Altılı Masa’yı oluşturan CHP, İYİ Parti, DEVA Partisi, Saadet Partisi, Demokrat Parti ve Gelecek Partisi, genel başkanların katılımıyla Ankara’da düzenlenen törenle Ortak Politikalar Mutabakat Metni’ni kamuoyuyla paylaştı. “Millet İttifakı programı” vurgusu, partilerin seçime ittifak hâlinde gireceğinin de resmîyete dökülmesi olarak yorumlandı.

9 ana başlık, 75 ara başlık ve 2 bin 300’ün üzerinde maddeden oluşan ve Millet İttifakı’nın hükümete gelmesi hâlinde izleyeceği politikaları detaylandıran metin, genel başkan yardımcıları tarafından tanıtıldı.

Temel hedefin “Türkiye’yi herkesin insan onuruna yaraşır bir yaşam sürdüğü ve sosyal refah standartlarına ulaştığı, kadınların, çocukların, gençlerin ve tüm vatandaşların geleceğe umutla baktığı, toplumsal barış ve huzurun tesis edildiği mutlu bir ülke haline getirmek” olduğu vurgulandı. Kapsamlı programdan öne çıkanlar şu şekilde oldu:

Hukuk, Adalet ve Yargı

• “Etkin ve katılımcı bir yasama, istikrarlı, şeffaf ve hesap verebilir bir yürütme, bağımsız ve tarafsız bir yargı ile” kuvvetler ayrılığı tesis edilecek, Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme geçilecek.
• Bir yasama yılının en az 20 gününde gündem muhalefet tarafından belirlenecek.
• Milletlerarası sözleşmelerden geri çekilme yetkisi TBMM’ye ait olacak.
• TBMM’de başkanı ana muhalefet partisinden olacak Kesin Hesap Komisyonu kurulacak.
• Cumhurbaşkanı 7 yıl süreyle bir dönem seçilecek, partisiyle ilişiği kesilecek ve görev sonunda siyasete dönemeyecek, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi halkın kullanımına açılacak, makam Çankaya Köşkü’ne taşınacak, Cumhurbaşkanlığı bünyesindeki kurumlar kapatılacak, yetkiler bakanlıklara dağıtılacak, Cumhurbaşkanlığı envanterindeki uçaklar satılacak, yerine orman yangını söndürme uçakları alınacak.
• Seçim barajı %3’e düşürülecek.
• Adalet Bakanı, Hakimler Kurulu’nda yer almayacak.
• Çoklu baro uygulaması kaldırılacak.

Kamu Yönetimi

• Türkiye Varlık Fonu kapatılacak.
• Bakanlık yardımcılıkları kaldırılacak, müsteşarlık sistemi kurulacak.
• Yerel yönetimlere kayyum atanması uygulaması son bulacak.
• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı; Kadın, Aile ve Çocuk Bakanlığı olarak yeniden yapılandırılacak.
• Mülki amirlerin festival iptal etme yetkisine son verilecek.
• Kamu personeli atamalarında mülakat kaldırılacak, kamu görevlileri birden çok maaş alamayacak.

Yolsuzlukla Mücadele, Şeffaflık ve Denetim

• TBMM’de Yolsuzlukları Araştırma Komisyonu kurulacak.
• Yolsuzluk suçlarında zaman aşımı kaldırılacak.
• Mali Eylem Görev Gücü standartlarına uyulacak, Türkiye gri listeden çıkartılacak.
• Siyasi Etik Kanunu çıkarılacak, TBMM’de Siyasi Etik Komisyonu kurulacak.

Ekonomi, Finans ve İstihdam

• Enflasyon iki yılda tek haneye kalıcı şekilde indirilecek.
• Türk lirasına itibar ve istikrar kazandırılacak.
• Ortalama büyüme hızı %5’in üzerinde gerçekleşecek.
• Beş yılda dolar cinsinden kişi başına millî gelir en az iki kat artacak.
• Beş yılda en az 5 milyon nitelikli iş imkanı oluşturulacak, işsizlik tek haneye inecek.
• Aşırı yoksulluk sıfırlanacak.
• Kanal İstanbul projesi iptal edilecek, Atatürk Havalimanı yeniden açılacak.

Bilim, AR-GE, Yenilikçilik, Girişimcilik ve Dijital Dönüşüm

• İnsan, özgürlük, demokratik eğitim, bilimsel düşünme, girişimcilik ve teknoloji üretimi odaklı bilim politikası izlenecek.
• Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu yeniden çalışır duruma getirilecek.
• Yüksek Yetenek İnşası Acil Eylem Planı uygulamaya konacak.
• Türkiye, dışlandığı uluslararası araştırma ve yenilik ağlarına dahil olacak.

Sektörel Politikalar

• Verimlilik, yüksek katma değer ve rekabetçiliğe dayalı sektör politikalarıyla üretim yapısı ithalata bağımlılıktan kurtulacak, sürdürülebilir dış denge sağlanacak.
• Vergi denetimi siyasi baskı aracı olmayacak.
• Varlık barışı ile ekonomik gerekçesi olmayan vergi affına son verilecek.
• Vergi cennetlerine yapılan ödemelerden stopaj alınacak.

