8.5 C
İstanbul
Çarşamba, Haziran 3, 2020

Stephen Hawking Hakkında 9 Bilinmeyen Bilgi

1. Okulda Kötü Notlar AlırdıGünümüzde Hawking’i parlak bir zeka ile tanıyoruz. Okul yıllarında Hawking’in tembel biri olduğunu öğrenmek, birçoğumuza şok gibi gelebilir. 9...

Bunlara bakmalısınız

Biz yaşlandıkça zaman neden daha hızlı akar?

Zaman; kontrolümüz dışında sürekli akıp giden, durdurulamayan, ileri ya da geri sarılamayan soyut bir kavram. Aynı zaman dilimi, kimisine göre uzun, kimisine göre kısa....

Ataerkil bir toplumda 4 maddeyle kadınların giyimine göre takılan isimler

Ataerkil bir zihniyetin hakim olduğu dünyada tahakküm altındaki cins olan kadına da erkeklerin rol biçtiğini söylemek yanlış olmaz. Ne var ki hayatın her alanında...

Dünyanın en çok satan 20 kitabı

İnsanoğlu bu güne kadar kesin olmamak kaydıyla 130 milyana yakın kitap basmıştır. Biz bu listeyi hazırlarken bile basımda olan yeni kitaplar olduğunu biliyoruz. Bu...

Erkeğin dünyasında zincirlerini kırmış 20 kadına adanmış 20 film

Tarihte bazı kadınlar toplum yapısına sirayet etmiş cinsiyet algısını öyle zorladılar ki, bugün onlar sayesinde bir nebzede olsa daha eşit bir dünya oluştu. Bu...

Yapay Zeka: Dost Mu, Düşman Mı?

Londra'daki Kraliyet Cemiyeti'nde sıradan bir Haziran'ın bir Cumartesi sabahı. Bilgisayar bilimcileri, halk arasında ünlü isimler ve gazeteciler, onlarca yıldır süregelen bir mücadeleye tanıklık etmek...

Henüz izlemediyseniz ‘Mutlaka’ izlemeniz gereken 15 film!

Derleme/Eren Aşnaz Henüz izlemediyseniz izlemeniz gereken 15 filmi bu hafta sizler için derledik. Usta oyuncu ve efsane olmuş yönetmenlerden derlediğimiz filmlerin hepsini, yok olması imkansız...

Körlerle ilgili herkesin mutlaka bilmesi gereken 10 şey

KaosGL muhabiri Esra Güleç’in* körler üzerine hazırladığı listeyi çok beğendik ve sizinle paylaşmak istedik. Bu tür listelerin çoğalması ve herkese ulaşması dileği ile…

Körlerin hayatı karanlık falan değildir dostum. Unutun şu söylemi. Gönül gözü diye bir şey de yoktur ayrıca. Hayatımız herkesin hayatı gibi.

Bu yazıda “görme engelli” yerine “kör” sözcüğünü kullanacağım. Çünkü körlük benim kadınlık gibi bir kimliğim ve engeli yaratansa dış güçler. Mimarî, çevresel, politik sebeplerle, kör kimliğimle özgürce var olmam engelleniyor. Kör kimliği tam da bu nedenlerle “kötü, aşağılık, eksik” gibi anlamlarda kullanılıyor. Eğer sistem körler, sakatlar, sağırlar ve daha birçok farklı kimliğin özgür ve eşit bir biçimde yaşayabileceği gibi tasarlanmış olsaydı, birbirimizin kimlikleri için böyle olumsuz düşüncelere sahip olmamıza da gerek kalmayacaktı.

Şimdi sizlere, biz körlerin aslında gerçekte nasıl varlıklar olduğumuzu anlatmaya çalışacağım. Bu meseleyi 10 maddede özetlemeye çalışacağım ama yine de anlatmaya yetmeyecek biliyorum.

