seni inşaat işçisi; fayans...

Sınırlar ve rahatça uyunamayan ülkeye dair: Ordu, yeniden…

Levent Ünsaldı Devlet ve milletin yüksek çıkarlarını ait olduğu kurumun çıkarlarıyla eş gören, dolayısıyla bunları yorumlama tekelini de kendisine veren Türk subayı, kışladaki eriyle kurduğu paternalist ilişkisini (“oğlum” ifadesiyle çağrılan er) milletin geneliyle olan ilişkisine de kolayca yansıtabilmiştir. Aktarılan bu hususi ethos (değerler sistemi), subayın tüm yaşamını geçirdiği...

Rıza Yalçın Koçak yazdı: Olağanüstü zulüm

Rıza Yalçın Koçak Etrafımızdaki insanlar büyük bir şaşkınlıkla cevabı bir yanı ile çok basit bir yanıyla ise iler tutar yanı olmayan sorular soruyorlar. İşyerlerinden atılan arkadaşlarının masumiyetlerine iliklerine kadar inanıp ve ama ‘devletin de bir bildiği vardır’ fikriyatının serin sularında kol gezmeye devam ediyorlar. Hükümet ile ‘paralel’ devlet...

Halkın vicdanı; “Gelemem” diyorsun, peki sen bizdeki “öf öf” ü duyuyor musun?

Ne desek, ne etsek, nasıl yapsak bilemiyoruz… Az şey mi yaşadık? Yok, bir şeyler anlatabilmek için yeterli yaşadıklarımız. Çok şey mi yaşadık? Yok, bir şeyler yapabilmek için çok şey görmedik henüz… “Derin bir ah” çekiyoruz, çünkü şu kelimeler sayfaya değerken Hurşit Külter hala kayıp. Ve “ah vicdan”...

Rütbelerin Er’leri

Rıza Yalçın Koçak ‘Türk halkı sessiz kalarak onayladığı bu savaşın mağduru olmaya mahkumdur.’ (TAK-Haziran 2016)Erleri çekin rütbeliler gelsin! Erleri çekmeyecek rütbeliler ordusu. Ere göre tanımlı omuzlardaki apoletler. Kaç erin başı olduğunu bildiriyor unvanlar. Erlerle tanımlayıp erlerle var ediyorlar kendilerini. Erleri çekin rütbeliler gelsin çığlığını bir iyi niyet olarak okumak gerekiyor en başta....

Kadim Süryanilerin Akitu Bayramı

Yerinden yurdundan edilen, sürgün halkların derdini en içten şairler dillendirir. Bu sebeple Yuhanna Bar Madeni der ki:“Ey sağduyulu!Ana vatanında kalman,Saygınlığını korur.Hakareti ve acı dolu gurbeti hor gör.Saç, başta oldukça değerlidir.Olmadığında, küçümsenir ve ayaklar altına alınır”Bundan tam 6766 yıl önce (MÖ 4750) Asur ve Babil kaynaklarına göre, tarihte...