Eğitim ve Öğretim

• Devlet okullarında ücretsiz süt, su ve öğlen yemeği verilecek.
• Eğitimde fırsat eşitliği sağlanacak, herkesin nitelikli eğitim hakkı garanti altına alınacak.
• Orta öğretimin sonuna dek tüm öğrencilere yardımcı kitaba ihtiyaç kalmayacak şekilde ders kitapları temin edilecek.
• Eğitim Destek Kartı ile ihtiyaç sahibi öğrencilerin ihtiyaçları ve internete erişimleri karşılanacak.
• YÖK kaldırılacak.
• KPSS ücreti kaldırılacak.
• Köy okulları yeniden açılacak.

Sosyal Politikalar

• Çocukların sağlık ve eğitimi için verilen yardımlar artırılacak.
• Kadınlara eşit işe eşit ücret güvencesi verilecek.
• Yoksul ailelerin yeni doğan bebeklerine bir yıl gıda desteği verilecek.
• Yoksul ailelere kış aylarında ısınma desteği yapılacak.
• Sosyal konut üretimi artırılacak, dar gelirli ailelere kira öder gibi ev sahibi olma imkanı verilecek.
• 25 yaşına kadar gençler ücretsiz pasaport sahibi olacak, kültürel faaliyetlere ücretsiz katılacak.

Dış Politika, Savunma, Güvenlik ve Göç

• Dış politikada “Yurtta Barış, Dünyada Barış” şiarı benimsenecek.
• Dış politika iç siyasete alet edilmeyecek.
• Dışişleri Bakanlığı’na dış politika üretimi ve yapımında rol verilecek.
• Dışişleri Bakanlığı’nda personel alımı liyakat esaslı olacak.
• Yurtdışında yaşayan vatandaşlara seçilme hakkı ve 15 milletvekili kontenjanı verilecek.
• Avrupa Birliği’ne tam üyelik hedefiyle hareket edilecek.
• Avrupa Birliği ile yapılan Geri Kabul Anlaşması gözden geçirilecek.
• Sığınmacıların geri dönüşü için Suriye yönetimiyle doğrudan temas kurulacak.
• Mülk satışı ile vatandaşlık verilmesi uygulaması son bulacak.

Neden önemli?

Bir yılı aşkın süredir devam eden Altılı Masa görüşmelerinin toplumda heyecan uyandırmayı bıraktığı yorumları yapılıyordu. Millet İttifakı’nın iktidara gelmesi halinde izleyeceği programın bir türlü açıklanmaması yönetim zafiyeti endişesi doğuruyor, bu belirsizlik özellikle iktidardan kopan kararsız seçmenlerin muhalefet tarafından ikna edilmesini zorlaştırıyordu.

Açıklanan kapsamlı program, bugüne dek yanıtsız kalan meselelere cevaplar üretiyor, partilerin Türkiye’nin sorunlarının tespitinde ve bu sorunların çözüm yolları konusunda uzlaştığını gösteriyor. Tüm partilerin ve dolayısıyla tüm parti tabanlarının hassasiyetlerinin dikkate alındığı, tüm partilerin uzlaşı sağlanması için bazı fedakarlıklarda bulunduğu görülüyor.

Örneğin Gelecek Partisi Suriye yönetimiyle doğrudan görüşmeleri kabul ederken, Saadet Partisi’nin İstanbul Sözleşmesi karşıtı tavrı metinde sözleşmeye dönülmesinin sözünün verilmesini engelliyor. Bunun yerine Cumhurbaşkanı kararıyla uluslararası sözleşmelerden çekilmeye son verilmesi, yetkinin parlamentoda olması usulü benimseniyor.

Ortak hükümet programı, ittifaktaki partilerin birbirine düşmeden, Türkiye’nin sorunları için işbirliğini önceleyen bir rekabet içerisinde olacaklarını garanti ediyor.

Kim uygulayacak?

CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, Millet İttifakı’nın Cumhurbaşkanı adayının 13 Şubat’ta açıklanacağını söylemişti. Gazeteci Murat Yetkin, hem Kılıçdaroğlu’nun ortak program açıklanmadan bir gün evvel bu duyuruyu yapmasının, hem de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın EYT düzenlemesiyle ilgili açıklamasının programla aynı gün ve saate denk getirilmesinin lansmana ilgiyi azalttığını yazdı.

Yetkin, “Muhalefet seçimi kazanırsa uygulanacak hükümet programının şimdiden ilanı güzel de onun uygulanması için bir tek şart var: seçimi kazanmak” cümlesiyle de muhalefet açısından Cumhurbaşkanı Erdoğan’a karşı “kazanacak bir adayın” yarışa girmesinin şart olduğunu hatırlattı.

Kimilerine göre çok geç olsa da programın açıklanması muhalefete bir ivme kazandırabilir. Yeter ki seçim kampanyasının önemi fark edilsin, “aday değil, program önemli” düşüncesinden vazgeçilsin, yürütme erkinin başına geçerek açıklanan bu kapsamlı programı uygulamaya koymak için seçimi kazanabilecek doğru insan, 13 Şubat’ta muhalefetin ortak adayı olarak topluma açıklansın.