Karşılaştığım tepkiler sonucu özetleyebildiğim 10 madde ile sizleri baş başa bırakıyorum:

1. Körler kendi işlerini kendileri yapabilen insanlardır.

Kendileri giyinir, kendileri banyo yapar, kendileri yemek yer. Bunları yapabilmek için birilerine ihtiyaç duymazlar. Eğer doğuştan körse, herkes gibi çocukluk dönemlerinde öğrenirler. Sonradan kör olanlarsa zaten bu işleri biliyorlardır. Yemek yerken ağzımızı bulabilmek için görmemiz gerekmez mesela. Siz görenler de ağzınızı bulurken görerek bulmuyorsunuzdur herhalde. Yoksa yemek yemeniz bizden daha zor olacaktır. “Nasıl banyo yapıyorsunuz? Nasıl giyiniyorsunuz?” gibi sorular, sizinle bolca dalga geçmemiz için güzel birer gerekçe oluyor, benden söylemesi. Zira insanların giyinebilmesi, banyo yapabilmesi için görmeye ihtiyaç duymadığını düşünüyoruz.

körlerle ilgili bilinmesi gereken on şey (2)

 

2. Körlerin hayatı karanlık falan değildir dostum.

Unutun şu söylemi. Gönül gözü diye bir şey de yoktur ayrıca. Hayatımız herkesin hayatı gibi. Bir fark var, o da sizin yalnızca kendinize göre yaptığınız düzenlemelerin, bizim hayatlarımızı zorlaştırması. Bunun dışında bizim hayatla ilgili bir sorunumuz yok, bilin istedik.

körlerle ilgili bilinmesi gereken on şey (1)

 

3. Görmek, bakmak gibi eylemlerle bizim bir derdimiz yok.

Bizimle konuşurken bu sözcükleri kullanmaktan çekinmenize de gerek yok. Bunları biz de dokunarak, duyarak yapabiliyoruz. Mesela yayınlanan bir haberi internet üzerinden okuyarak görebiliyoruz. Önemli olan hayatın hepimizin erişilebilirliğine uygun düzenlenmesi.

körlerle ilgili bilinmesi gereken on şey (7)

 

4. Erişilebilirlik falan demişken hemen konuya gireyim.

Körler bilgisayar, akıllı telefon gibi cihazları çok rahat bir biçimde kullanırlar. Hatta istedikleri birçok bilgiyi de bu araçlarla edinebilirler. Apple ürünlerinde hazır bir biçimde bulunan ekran okuyucu programlar, diğer bilgisayar ve cep telefonlarına da kurulabilir. Bu şekilde sizin cihaz ekranını kullanarak okuyup algıladığınız şeyleri algılayabiliriz. Yazılar yazabilir, sizi komik duruma düşürebiliriz. Tıpkı şu an yaptığım gibi.

Paintings For Vision-Impaired People At The Prado Museum

 

5. Tek başlarına herkes gibi her aktiviteyi yapabilirler.

Körlerin bağımsız hareketleri varsa ve çevre erişilebilir bir biçimde düzenlenmişse, istedikleri yere, istedikleri etkinliğe, istedikleri kafeye-mekâna tek başlarına gidebilirler. Bunun için beyaz baston kullanırlar. Tıpkı sizin daha hızlı gidebilmek için araba kullanmanız, uçabilmek için uçaklar yapıp havada yolculuk yapmanız gibi bir şeydir bu aslında. Beyaz baston da bir nevi gözün görevini yerine getirir. Bastonun ucunu önümüzdeki kaldırımları, çukurları, tümsekleri, arabaları, direkleri ve daha birçok şeyi algılamak için kullanırız. Sihirli bir şey falan da değildir. Sadece bizden bir adım önde ilerler ve bize önümüzde neyin olduğunu haber verir.

körlerle ilgili bilinmesi gereken on şey (10)

 

6. Körler cinsiyetsiz birer robot değildir.

Kör kadınlarla, kör erkeklerin yaşadığı sorunlar farklılık gösterebilir. Hele de toplumsal cinsiyet rollerini benimsemiş kör kadın ve erkeklerin sorunları daha da değişken olabilir. Mesela kör bir kadın, “yemek yapamaz, ev temizleyemez, kocasına hizmet edemez” gibi sebeplerle hem gören, hem de kör erkeklerce ve ailelerince reddedilirler çoğu kez.

körlerle ilgili bilinmesi gereken on şey (11)

 

7. Bunun tam tersi de olabilir.

Örneğin; kör bir kadının ailesi “kızıma sahip çıkamaz, iş yapamaz, ona bakamaz” gibi sebeplerle kör erkeği reddebilir. Bu bahsettiğim sorunlar, tamamıyla toplumsal cinsiyet rollerinden kaynaklanıyor.

