8.5 C
İstanbul
Pazar, Eylül 20, 2020

Kendi dönemlerinde listeleri alt-üst edenler!

Yaşadıkları dönemde, sergiledikleri performanslarla listeleri alt üst edip efsaneleşen sanatçıları bilmek ister misiniz?  1. -John LennonJohn Lennon, 9 Ekim 1940'da İngiltere'nin Liverpool kentinde dünyaya geldi. Birer...

Bunlara bakmalısınız

10 şairden 10 sonbahar şiiri

Yaz bitti artık, ilkbahar öncesinde bitivermişti zaten. Sıradaki mevsim sonbahar ve aylardan eylül. Gerek sonbaharın gerekse eylül ayının hüznü bir başkadır. Yaprak sadece sararmakla...

Özdemir Asaf’ın enleri, ilkleri bilinmeyenleri!

Özdemir Asaf şiirleri, hayatı ve hikayeleriyle şiirimizin en nadide şairlerinden biridir. Cumhuriyet Dönemi Edebiyatının en önemli isimlerinden Özdemir Asaf'ın şiirleri dışında başına gelmiş bilinmeyen...

Marquez’in 2001’de Marcos’la yaptığı röportaj

Kendisini Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu'nun (EZLN) sözcüsü olarak tanımlayan ve herkesin bir kere olsun ağzında piposuyla, yüzü gizli halde çekilmiş bir fotoğrafını görmüş, muhterem...

Edebiyatın karanlık kahini: Aldous Huxley

Bütün zamanlarda raslayabileceğimiz, zamanını aşmış, hatta zaman hakkında öngörüde bulunmuş ve bu öngörüleri gerçekleşmiş insanlar vardır. Bu gün sizler için Aldous Huxley'in hayatından sahneleri...

Tomris Uyar ve aşıkları

Sizce en kıskanılan, çoğu kişinin yerinde olmak istediği kadın kim? Öyle bir kadın var ki en güzel isimler, en güzel eserlerini onun için yazdı.O...

Dresden’de Gezilecek 8 Yer

Doğu Almanya’nın mücevheri Dresden, nefes kesici güzelliğiyle şehri çevreleyen Elbe Nehri‘ne nazır nefis bir kent.

6 meyvenin ‘insan eli’ değmeden önceki ‘yabani’ hali

İnsanlık doğaya karşı verdiği “savaşta” görece üstünlük elde ettiğinden beri doğanın değişimine olan etkisi de arttı. Bunlardan bir örnek de sıklıkla tükettiğimiz meyve ve sebzeler. Meyve ve sebzeler, biz insanlar onları yetiştirmeye başlamadan önce çok daha farklı görünüyorlardı.

Artık bir dilim karpuz ya da bir koçan mısır yemeden önce, aklınıza şunu getirebilirsiniz: Bu çok yakından tanıdığımız meyve ve sebzelerin tadı ve görüntüsü her zaman böyle değildi.

Genetiği değiştirilmiş organizmalar, yani bugün bildiğimiz haliyle GDO’lu gıdalar günümüzde oldukça fazla tepkiyle karşılaşıyorlar, ancak bu en sevdiğimiz gıdaların genetiğiyle neredeyse binlerce yıldır oynanıyor.

Muzdan patlıcana kadar birçok gıda, insanlar onları yetiştirmeye başlamadan önce aslında tamamen farklı görünüyordu.

 

İşte insanın yetiştirmesinden önce/sonra meyve ve sebzelerin uğradığı değişime dair 6 örnek…

 

6- Yabani Şeftali

Şeftali eskiden küçük ve kiraza benzeyen bir meyveydi. İlk olarak MÖ. 4000 yılı civarında Çinliler tarafından yetiştirildiği, toprağımsı ve biraz da tuzlu bir tadı olduğu biliniyor.yabani-şeftali

Günümüz Şeftalisi

Çiftçilerin binlerce yıl süren seçici yetiştirmesi sonucu, şeftali bugün 64 kat daha büyük, %27 oranında daha sulu ve %4 oranında daha tatlı hale geldi.yapay-şeftali-768x490

 

 

5- Yabani Mısır

Seçici yetiştirmenin belki de en güçlü örneklerinden biri de, neredeyse yenilemez durumda bir çayır bitkisi olan mısır. Fotoğrafta en başta görülen şekilde olan ilk mısır, milattan önce 7000 yılında yetiştirilmişti ve patates gibi kuru bir yapıya sahipti.yabani mısır

Günümüz Mısırı

9.000 yıl öncekinden 1000 kat daha büyük olan günümüz mısırlarını hem soyması hem de yetiştirmesi eskisinden çok daha kolay. Aynı zamanda günümüz mısırlarının %6.6’sının şekerden oluştuğu da biliniyor, ilk mısırlarda ise bu oran %1.9’du. Bu değişikliklerin neredeyse yarısının, 15. yüzyılda, Avrupa’ya yerleşen halkın mısır yetiştirmeye başlaması ile gerçekleştiği biliniyor.mısır2-768x512

 

 

4- Yabani Havuç

Bilindiği kadarıyla, ilk havuçlar 10. yüzyılda İran ve Ön Asya’da yetiştirilmişti. Bu havuçların orijinalinde mor veya beyaz renkte oldukları, fotoğraftaki gibi ince ve çatallı bir köke sahip oldukları, ancak mor pigmentlerini kaybederek sarı bir renge dönüştükleri biliniyor.yabani havuç

Günümüz Havucu

Çiftçiler, bu ince ve beyaz köklü, güçlü bir tadı olan ve iki yılda bir yetişen bitkiyi; büyük, lezzetli ve her yıl kış aylarında hasat edilen turuncu bir bitkiye dönüştürdüler.havuç2