Bir de bu toplumsal cinsiyet rollerinin dışına çıkan, ya da zaten doğarken dışına doğan körler vardır ki onların işi biraz daha zordur.

Mesela hem kör, hem de geyseniz, heteroseksist ve ataerkil zihniyeti benimsemiş kör ahalisine kendinizi kabul ettiremeyeceğinizi düşünür, içe kapanırsınız. Gören geylere açılsanız sana “engelli eşcinseller diye bir topluluk var. Onlarla tanışsana sen” derler hemen. Orada da kendinizi kabul ettirebilmek için işiniz zordur yani. Trans bir varoluş da olabilir bu. Aseksüel de olabilir. Kör bir lezbiyen ya da biseksüel de…

Yani şunu bilmeniz gerekir ki, körler tek tip birer robot değillerdir. Âşık olurlar, seks yaparlar. Seslerden, dokunuşlardan, kokulardan, yaydığınız enerjilerden etkilenebilirler.

İçinizde halen sayısı azımsanmayacak kadar çok insan var, körlerin âşık olamayacaklarını, sevişemeyeceklerini düşünen. Bu arada bu saydıklarım, diğer tüm engel grupları için de geçerli olan şeyler.

körlerle ilgili bilinmesi gereken on şey (12)

 

8. Körler çok farklı alanlarda meslek sahibi olabilirler.

Gazetecilik, masörlük, çevirmenlik, öğretmenlik, avukatlık, müzisyenlik, santral memurluğu ve daha birçok şey sayılabilir. Burada karşımıza çıkan en önemli mesele, yine ve yine eşit, özgür ve erişilebilir bir hayatın, herkes için düzenlenmesi meselesidir.

körlerle ilgili bilinmesi gereken on şey (3)

 

9. Bütün bunlara şaşırmaktan vazgeçin.

Körler rüya görebilir, renklerle ilgilenebilir, fotoğraf çekmekten zevk alabilir. Bütün bunlara şaşırmaktan vazgeçin. Zira biz görsellikten hiç de uzak insanlar değiliz. Giysilerimizi alırken renklerine dikkat ederiz mesela. Giyinirken renk uyumu önemlidir bizim için. Mesela bir kör olarak kombin yapma takıntım vardır.

Saçlarımın rengini değiştirmeyi, rengârenk olmayı severim. Renklerin enerjileri olduğuna inanıyorum çünkü.

Rüyalarımızda da gözle görme diye bir şey yok elbette. Sonradan kör olanlar için bu durum farklı. Bilinçaltlarında görmeye dair yaşanmışlıklar olduğu için, onlar rüyalarında gözle de görebilirler. Ancak doğuştan körler için, bilinçaltlarındaki birçok şeyin yansıması olarak görülebilir rüyalar. Örneğin; günlük hayatta bir arkadaşımla nasıl yan yana konuşuyorsam ve ben onun varlığını yanımda hissediyorsam, bu rüyamda da böyledir. Sadece gözle görmem, hepsi bu.

Ayrıca fotoğraflar çekmeyi ve arşivlemeyi çok ama çok severim. Ve benim gibi seven birkaç kör arkadaş daha tanıyorum.

körlerle ilgili bilinmesi gereken on şey (8)

 

10. Körler sadece engellilik meselesi üzerine konuşan insanlar değildir.

Hepimizin oldukça farklı ilgi alanları, körlük dışında çok daha farklı kimlikleri vardır. Örneğin sizinle Wicca felsefesi üzerine konuşmak isteyebilirim. Ya da Kürtlerin yaşadığı sorunlar benim meselem olabilir. Politik bir duruşum olabilir. Bana-bize, yalnızca engellilik-körlük ile ilgili sorular sormaktan ve sadece bu konuları konuşmaktan vazgeçin. Tanrıça Hekate ondan bahsettiğimizi duysa ne kadar da çok sevinir öyle değil mi?

formasyon

 

* Yazı ilk olarak Kaos GL’de yayınlandı.

* Esra Güleç, Ankara Üniversitesi gazetecilik öğrencisi, Kaos GL muhabiri, engelli kadınlar derneği aktivisti.






CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bunları kaçırmayın

Ortadoğu’nun kadife sesi Mohsen Namjoo ve 10 şarkısı

Mohsen Namjoo Meşhed şehrinde geleneksel yapıdaki bir aile içerisinde büyüdü. Edebiyat ve müziğe olan ilgisi daha çocukluğunda başlamıştı. okuldaki sanat etkinliklerinde aktif olarak rol...

Biz yaşlandıkça zaman neden daha hızlı akar?

Zaman; kontrolümüz dışında sürekli akıp giden, durdurulamayan, ileri ya da geri sarılamayan soyut bir kavram. Aynı zaman dilimi, kimisine göre uzun, kimisine göre kısa....

Patti Smith’ten Frida Kahlo ve Diego Rivera’ya bir aşk mektubu

Frida Kahlo da her kadın gibi kurbanıydı toplumun, öteki idi. Ama köşesine çekilip acılarının öylece geçmesini beklemedi. Kendisi ile yüzleşirken aslında kadınlığı ile de...

Vadim Stein’in 32 fotoğrafıyla dansçılar

Ukraynalı Fotoğrafçı Vadim Stein, drama, heykelcilik ve grafik üzerine yaptığı çalışmalarının ardından dansçıların fotoğraflarını çekmeye karar verir.Fotoğrafçı Vadim Stein'in çalışmalarından küçük bir demeti sizin...

Son haberler

Teknoloji girişimlerine yatırım yapmak için 200 milyon TL’lik TechOne fonu kuruldu

Türkiye’de erken aşama girişim sermayesi fonu olmak hedefiyle Actus Portföy ile Tarvenn ortaklığında TechOne fonu kuruldu.TechOne, Türkiye’den global pazarlara açılma potansiyeli olan teknoloji girişimlerine 5 yıl...

Klinik çalışma: Remdesivir orta dereceli ‘corona’ hastalarının iyileşmesine yardımcı oluyor

ABD’li Gilead Sciences şirketi son faz klinik çalışmalarda, antiviral ilaç remdesivirin Covid-19’un orta derecede seyrettiği hastaların iyileşmesine yardımcı olduğunun görüldüğünü açıkladı.Fotoğraf: ReutersABD Ulusal...

ABD’de ‘Floyd’ protestoları yasaklar ve asker konuşlandırılmasına rağmen devam etti

ABD’nin pek çok kentinde ırkçılık ve polis şiddetini protesto eden gösteriler sürüyor. Washington eylemleri bastırmakta zorlanıyor.Fotoğraf: ReutersGeorge Floyd adlı siyah vatandaşın yedi gün...

MotoGP Dünya Şampiyonası’nın Japonya etabı da ‘corona’ nedeniyle iptal

MotoGP Dünya Şampiyonası’nın bu yılki Japonya ayağı, Covid-19 salgını nedeniyle iptal edildi.Fotoğraf: ReutersAA’nın haberine göre, motosiklet yarışlarının en önemli organizasyonlarından MotoGP’nin sitesindeki açıklamada,...

Af Örgütü’nden Trump’a çağrı: Şiddet eğilimli ve ayrımcı politikaları sona erdirmeli

Uluslararası Af Örgütü, George Floyd'un ABD'nin Minneapolis kentinde polis tarafından öldürülmesiyle başlayan ve ülke geneline yayılan protestolarda polis şiddetinin sona erdirilmesi için çağrı...