 

 

3- Yabani Patlıcan

Patlıcanlar tarih boyunca çok sık biçim ve renk değiştirdiler. Bu renk yelpazesi içinde beyaz, açık mavi, mor ve fotoğraf göründüğü gibi sarı renkler olduğu bilinmektedir. İlk patlıcanların bir kısmı Çin’de yetiştirilmişti. En eski patlıcanlarda, bitkinin sapının çiçeğine bağlandığı noktada dikenler olduğu biliniyor.patlıcan

Günümüz Patlıcanı

Elbette, seçici yetiştirme ile bu dikenlerden kurtulmayı başardık ve bugün marketlerde gördüğümüz daha büyük, uzun ve mor renkli patlıcana kavuştuk.patlıcann

 

 

2- Yabani Muz

İlk muz, neredeyse 7.000-10.000 yıl önce, bugün Papua Yeni Gine olarak bildiğimiz bölgede yetiştirilmişti. Muzun, aynı zamanda Güneydoğu Asya’da da yetiştirildiğini biliyoruz. Bu anlamda, günümüz muzları iki yabani türden geliyor: Musa acuminate ve Musa balbisiana. İki türün de fotoğrafta görüldüğü gibi iri ve sert çekirdekleri bulunuyor.Yabani Muz

Günümüz Muzu

Günümüzün lezzetli muzları, daha rahat tutulabilen bir biçime ve daha rahat soyulabilen bir kabuğa sahipler. Ataları ile kıyaslandığında, günümüz muzunun daha ufak çekirdekli, daha lezzetli ve daha besleyici olduğu söylenebilir. (Muz’un saymakla bitmeyen 10 faydası için buraya bakabilirsiniz)Muz

 

 

1- Yabani Karpuz

Giovanni Stanchi tarafından resmedilmiş bu 17. yüzyıl tablosunda yer alan karpuz, bugün bildiğimiz karpuzdan çok daha farklı görünüyor. 1645-1672 yılları arasında yapılmış bu tabloda, karpuzun içinde helezonik biçimli ve üçgen şeklinde 6 dilimin yer aldığı görülüyor.Yabani Karpuz

Günümüz Karpuzu

Zaman içinde, seçici yetiştirmeyle karpuzların, daha kırmızı, sulu ve yoğun bir hale getirdiği görülüyor. Bazı insanlar Stanchi’nin tablosundaki karpuzun biraz kelek ya da kurumuş olabileceğini düşünüyor olsalar da, tablodaki karpuz çekirdekleri karpuzun aslında yeterince olgunlaşmış olduğunu gösteriyor.karpuz-2-768x462

Kaynak: Arkeofili

Şunlara da bakabilirsiniz:

Atalarımızın çağdaşımız olduğunu kanıtlayan 15 arkeolojik buluş
Arkeolojik kazıda buldukları 800 yıllık tohumu ektiler ve sonuç
Aztek’lerden Sümerler’e 14 eski uygarlığın dilline ait sesler
Tarihin bilinen en eski aşk şiiri
Dünyanın en eski ikinci şarkısı Seikilos’a Ağıt’ı dinlediniz mi?






CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bunları kaçırmayın

Biz yaşlandıkça zaman neden daha hızlı akar?

Zaman; kontrolümüz dışında sürekli akıp giden, durdurulamayan, ileri ya da geri sarılamayan soyut bir kavram. Aynı zaman dilimi, kimisine göre uzun, kimisine göre kısa....

Zygmunt Bauman: Sosyal medya çok kullanışlı ve keyifli bir tuzak

Zygmunt Bauman yakınlarda 90. doğum gününü kutladı ve Leeds’deki evinden İspanya’nın kuzeyindeki Burgos’taki bir etkinliğe gitmek için iki kez uçağa bindi. Söyleşiye başlarken yorgun...

Kadın’ı varlıklarıyla hatırlatmaya çalışan iki kadın: Luiz Bakar ve Ester Zonana

Birbirlerini hiç tanımamış, aynı amaç uğruna mücadele eden iki kadının dillendirdikleri bir nokta. Onca söz ve güç sahibi dini lider ve cemaat yöneticilerinin içinde,...

Sema Moritz’in hikayesi ve taş plak sesi

Sema Moritz, Türkiye Müziğinde Taş plak sesli şarkıcı olarak kendine yer edinmiş, bir daha onun gibisi gelir mi acaba dedirten bir müzisyen. Nokta dergisine...

Son haberler

‘Minnoşlar’ filminin ardından Netflix’te abonelik iptalleri beş kat arttı

‘Çocukları cinsel obje haline getirmekle’  eleştirilen “Minnoşlar” (Cuties) filminin ardından Netflix aboneliğini iptal edilen kişilerin sayısı, önceki 30 güne kıyasla son beş günde...

Türk firmasından ilaç sanayinde dev satınalma!

108 yıldır ilaç sektöründe faaliyet gösteren ve 18 yıldır kesintisiz pazar lideri olan Abdi İbrahim, ilaç sektörünün öncü ülkesi İsviçre’de kurulu 83 yıllık...

Halil Sezai tutuklanarak cezaevine gönderildi

Tuzla’da 15 Eylül’de, 67 yaşındaki Hüseyin Meriç’i darp ettiği görüntüler ortaya çıkan ve tutuklama talebiyle nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliği’ne sevk edilen şarkıcı Halil...

Kıbrıs İktisat Bankası: ‘Bilinmeyen sularda seyreden bir para birimi; Türk Lirası’

Bilinmeyen sularda seyreden bir para birimi: Türk Lirası Dün açıklanan verilere göre, TCMB’nin sadece bu sene brüt döviz rezervleri %40 azalarak 45,2 milyar dolar...